Ankara’da Omni Science platformu tarafından düzenlenen konferansta tütün piyasasındaki küresel dönüşüm masaya yatırıldı. Ekonomi, sağlık ve mevzuat boyutlarının ele alındığı toplantıda, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Kalkınma Programı Direktörü H. Ekrem Cunedioğlu dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Cunedioğlu, elektronik sigaradaki kayıt dışılığın büyük bir vergi kaybına yol açtığını belirtirken, normal sigaranın da mevcut gelir düzeyine göre daha pahalı olması gerektiğini savundu.
KÜRESEL TÜTÜN TİCARETİ EL DEĞİŞTİRİYOR
Konferansta konuşan Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) ekonomisti Can Selçuki, 2005-2024 döneminde küresel tütün ticaretinin büyümeye devam ettiğini ancak ihracatta ülke dağılımının değiştiğini söyledi. Selçuki, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Polonya’nın payını artırdığını, Türkiye’nin ise küresel ihracattaki payının yüzde 1,45’e gerilediğini aktardı. Yeni nesil tütün ürünlerinin dünya ihracatının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturduğunu belirten Selçuki, Türkiye’nin bu alana zamanında girmesi halinde 250 ila 700 milyon dolar arasında ek ihracat potansiyeli yakalayabileceğini ifade etti.
ELEKTRONİK SİGARADA 100 MİLYAR TL'LİK KAYIP
TEPAV Direktörü Cunedioğlu ise elektronik sigara ve benzeri ürünlerin yasak olmasına rağmen yaklaşık 1,9 milyon kullanıcı bulunduğunu söyledi. Bu durumun 2024 yılında yaklaşık 76 milyar TL, 2025’te ise 100 milyar TL’ye ulaşan bir vergi kaybına neden olduğunun tahmin edildiğini kaydetti. Kayıt dışı büyüyen bu pazarın hem kamu gelirleri hem de denetim mekanizmaları açısından ciddi risk oluşturduğunu vurguladı.
"SİGARA MİLLİ GELİRE GÖRE UCUZLADI"
Cunedioğlu, enflasyonist dönemde sigara fiyatlarının ÜFE’ye endeksli artmasına rağmen milli gelirle kıyaslandığında göreli olarak ucuzladığını savundu. 2010 yılında sigaranın milli gelire oranının yüzde 3,4 seviyesinde olduğunu hatırlatan Cunedioğlu, aynı oranın bugün korunması halinde en ucuz sigara paketinin yaklaşık 161 TL olması gerektiğini söyledi.
“Bir dal sigara bugün 3,3 lira değil 8,2 lira olurdu. Bu da paket fiyatının 161 liraya işaret ettiği anlamına geliyor” diyen Cunedioğlu, fiyat politikalarının kamu sağlığı ve vergi gelirleri açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
"SİGARA PAKETİ 161 TL SEVİYELERİNDE OLMALI"
Ankara’daki tütün konferansında konuşan TEPAV Kalkınma Programı Direktörü H. Ekrem Cunedioğlu, elektronik sigarada milyarlarca liralık vergi kaybına dikkat çekti; sigaranın milli gelire oranla ucuzladığını söyledi.
