TBMM Genel Kurulu’nda yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından kabul edilen düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin bundan sonraki aşamalarına ilişkin hukuki çerçeveyi belirledi. Silahların teslim edilmesi, örgütün feshedildiğinin teyit edilmesi, soruşturma ve cezaların ertelenmesi ile sürecin izlenmesi gibi başlıklar yasanın öne çıkan düzenlemeleri arasında yer aldı.
Meclis’ten yasanın geçmesiyle süreç tamamlanmış olmayacak. Aksine, bundan sonra düzenlemede belirtilen şartların yerine getirilmesiyle yeni bir aşamaya geçilecek.
SİLAHLARIN TESLİM EDİLMESİ İLK KRİTİK EŞİK OLACAK
Yol haritasında en önemli aşamalardan biri, terör örgütünün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki tüm silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi olacak.
Güvenlik birimleri tarafından yapılacak inceleme ve değerlendirmelerin ardından konu Millî Güvenlik Kurulu’nun gündemine taşınacak. Bu aşama, yasanın sonraki hükümlerinin uygulanabilmesi açısından belirleyici olacak.
MGK KARARIYLA YENİ AŞAMAYA GEÇİLECEK
Güvenlik kurumlarının tespitlerinin ardından MGK’nın örgütün feshedildiğine ilişkin karar alması gerekiyor. Bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yasanın öngördüğü sonraki mekanizmalar devreye girecek.
Dolayısıyla TBMM’de kabul edilen düzenleme, tek başına sürecin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Asıl uygulama dönemi, silahların bırakılması ve MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından başlayacak.
ÖCALAN’DAN SİLAH BIRAKMA ÇAĞRISI BEKLENİYOR
Türkiye Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre güvenlik bürokrasisi, PKK mensuplarının silahlarını bırakması, mağaraların boşaltılması ve lojistik malzemelerin teslim edilmesi için yaklaşık 1,5-2 aylık bir süreç öngörüyor.
Bu süreçte PKK elebaşı Abdullah Öcalan’dan örgüt mensuplarına silahların ilgili yerlere teslim edilmesi ve Türkiye’ye dönülmesi yönünde çağrı gelmesi bekleniyor.
Kandil’deki yönetimin de boşaltılan mağaralar ve çekilme sürecine ilişkin açıklama yapacağı ifade ediliyor. Silah bırakma sürecinin tamamlanmasının ardından MGK kararının gündeme gelmesi bekleniyor.
ERBİL VE SÜLEYMANİYE’DE TESLİM NOKTALARI GÜNDEMDE
Süreç kapsamında silahların nerede ve nasıl teslim edileceğine ilişkin çalışmaların da yürütüldüğü belirtiliyor.
Edinilen bilgilere göre MİT ve ilgili kurumlar, Irak merkezi hükümeti, Kuzey Irak yönetimi ve Suriye yönetimiyle temaslarını sürdürüyor.
Bu kapsamda Irak’taki PKK mensuplarının Erbil ve Süleymaniye’deki Türk temsilciliklerinde oluşturulacak özel birimlere başvurması ve silahların da bu bölgelerde oluşturulacak merkezlere teslim edilmesi planlanıyor.
SÜRECİ İKİ AYRI MEKANİZMA TAKİP EDECEK
Yasanın dikkat çeken başlıklarından biri de sürecin izlenmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyon için oluşturulacak mekanizmalar.
Yürütme organı bünyesindeki kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz yapacak. Kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.
Kurulun temel görevi, silah bırakma ve fesih sürecini takip etmek, güvenlik kurumlarından gelen bilgileri değerlendirmek ve kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlamak olacak.
TBMM bünyesinde ise siyasi parti temsilcilerinin yer alacağı İzleme ve İrtibat Kurulu oluşturulacak.
MGK KARARININ ARDINDAN 6 AYLIK SÜRE BAŞLAYACAK
Yasanın uygulanmasında bir diğer kritik tarih, MGK’nın fesih kararının Resmî Gazete’de yayımlanacağı gün olacak.
Bu kararın ardından düzenlemeden yararlanmak isteyen kişiler açısından 6 aylık başvuru süreci başlayacak. Söz konusu süre, kanunun kapsamına giren kişilerin düzenlemede öngörülen hukuki mekanizmalardan yararlanabilmesi açısından önem taşıyor.
Bu kapsamda soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi ile belirli koşullardaki mahkûmiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine yönelik hükümler devreye girecek.
CEZALARDA 5 VE 10 YILLIK ERTELEME ÖNGÖRÜLÜYOR
Düzenlemeye göre kapsam dahilindeki suçlarda 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlar için 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar için ise 10 yıllık erteleme öngörülüyor.
Ancak bu mekanizma kalıcı bir af anlamına gelmiyor. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilecek.
Belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden geçirilmesi halinde ise kanunda öngörülen hukuki sonuçlar uygulanacak.
SİYASET YASAĞI VE AĞIR SUÇLAR İÇİN AYRI ŞARTLAR BULUNUYOR
Düzenlemenin kapsamından yararlanacak kişiler bakımından 2 ile 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanacağı belirtiliyor. Ayrıca tüm terör suçlarının düzenleme kapsamında olmadığı, bazı ağır suçların açık şekilde kapsam dışında tutulduğu ifade ediliyor.
Sürecin uygulanması sırasında görev yapan kamu görevlileri açısından da özel bir hukuki güvence öngörülüyor. Buna göre kanunun amaçları doğrultusunda verilen görevleri yerine getiren kişilerin, görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluklarının doğmaması hedefleniyor.
Böylece Meclis’ten geçen çerçeve yasayla birlikte Terörsüz Türkiye sürecinin önündeki yeni aşamanın hukuki sınırları belirlenmiş oldu. Şimdi kritik başlıklar silahların teslimi, örgütün fesih sürecinin teyidi, MGK kararı ve ardından başlayacak 6 aylık uygulama dönemi olacak.
