Türkiye, tüberkülozla mücadelede önemli bir başarıya imza attı. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, halk arasında verem olarak bilinen tüberküloz hastalarının sayısı 2005 yılında 20 bin 535 iken, 2024’te 9 bin 27’ye geriledi. Hastalık insidansı da yüz binde 29,4’ten yüz binde 10,4’e düştü. Bu düşüş, Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı kapsamında yürütülen etkin tanı, tedavi, takip ve sosyal destek uygulamalarının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Tüberküloz, genellikle akciğerleri tutan ve damlacık yoluyla bulaşan ciddi bir bulaşıcı hastalık. Türkiye’de tüm tanı, tedavi ve izlem hizmetleri ücretsiz sunuluyor. Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerileri doğrultusunda 2006’dan bu yana yürütülen Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) uygulamasıyla hastaların ilaçlarını her dozda bir sağlık personeli veya yetkilendirilmiş görevli gözetiminde alması sağlanıyor. Son yıllarda video gözetimli DGT uygulaması da devreye alınarak tedaviye erişim ve uyum artırıldı.
ÖRNEK TEŞKİL EDEN BİR UYGULAMA
İlaca dirençli tüberküloz hastaları için yeni 6 aylık kısa süreli tedavi rejimleri geliştirilmiş durumda. Bu rejimlerle tedavi süresi kısaltılırken, yan etkiler azaltılıyor ve hastaların tedaviye uyumu kolaylaştırılıyor. Uzun süren tedavi süreçleri sırasında yaşanan iş gücü kaybı ve ekonomik zorluklar ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile yapılan iş birliği sayesinde aylık nakdi yardımlarla hafifletiliyor; 2025’te 3 bin 439 hastanın bu destekten yararlandığı bildirildi.
Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı kapsamında, hastalıkla mücadele koruma, tanı, tedavi ve izlem faaliyetleri “Tüberküloz Tanı ve Tedavi Rehberi” ile “Tüberküloz Kontrol Faaliyetleri Saha Uygulama Kılavuzu” çerçevesinde standart olarak yürütülüyor. Erken tanı, düzenli tedavi, bulaş riskinin azaltılması ve toplumun bilinçlendirilmesi, Türkiye’nin “Verem Hastalığı Olmayan Türkiye” hedefine ulaşmasında temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
Bu veriler, Türkiye’nin tüberkülozla mücadelede hem hasta sayısını hem de hastalık insidansını azaltmada kayda değer ilerleme sağladığını ortaya koyuyor ve uluslararası alanda örnek teşkil eden bir uygulama olarak değerlendiriliyor.
