Birçok insanda bel omurları ile kuyruk sokumu kemiğinin (sakrum) birleştiği sınır doğuştan belirsiz olmasının, anatomideki bu varyasyonları (omurların birbirine kaynaması veya fazladan bir serbest omur bulunması), cerrahların ameliyat esnasında omurları yanlış saymasına ve dolayısıyla hatalı noktaya müdahale etmesine yol açabiliyordu.
ANATOMİK BELİRSİZLİK ORTADAN KALKTI
Prof. Dr. Cem Atabey, Dr. Ahmet Günaydın, Prof. Dr. Ahmet Eroğlu, Doç. Dr. Meltem Özdemir, Prof. Dr. Ahmet Metin Şanlı ve Prof. Dr. Uygur Er imzasını taşıyan çalışma, bu büyük riski çözmek için geliştirildi. Saygın tıp dergisi Turk Neurosurgery'de yayımlanan araştırmada, bu anatomik belirsizliği ortadan kaldıran iki yeni yöntem tanımlandı:
ATA1 (Anterior Translational Arch): Milimetrik mesafe ölçüm tekniği.
ATA2 (Anterior Translational Angle): Verileri destekleyen açı ölçüm tekniği.
RÖNTGENLE TEŞHİS EDİLEBİLEN "MİLİMETRİK" ÇÖZÜM
Yaş ortalaması 18 olan 633 genç erkeğin omurga röntgenleri üzerinde yapılan detaylı incelemelerde, geliştirilen ATA yönteminin doğruluğu kanıtlandı. Yapılan ölçümlerde şu çarpıcı verilere ulaşıldı:
Normal anatomide ATA1 mesafesi ortalama 16,84 mm olarak saptandı.
Omurların birbirine kaynadığı (sakralizasyon) vakalarda bu mesafe 4,21 mm’ye kadar düştü.
Fazladan serbest omur bulunan (lumbarizasyon) hastalarda ise mesafe 21,17 mm’ye kadar yükseldi.
EN BÜYÜK AVANTAJI MALİYETSİZ OLMASI
Geliştirilen bu yöntem, hastanelerde halihazırda bulunan standart röntgen filmleri ya da basit MR (sagital) görüntüleri üzerinden rahatça uygulanabiliyor. Hastanelerin pahalı ve lüks görüntüleme cihazlarına yatırım yapmasına gerek kalmıyor.
ATATÜRK’ÜN ADI DÜNYA TIP LİTERATÜRÜNDE
Projenin bilimsel başarısı kadar, tıp dünyasına kazandırdığı isim de büyük yankı uyandırdı. Çalışmayı yürüten Türk araştırmacılar, duydukları gururu şu sözlerle özetledi:
“Dünya Beyin Cerrahi literatürüne Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün adını ilk kez açıkça yazdırmanın gururunu yaşıyoruz.”
İlk olarak Dublin’de düzenlenen Avrupa Beyin Cerrahisi Dernekleri Birliği (EANS) Kongresi’nde dünyaya sunulan bu yöntemin, şimdilik sadece genç erkek popülasyonunda test edildiği belirtildi. Araştırma heyeti, yöntemin evrenselleşmesi adına kadın ve yaşlı hasta grupları üzerinde de yeni çalışmalarla doğrulanması gerektiğinin altını çizdi.
