ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), resmi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı bölgesinde İran tarafından ticari gemilere yapılan saldırılara karşılık geniş çaplı bir askeri operasyona başladığını duyurdu. Operasyonda İran'ın hava savunma sistemleri, komuta-kontrol merkezleri, kıyı radarları, gemisavar kabiliyetleri ve Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı 60'tan fazla küçük bot hedef alındı. CENTCOM açıklamasında, "Irak ve uluslararası deniz yollarında sivil mürettebat taşıyan gemilere saldıran İran'a ağır bedeller ödetmek için bu hava saldırıları gerçekleştirildi" ifadeleri yer aldı. ABD ordusu ayrıca İran’ın ticari gemilere yönelik saldırılarının ateşkes anlaşmasını açıkça ihlal ettiğini belirtirken, operasyonun amaçlarından birinin İran’ın bu saldırılar için kullandığı altyapıyı zayıflatmak olduğunu duyurdu.
HAVA SALDIRISI ALARMI VERİLDİ
ABD'nin misilleme saldırıları sonrası Bahreyn ve Kuveyt’te erken saatlerde hava saldırısı alarmı verildi. Bahreyn İçişleri Bakanlığı vatandaşların sakin kalmasını isterken, Kuveyt Ordusu düşmanca füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı hava savunmasının aktif olduğunu açıkladı. Patlama seslerinin duyulmasıyla birlikte yetkililer halkı güvenlik talimatlarına uymaya çağırdı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin gece düzenlediği operasyonlara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisini füzeler ve insansız hava araçlarıyla vurduğunu duyurdu. Fars Haber Ajansı’nın yayımladığı açıklamada ABD’nin Hürmüzgan ve Mahşehr kıyılarında sahil üsleri ve sivil alanlara hava saldırıları düzenleyerek ateşkesi ihlal ettiği belirtildi. New York Times haberine göre, bu saldırılara Bahreyn'deki Selman Limanı, ABD Beşinci Filo karargahı ve Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü gibi stratejik noktalar da dahil edildi. Operasyon sırasında bir MQ-9 tipi insansız hava aracı düşürüldü. İran devlet medyası ise saldırılar sonrasında Hürmüzgan eyaletindeki Sirik ve Bender Abbas şehirlerinde çok sayıda patlama sesi duyulduğunu bildirdi.
İRAN PETROL LİSANSI İPTAL EDİLDİ
Bunun yanı sıra, ABD Hazine Bakanlığı İran petrolünün satışını mümkün kılan genel lisansı iptal ettiğini açıkladı. Lisans iptaliyle İran petrolü üretimi, teslimatı ve satışına yönelik izinler kaldırılırken, 17 Temmuz’a kadar geçiş süreci tanındı. Washington Post’ta yer alan bir ABD'li yetkilinin ifadelerine göre, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik faaliyetleri kabul edilemez bulunuyor ve İran sorumlu tutuluyor. Yetkili, İran’la yürüttükleri müzakerelerde iyi niyetin devam ettiğini ancak saldırıların sonuçlarının olacağını belirtti.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin saldırılarını sert bir dille eleştirdi ve İslamabad Mutabakat Zaptı’nın ihlal edildiğini savundu. Kalibaf paylaşımlarında ABD’nin devam eden saldırıları, petrol yaptırımlarının yeniden uygulanması ve bölgedeki İsrail askeri faaliyetlerini mutabakat ihlalleri olarak sıraladı ve "Zorbalık ve gasp dönemi sona erdi. Biz boyun eğmeyiz" ifadelerine yer verdi.
ULUSLARARASI HUKUKA AYKIRI OLARAK NİTELENDİRDİ
Öte yandan Katar, İran'ın doğrudan Hürmüz Boğazı yakınlarında Katar gemisine yapılan saldırıyı protesto etmek amacıyla İran'ın Doha Büyükelçiliği'nde ikinci katip yetkiliyi çağırdı. Katar Dışişleri Bakanlığı, bu saldırıyı uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise bu suçlamaları reddederek, İran'ın bölgedeki güvenli seyri desteklediğini ancak koordinasyon sağlanmadan farklı rotaları kullanan gemilerin kendilerini riske attığını ifade etti. İran devlet televizyonu IRIB ise İran güçlerinin uyarılarına rağmen Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan Katar petrol tankerine yönelik müdahalede bulunduğunu iddia etti.
Bu silahlı çatışma ve karşılıklı restleşmeler, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin önemli bir boyutunu oluşturuyor ve bölgesel güvenliği tehdit ediyor. ABD ve İran arasındaki tansiyonun artması, bölgedeki müzakere sürecine rağmen ciddi sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.
