Ukrayna hükümeti, eski ABD Başkanı Trump dönemi ekibinin yoğun baskısı etkisiyle, çatışmalar henüz sona ermeden seçim sürecini başlatmaya hazırlanıyor. Planlanan seçimler kapsamında hem yeni başkan seçilecek hem de Rusya'nın işgal ettiği toprakların devredilmesi için referandum yapılacak. Beyaz Saray, her iki oylamanın 15 Mayıs tarihine kadar tamamlanmasını talep ediyor. Bu talebin gerçekleşmemesi halinde ABD, Ukrayna ile yapılan barış anlaşmasından çekilmeyi ve güvenlik garantilerini geri almayı değerlendirecek.
BARIŞ BU BAHARDA MI?
Batılı yetkililerin açıklamalarına göre, Washington bahar aylarında barış müzakerelerinin tamamlanmasını amaçlıyor. Bu hedef, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski'nin savaşın Haziran ayına kadar sona ermesi yönündeki planlarıyla paralellik gösteriyor. Zelenski kendisi, Beyaz Saray'ın dikkati Kasım ayındaki ABD ara seçimlerine kaydırmak istediğini belirterek, ‘‘Haziran ayına kadar gereken her şeyi yapmak istediklerini söylüyorlar ki savaş sona ersin. Net bir program talep ediyorlar’’ ifadeleriyle Washington taleplerini özetliyor. Bu yaklaşım, savaş devam ederken seçimlerin düzenlenmesini mümkün görmeyen Zelenski için önemli bir rota değişimi anlamına geliyor.
HALK ZELENSKİ'Yİ YENİDEN SEÇECEK Mİ?
Zelenski'nin seçim ve referandum planını, Rusya'nın işgalinin dördüncü yıldönümü kapsamında 24 Şubat'ta açıklaması bekleniyor. Ukraynalı ve Avrupalı yetkililer, hazırlıkların bu tarih etrafında şekillendiğini bildiriyor. Ancak resmi açıklama henüz Zelenski'nin ofisinden ya da ABD Büyükelçiliği'nden yapılmadı; aynı zamanda bu takvimin ve ABD'nin koyduğu ültimatomun uygulanabilirliği konusunda şüpheler bulunuyor. Sürecin ilerlemesi büyük ölçüde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile varılacak barış anlaşmasına bağlıdır.
Zelenski, savaş sürecini yavaşlatmadığı ve Trump yönetimine taahhütlerde bulunduğu izlenimini vermeye çalışırken, Ukrayna halkında savaş yorgunluğu ve yolsuzluk skandalları sebebiyle kendisine yönelik destek son dört yılda azalmış durumda. Buna rağmen ekibi, zorlu lojistik koşullara rağmen hızlı seçim takvimine uyum sağlayabilecekleri mesajını ABD'ye iletti. The Financial Times ile görüşen bir Batılı yetkili, ‘‘Ukraynalıların büyük bir bölümünün her şeyin Zelenski'nin yeniden seçilmesiyle sona ermesini istediğini’’ belirtti.
UKRAYNA İSTEDİĞİ GÜVENLİK GARANTİLERİNİ ALDI
ABD ve Ukrayna arasında, barış sonrası güvenlik garantileri konusunda bir uzlaşıya varıldığı bildiriliyor; ancak Trump yönetimi, bu garantilerin Donbas'ın Rusya'ya bırakılması gibi kapsamlı bir barış anlaşmasının tamamlanmasına bağlı olduğunu diplomatik kaynaklar aracılığıyla vurguladı. Washington, anlaşmanın 15 Mayıs’a kadar tamamlanmasını beklerken Zelenski ise toprak tavizlerine karşı kararlı bir duruş sergiliyor ve ‘‘Durduğumuz yerde duracağız’’ ifadesiyle özellikle toprak bütünlüğüne bağlılığı teyit ediyor.
Putin ise talepleri karşılanmadığı sürece Donbas bölgesini askeri güç kullanarak ele geçirme hedefinden vazgeçmeyeceğini yineliyor. Trump ve özel temsilcisi Steve Witkoff ise Rus liderin anlaşmaya hazır olduğu kanaatinde olduklarını dile getiriyor. Bu kapsamda seçim planının başarısı, Zelenski'nin halk tarafından kabul edilebilir ve adil bir barış anlaşması yapıp yapamayacağına bağlı olacak. Lider, anlaşmanın meşruiyetini sağlamak amacıyla halk oylaması yapılmasının şart olduğunu belirtiyor.
Ukrayna Parlamentosu'nun, Mart ve Nisan aylarını seçimlerin önünü açacak yasal düzenlemelerle geçirmesi bekleniyor. Zira mevcut sıkıyönetim yasaları, savaş zamanında ulusal seçimlerin yapılmasını engelliyor. Tüm bu gelişmeler, Ukrayna'nın barış süreci ve siyasi geleceğine ilişkin kritik bir dönemeçte olduğunun altını çiziyor.
