Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi, Türkiye-ABD ilişkilerinde son yılların en kritik dönüm noktalarından birine sahne oldu. ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği ikili zirvenin ardından, Rusya'dan S-400 tedariki gerekçesiyle aralık 2020’den bu yana uygulanan CAATSA (Amerika’nın Düşmanlarına Karşı Yaptırımlar Yasası) yaptırımlarının kaldırılacağını ilan etti. Kameralar karşısında net konuşan Trump, "Yaptırımları kaldıracağız; zamanı geldi. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" dedi.
SEÇİM ÖNCESİ HIZLI TAKVİM: HEDEF KASIM AYI
Barack Obama'nın 2015'teki ziyaretinden bu yana Türkiye'ye gelen ilk ABD Başkanı olan Trump'ın bu adımı, uluslararası basında geniş yankı uyandırdı. İsrail merkezli N12 ve KAN yayın kuruluşlarının diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberlere göre Trump, F-35 satış sürecini ve yaptırımların kaldırılmasını ABD’de kasım ayında yapılacak ara seçimlerden önce tamamlamayı planlıyor. Ancak New York Times (NYT), bu kararın Kongre’de ciddi bir inceleme sürecine takılabileceğini ve bazı parlamenterlerin itiraz mekanizmalarını devreye sokabileceğini belirtiyor.
MİLYAR DOLARLIK MODERNİZASYON PAKETİ KAPIDA
Yaptırımların rafa kalkması, Türkiye’nin hava kuvvetlerini modernize etme stratejisine devasa bir ivme kazandıracak. Ankara, askeri havacılık envanterini yenilemek adına şu kritik adımları atmaya hazırlanıyor:
- Uluslararası konsorsiyum dışına itildiği F-35 programına geri dönerek, parasını ödediği 5 uçağı teslim almak.
- Boeing ve Lockheed Martin'e 10 milyar doları aşan ticari ve askeri siparişler paketi sunmak.
- 40 adet yeni F-16 Block 70 savaş uçağı tedarik etmek ve envanterdeki 150 uçağı modernizasyon kitleriyle yenilemek.
- Milli muharip uçak KAAN'ın seri üretimi için ihtiyaç duyulan ABD yapımı jet motorlarının ihracat lisanslarını güvenceye almak.
İSRAİL VE YUNANİSTAN'DA "HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ" ENDİŞESİ
Washington-Ankara hattındaki bu stratejik yakınlaşma, bölgesel rakipleri de harekete geçirdi. İsrail basını (Maariv), Tel Aviv’in Türkiye’nin bölgedeki artan askeri gücünden ve Mısır, Katar, Suriye gibi ülkelerle geliştirdiği yeni ittifak modelinden derin endişe duyduğunu yazdı. Avrupa merkezli Euractiv ise İsrail Hava Kuvvetleri’nin (IDF), Türk Hava Kuvvetleri’nin F-35 gibi beşinci nesil bir hayalet uçağa sahip olması durumunda Doğu Akdeniz'deki hava üstünlüğünü kaybetmekten korktuğunu aktardı. Benzer şekilde, Yunanistan hükümetinin de Washington nezdinde lobi faaliyetlerine hız vererek F-35 satışını engellemek için yoğun bir kulis çalışması yürüttüğü kaydedildi.
