Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından kredi kartı limitlerine ilişkin alınan yeni karar 16 Şubat itibarıyla uygulanmaya başladı. Yüksek limitli ancak aktif kullanılmayan kartlarda düşüşe gidilirken, yeni başvurularda da kriterler değiştirildi. Fakat ekonomideki sert tablo, yurttaşın neden kartlara yüklendiğini rakamlarla ortaya koyuyor.
KARTLAR KISILIYOR AMA BORÇ BÜYÜYOR
Yüksek faiz ve hayat pahalılığı altında geçim mücadelesi veren milyonlarca kişi, nakit açığını kredi kartı ve tüketici kredileriyle kapatmaya çalışıyor. Ancak borçtaki artış alarm veriyor.
Türkiye Bankalar Birliği verilerine göre 2025 sonunda toplam nakdi kredi hacmi 24 trilyon 204 milyar TL’ye ulaştı. Tasfiye olunacak alacaklar ise 740 milyar TL sınırına dayandı. Bu rakam sadece bir ayda 42 milyar TL, son bir yılda ise yüzde 99 arttı.
Başka bir ifadeyle borç sistemi genişliyor, geri ödeme kapasitesi ise aynı hızla büyümüyor.
“VATANDAŞ MECBUR KALIYOR”
İstanbul Arel Üniversitesi’nden Doç. Dr. Cüneyt Dirican’a göre fotoğrafın yönü çoğu zaman yanlış okunuyor.
Dirican durumu şu sözlerle anlattı:
“Satın alma gücündeki düşüşü vatandaş kredi kartı ve tüketici kredileriyle kompanse etmeye çalışıyor. Genelde kredi kartı harcamalarının enflasyon yarattığına dair bir inanç var ama aslında durum tam tersi. Vatandaş maaşıyla olması gereken satın alma gücüne ulaşamayınca ister istemez kredi kartına yöneliyor. Yani yön kredi kartından enflasyona doğru değil, enflasyon nedeniyle kredi kartına doğru.”
LİMİT AZALTIMI KİMİ VURACAK?
Yeni düzenleme, toplam limiti 400 bin TL üzerindeki kartlara kademeli düşüş getiriyor. Dirican’a göre bu adım, özellikle kırılgan kesimleri daha fazla sıkıştırabilir.
“Kredi kartı limitlerindeki azaltım özellikle satın alma gücünde sorun yaşayan kesimler için büyük bir ek yük demek. Küçük işletmelere baktığımızda işletme sermayesi ihtiyacını çoğu zaman kendi bireysel kredi kartlarıyla karşılıyorlar. Bu nedenle limitlerin azaltılması sadece vatandaşı değil esnafı da olumsuz etkiler.”
AVRUPA BİRİNCİSİYİZ
Türkiye kartlı harcamada zirvede. Worldpay tarafından yayımlanan 2025 araştırmasına göre Türkiye, alışverişte kredi kartı kullanımında yüzde 42 ile Avrupa’da ilk sırada. Almanya’da oran yüzde 8, İtalya’da 10, Fransa’da ise 29.
Kart kullanımının bu kadar yaygın olmasının arkasında ise çoğu uzmana göre tercih değil zorunluluk var.
GELİR TABLOSU TERSİNE İŞLİYOR
Öte yandan ücret cephesindeki görünüm de baskıyı artırıyor. Eurostat verilerine göre Türkiye, yaklaşık 540 Euro seviyesindeki asgari ücretle Avrupa Birliği ülkeleri arasında son sırada yer alıyor.
Gelir düşük, gider yüksek, finansman ise kart.
SORUN SINIR DEĞİL, SATIN ALMA GÜCÜ
Dirican’a göre tartışmanın merkezinde limit değil gelir dengesi olmalı:
“Vatandaşın bütçesi rahatlamadıkça kredi kartına yönelim devam eder. Sorun kart değil, satın alma gücünün korunamaması.”
