Kureyş kabilesinin Benî Mahzûm koluna mensup olan Ümmü Seleme, soyu itibarıyla Hz. Peygamber ile yedinci dedeleri Mürre’de birleşen bir aileye mensuptu.
AİLESİ VE İLK EVLİLİĞİ
Babası Ebû Ümeyye, cömertliğiyle tanınmış ve yolculara yiyecek sağlaması nedeniyle “Zâdü’r-rekb” (kafilenin azığı) lakabıyla anılmıştı. Annesi ise Kinâne kabilesinden Âtike bint Âmir el-Kinâniyye’dir.
Ümmü Seleme, ilk evliliğini Ebû Seleme el-Mahzûmî ile yapmıştı. Ebû Seleme, İslam’ı kabul eden ilk sahabilerden biridir. Çift birlikte Habeşistan’a hicret etmiş, daha sonra Mekke’ye dönmüştü.
HİCRET VE AYRILIK SÜRECİ
Mekke döneminde Mahzûmoğulları, Ümmü Seleme’nin Medine’ye hicretine izin vermemiş ve onu küçük oğlu Seleme’den ayırmıştı. Bu durum uzun süre büyük bir üzüntü yaşamasına neden olmuştu.
RESÛLULLAH İLE EVLİLİĞİ
Ebû Seleme’nin Uhud Savaşı’nda aldığı yaralar sonucu vefat etmesinin ardından (625 yılı civarı), Ümmü Seleme Hz. Peygamber’in tavsiyeleri doğrultusunda sabır göstermişti.
Daha sonra Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer tarafından yapılan evlilik tekliflerini kabul etmemiş, ancak Hz. Muhammed’in evlilik teklifini kabul ederek onunla evlenmiştir. Bu evlilik 626 yılında gerçekleşmişti.
İLMİ KİŞİLİĞİ VE RİVAYETLERİ
Ümmü Seleme, İslam tarihinde en çok hadis rivayet eden kadın sahabilerden biridir ve yaklaşık 378 hadis rivayet etmişti. Hz. Âişe’den sonra en önemli hadis ravilerinden biri kabul edilir.
Rivayetlerinde Habeşistan hicreti, Hudeybiye Antlaşması ve çeşitli önemli olaylara dair bilgiler bulunuyor.
HUDAYBİYE ANLAŞMASINDAKİ ROLÜ
Hudeybiye Antlaşması sırasında yaşanan sıkıntılarda, Hz. Peygamber’e (sav) önemli bir fikir sunarak sürecin çözümüne katkı sağlamıştı. Bu yönüyle aklı ve ferasetiyle öne çıkan sahabilerden biri olarak kabul edilir.
GENEL DEĞERLENDİRME
Ümmü Seleme, hem ilmi hem de kişisel duruşuyla İslam tarihinin önemli kadın şahsiyetlerinden biri olmuştu. Sabrı, feraseti ve rivayetleriyle İslam kaynaklarında önemli bir yer edinmişti.
