Bakan McKenzie, projenin "vekil bir güç" tarafından finanse edildiğini iddia ederek ülkenin katılımını durdurdu.
Dünyanın en prestijli sanat etkinliklerinden biri olan Venedik Bienali, bu yıl diplomasi ve sanatın çatışmasına sahne oluyor. Güney Afrika, Kültür Bakanlığı ile seçilen sanatçı arasında yaşanan "Gazze" temalı içerik anlaşmazlığı nedeniyle bu yılki bienalden çekilme kararı aldı. Krizin merkezinde, öldürülen Filistinli bir şair için hazırlanan "Ağıt" adlı eser yer alıyor.
SANATÇININ "AĞIT" PERFORMANSI BAKANLIKTA KARŞILIK BULMADI
Bienal için seçilen sanatçı Gabrielle Goliath, 2023 yılında İsrail’in hava saldırılarında hayatını kaybeden Filistinli şair Hiba Abu Nada’yı anmak amacıyla "Ağıt" başlıklı bir performans sergilemeyi planlıyordu. Ancak Güney Afrika adına pavyonu işleten "Art Periodic" kuruluşu tarafından onaylanan bu proje, Kültür Bakanı Gayton McKenzie’nin sert tepkisiyle karşılaştı. Bakan McKenzie, eserin "son derece bölücü" olduğunu savunarak projenin durdurulmasını talep etti.
BAKAN MCKENZIE’DEN "VEKİL GÜÇ" VE "YABANCI ÜLKE" İDDİASI
Güney Afrika’nın İsrail’e yönelik genel eleştirel tutumunun aksine, İsrail destekçisi kimliğiyle tanınan Bakan McKenzie, süreçle ilgili çarpıcı iddialarda bulundu. McKenzie, Ocak ayında yaptığı açıklamada, adı açıklanmayan bir "yabancı gücün" Güney Afrika standını finanse etmeye çalıştığını ileri sürdü. Bakan, Güney Afrika platformunun, İsrail’in Gazze’deki eylemleriyle ilgili jeopolitik bir mesaj yaymak amacıyla başka bir ülke tarafından "vekalet aracı" olarak kullanılmak istendiğini savundu.
SÖZLEŞME FESHEDİLDİ: "OLUMLU MESAJ" ŞARTI GETİRİLDİ
New York Times’ın raporuna göre Bakan McKenzie, Art Periodic kuruluşu ile yapılan anlaşmayı tek taraflı olarak feshetti. Bakan, kaleme aldığı resmi mektupta, Venedik Bienali gibi uluslararası mecralarda Güney Afrika hakkında yalnızca "olumlu bir mesaj" veren sanat eserlerine yer verilmesi gerektiğini belirtti. McKenzie ayrıca, "Güney Afrika'nın tutumu net olmalıdır; bu tutum doğrudan bizim tarafımızdan ifade edilmeli, başka bir ülkenin platformu aracılığıyla dolaylı yoldan değil," ifadelerini kullandı.
DİPLOMATİK GERİLİM SANAT DÜNYASINA SIÇRADI
Güney Afrika hükümeti, Gazze’deki savaş boyunca İsrail’i en sert eleştiren ülkelerin başında yer alsa da, kabine içindeki bu görüş ayrılığı uluslararası sanat camiasında geniş yankı buldu. Gabrielle Goliath’ın projesinin iptal edilmesi ve Güney Afrika’nın Bienal’den çekilmesi, ifade özgürlüğü ve sanatın siyasallaşması tartışmalarını da beraberinde getirdi. Yaşanan bu süreç, Güney Afrika’nın uluslararası kültür diplomasisinde bir yol ayrımına geldiği şeklinde yorumlanıyor.
