Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), akademik araştırmalara sağladığı desteklerle bilimsel üretime katkı sunmaya devam ediyor. Kurum, bu kez Bursa Uludağ Üniversitesi bünyesinde hazırlanan ve “İslam Tarihinde Katılımlı Dua Örneği Olarak Yağmur Dualarının Eko-Teolojik Analizi (VII.-XI. yy)” başlığını taşıyan projeye 3 milyon liralık destek sağladı.
PROJENİN KAPSAMI VE AMACI
Bursa Uludağ Üniversitesi Proje Geliştirme ve Koordinasyon Ofisi tarafından yürütülen ve Doç. Dr. Öznur Özdemir’in yürütücülüğünü üstlendiği çalışma, TÜBİTAK’ın “2515 - COST Aksiyon Üyeleri Ar-Ge Destek Programı” kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje, erken ve klasik İslam döneminde yağmur duası (istiska) ritüellerinin toplumsal ve dini bağlamını incelemeyi hedefliyor.
Araştırma kapsamında, insan, doğa ve inanç arasındaki ilişkinin tarihsel süreçte nasıl şekillendiği ele alınırken, söz konusu ritüellerin çevresel sorunlar karşısındaki manevi yaklaşımlara etkisi de değerlendirilecek. Uluslararası boyut taşıyan çalışmanın, İslam düşüncesindeki çevre bilincine yönelik tarihsel perspektifi gün yüzüne çıkarması amaçlanıyor.
“YAĞMUR DUASI” ARAŞTIRMASINA 3 MİLYON LİRA ÇIKARDI
Bursa Uludağ Üniversitesi bünyesinde hazırlanan proje, İslam tarihinde yağmur dualarının çevresel ve toplumsal etkilerini akademik olarak analiz etmeyi hedefliyor. 7. ve 11. yüzyıllar arasındaki dönemleri kapsayan araştırmada, yağmur duası ritüellerinin (istiska) insan-doğa ilişkisi üzerindeki etkisi incelenecek.
Doç. Dr. Öznur Özdemir’in yürütücülüğünü yaptığı proje, TÜBİTAK tarafından 3 milyon lira ile desteklendi. Çalışma, özellikle ekolojik krizlere karşı tarihsel dini yaklaşımların nasıl şekillendiğini ve bu ritüellerin toplumsal anlamını ortaya koymayı amaçlıyor. Uluslararası araştırma ağıyla da bağlantılı olan proje, İslam dünyasında çevre bilincinin tarihsel temellerine ışık tutacak.
EKO-TEOLOJİK YAKLAŞIM ÖNE ÇIKIYOR
Projede öne çıkan başlıklardan biri “eko-teoloji” yaklaşımı oldu. Bu çerçevede, İslam geleneğinde doğa, insan ve yaratıcı arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğu yağmur duaları üzerinden değerlendiriliyor. Araştırmada ayrıca, söz konusu ritüellerin toplumun farklı kesimlerini bir araya getiren yapısı ve çevresel farkındalık oluşturmadaki etkisi de ele alınıyor.
TARİHSEL DÖNEM VE RİTÜEL ANALİZİNE ODAKLANIYOR
Çalışma, İslam tarihinin erken ve klasik dönemlerini kapsayan VII.-XI. yüzyıllar arasına odaklanıyor. Bu dönemde gerçekleştirilen yağmur dualarının uygulama biçimleri, katılımcı profili ve toplumsal etkileri detaylı şekilde inceleniyor. Katılımlı dua (istiska) ritüelinin, sadece dini bir ibadet değil, aynı zamanda sosyal dayanışma ve çevresel bilinç oluşturma aracı olup olmadığı araştırmanın temel soruları arasında yer alıyor.
Proje, uluslararası bir araştırma ağı kapsamında yürütülüyor. Çalışmada Mahmut Cihat İzgi başta olmak üzere farklı araştırmacılar görev alıyor. Proje, Avrupa merkezli bilimsel iş birliği ağı COST kapsamında desteklenen çalışmalar arasında bulunuyor.
TÜBİTAK DESTEĞİ NEDİR?
TÜBİTAK tarafından sağlanan bu destek, “2515 - COST Aksiyon Üyeleri Ar-Ge Destek Programı” kapsamında veriliyor. Program, Bilim ve Teknolojide Avrupa İşbirliği Kuruluşu (COST) bünyesindeki uluslararası tematik araştırma ağlarında yer alan Türk bilim insanlarını desteklemeyi amaçlıyor.
Program kapsamında proje başına üst limit 3 milyon TL olarak belirlenirken, destek süresi 36 ay ile sınırlı bulunuyor. TÜBİTAK, bu tür programlarla Ar-Ge faaliyetlerini teşvik etmeyi, bilimsel araştırmaları koordine etmeyi ve üniversiteler ile sanayi arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
