Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), fiili hizmet süresi zammı (FHSZ) uygulamasında köklü bir değişikliğe giderek erken emeklilik sistemine dair kapsamı daralttı. Mayıs 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte, riskli mesleklerde çalışanlara tanınan yıpranma hakkı yalnızca doğrudan sahada görev yapan çalışanlarla sınırlandırıldı. SGK’nın yayınladığı güncel meslek kodu listesiyle, 47, 48, 49, 50 ve 51 yaş aralığındaki milyonlarca çalışan için kritik detaylar netleşti.
Riskli olmayan görevler sistem dışında kaldı
Önceden aynı sektörde bulunmaları yeterliyken, artık yalnızca tehlikeli koşullarda birebir çalışan kişiler erken emeklilik hakkından yararlanabilecek. Örneğin, madencilik sektöründe sadece yer altı maden işçileri fiili hizmet süresi zammı alabilecek. Aynı şekilde güvenlik, sağlık ve ağır sanayi gibi alanlarda görevli ama sahada olmayan çalışanlar yeni kapsamın dışında bırakıldı.
Emeklilik hakkını kaybeden meslekler açıklandı
Yeni uygulamayla birlikte artık fiili hizmet süresi zammından yararlanamayacak meslek grupları şu şekilde sıralandı:
- Belediye başkanları
- Muhasebeciler
- Spor kulübü yöneticileri
- Sekreterler
- Bekçiler
- Aşçılar
- Danışmanlar
- Uluslararası ticaret uzmanları
- Çaycılar
- Hizmetliler
- Bar çalışanları
- Balık toptancıları
Bu görevlerin doğrudan fiziksel risk içermediği gerekçesiyle yıpranma hakkı iptal edildi.
Kimler erken emeklilik hakkını koruyor?
Yapılan değişikliklere rağmen bazı meslek grupları fiili hizmet süresi zammından yararlanmaya devam edecek. SGK'nın belirlediği listede yer alan, doğrudan risk taşıyan görevlerde bulunan çalışanlar şunlar:
- Yer altı maden işçileri
- Asit ve cıva üretiminde çalışanlar
- Demir-çelik sektöründe görev yapan işçiler
- Sağlık çalışanları (doktor, hemşire, ebe vb.)
- Emniyet personeli, jandarma, MİT ve sahil güvenlik görevlileri
- Gazeteciler ve TRT çalışanları
- Cezaevi infaz koruma memurları
- İtfaiyeciler
- Türk Silahlı Kuvvetleri personeli
Bu çalışanların meslekleri, hem fiziksel hem de psikolojik risk taşıdığı gerekçesiyle erken emeklilik kapsamında değerlendirilmeye devam edecek.
Hatalı bildirimlere SGK’dan uyarı: Kodlara dikkat
Yeni düzenleme doğrultusunda, meslek kodu bildirimi artık çok daha büyük önem taşıyor. SGK, yanlış meslek koduyla yapılan bildirimleri sistemden otomatik olarak reddedeceğini duyurdu. Örneğin, sahada görev yapan bir itfaiyecinin “şoför” olarak kaydedilmesi durumunda, kişi yıpranma payından yararlanamayacak.
Ancak hatalı bildirimin fark edilmesi durumunda işverenler düzeltme başvurusu yapabilecek. SGK, sunulan belgeleri inceleyerek uygun bulunan çalışanlara yeniden fiili hizmet süresi hakkı tanıyacak.
Yeni sistem ne zaman devreye girdi?
Yeni uygulama, Nisan 2025’e ait hizmet bildirimlerinin SGK sistemine yansıtıldığı Mayıs ayı itibarıyla resmen yürürlüğe girdi. Artık tüm bildirimler, güncellenmiş meslek kodu listesiyle karşılaştırılacak. Uyuşmazlık halinde sistem uyarı verecek ve işlem geçersiz sayılacak.
