Türkiye’de yıllık enflasyonun yaklaşık yüzde 30 seviyelerinde seyretmesi fiyat artışlarının nasıl kalıcı şekilde düşürülebileceği sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Dr. Öğretim Üyesi ve Politik Ekonomi Uzmanı Elif Kaya, enflasyonla mücadelede yalnızca faiz politikalarının yeterli olmayacağını belirterek güvenin sağlanması, üretimin güçlendirilmesi ve döviz kurunda istikrarın sağlanması gerektiğini söyledi.
ENFLASYONDA GÜVEN VE BEKLENTİLER BELİRLEYİCİ FAKTÖR
Ekonomide insanların geleceğe dair beklentilerinin fiyatları etkilediğini belirten Elif Kaya, bu durumun enflasyonu doğrudan etkilediğini ifade etti.
“Enflasyonun önemli bir kısmı beklentilerden beslenir. Ekonomik aktörler gelecekte fiyatların artacağını düşünürse ücret, kira ve sözleşmeler buna göre belirlenir” diyen Kaya, ekonomik politikalarda güvenin önemli olduğunu söyledi.
Kaya, “Para politikasının öngörülebilir ve tutarlı olması, Merkez Bankası iletişiminin güçlü olması ve maliye politikasının para politikasıyla uyumlu ilerlemesi çok kritik. Yani güven üretmeden enflasyon düşmez” dedi.
ÜRETİM MALİYETLERİ FİYATLARI ETKİLİYOR
Türkiye’de fiyat artışlarının önemli bir bölümünün maliyetlerden kaynaklandığını belirten Kaya, özellikle enerji, gıda ve taşımacılık giderlerinin fiyatları etkilediğini anlattı.
“Türkiye’de enflasyonun önemli kısmı arz şoklarından geliyor. Özellikle enerji ithalatı, gıda fiyatları ve lojistik maliyetleri bu süreci etkiliyor” ifadelerini kullanan Kaya, üretimin artırılmasının önemine dikkat çekti.
Kaya, “Tarımda verimlilik artırıcı reformlar, enerji bağımlılığını azaltacak yatırımlar ve üretim ile sanayi politikalarının güçlendirilmesi gerekiyor. Çünkü sadece faiz artırarak maliyet enflasyonunu düşürmek mümkün değil” diye konuştu.
DÖVİZ KURUNDAKİ HAREKETLER FİYATLARA YANSIYOR
Türkiye’de birçok ürünün maliyetinin döviz kurundan etkilendiğini belirten Kaya, kurdaki dalgalanmaların fiyatlara yansıdığını söyledi.
“Türkiye’de fiyat oluşumu büyük ölçüde kur geçişkenliğine bağlıdır. Kur oynaklığı azaldıkça ithalat maliyetleri düşer, üretici fiyatları stabilize olur ve tüketici fiyatlarına yansıma azalır” diyen Kaya, kur istikrarının fiyatlar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.
Kaya, “Bu nedenle enflasyonla mücadele aynı zamanda makro finansal istikrar meselesidir” dedi.
ENFLASYONLA MÜCADELEDE BİRDEN FAZLA POLİTİKA GEREKİYOR
Enflasyonun kalıcı olarak düşmesi için farklı politikaların birlikte uygulanması gerektiğini belirten Kaya, ekonomi yönetiminin yalnızca faiz politikalarına odaklanmaması gerektiğini söyledi.
“Türkiye’de kalıcı dezenflasyon için para politikası, üretim politikası ve kur istikrarı birlikte çalışmalıdır” diyen Kaya, fiyat istikrarının bu üç alanın birlikte ilerlemesiyle sağlanabileceğini ifade etti.
