Bakanlık tarafından yayımlanan listede zeytinyağından süte, baharattan işlenmiş et ürünlerine kadar birçok gıda ürününde taklit ve tağşiş tespit edildi. Gıda güvenliği konusunda artan riskler, tüketicilerin alışveriş yaparken nelere dikkat etmesi gerektiği sorusunu da gündeme getirdi.
“MERDİVEN ALTI VE AŞIRI UCUZ ÜRÜNLERE DİKKAT”
Gıda Mühendisi Murat Şanlı, taklit ve tağşiş yapılan ürünlerin çoğunlukla merdiven altı üretimden çıktığını belirterek tüketicilere önemli uyarılarda bulundu.
Şanlı, Türkinform’a yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Taklit ve tağşiş yapılan ürünleri genellikle merdiven altında üretilen ve fiyatı çok ucuz olan ürünler olarak görüyoruz. O nedenle bu ürünlere rağbet etmemek gerekir. Bilinen ve güvenilir markaların ürünleri tercih edilmelidir.”
Şanlı, tüketicilerin ürünün görünümünde veya tadında farklılık hissedip hissetmediğine de dikkat etmesi gerektiğini söyledi.
“Renginde, kokusunda ya da tadında bir değişiklik hissediliyorsa bu ürünler kesinlikle tüketilmemeli. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ifşa ettiği markaların ürünleri de tercih edilmemeli.”
“MALİYETİN ÇOK ALTINDAKİ FİYATLAR ŞÜPHE UYANDIRMALI”
Bazı ürünlerin piyasa değerinin çok altında fiyatlarla satılmasının önemli bir işaret olabileceğini belirten Şanlı, bunun çoğu zaman içerik değişikliklerinden kaynaklandığını ifade etti.
“Bazı ürünler maliyetinin çok çok altında fiyatlara satılıyor. Bu nasıl mümkün oluyor? Bunun içinde farklı ve uygun olmayan ürünlerin kullanıldığı anlamına gelebilir.”
“DENETİMLER VE CEZALAR ARTIRILMALI”
Taklit ve tağşiş listesinin sürekli büyümesinin denetimlerin yetersiz olduğuna işaret ettiğini belirten Şanlı, gıda sektöründe daha sık ve etkin denetim yapılması gerektiğini söyledi.
“Denetimler yetersiz kalıyor ki bu listeler sürekli güncelleniyor ve her geçen gün listeye yeni ürünler ekleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı denetimleri sıklaştırmalı ve cezai müeyyideleri artırmalı. Denetim az ve cezalar düşük olunca bazı firmalar bu yola yöneliyor.”
Şanlı ayrıca gıda üretiminde gıda, kimya ve ziraat mühendislerinin zorunlu olarak istihdam edilmesi gerektiğini vurguladı.
“BAKANLIĞA ORTAK ÇALIŞMA ÖNERDİK”
Gıda Mühendisleri Odası olarak Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte çalışmaya hazır olduklarını belirten Şanlı, daha etkin bir denetim sistemi için iş birliği teklifinde bulunduklarını söyledi.
“Yetkilendirilmiş Gıda Mühendisliği sistemini devreye sokmak için Tarım ve Orman Bakanlığı’na birlikte çalışma önerisi sunduk. Ancak şu ana kadar bu konuda bir geri dönüş olmadı. Bizim önerimiz hâlâ geçerlidir.”
“LİSTE YAYINLAMAK TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL”
Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç ise yalnızca liste yayımlamanın sorunu çözmeye yetmeyeceğini belirterek tüketici bilincinin artırılması gerektiğini söyledi.
Kılıç, Türkinform’a yaptığı açıklamada şu soruları gündeme getirdi:
“Bakanlığın yayınladığı bu ürünlerin piyasadan nasıl toplandığı önemli bir soru. Ayrıca bu ürünlerin listesini internet sitesinden yayınlamak tek başına yeterli mi? Bir tüketici olarak elimde listeyle mi gezeceğim, sürekli içerik mi takip edeceğim?”
Kılıç, tüketici örgütlerinin denetim süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini de ifade etti.
“Tüketici örgütleri ile devlet birlikte çalışmalı. Aksi halde bu listeler artarak devam eder. Yurt dışında birçok laboratuvarda tüketici örgütlerinden temsilciler bulunur. Bu hem denetimin bağımsızlığını artırır hem de güveni güçlendirir.”
“SORUN SADECE EKONOMİK DEĞİL, AHLAKİ”
Kılıç, yaşanan sorunların yalnızca ekonomik nedenlerle açıklanamayacağını belirterek ticari ahlak konusuna da dikkat çekti.
“Burada sorun sadece ekonomik değil, aynı zamanda ciddi bir ahlaki çöküşü de gösteriyor. Her şey para hırsıyla yapılıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın liste yayınlaması tek başına yeterli değil.”
Uzmanlar, gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için daha sıkı denetim, daha ağır yaptırımlar ve tüketici bilincinin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
