ABD Başkanı Donald Trump, ABD Merkez Bankası Fed’in yeni başkanı olarak eski Fed yöneticisi Kevin Warsh’ı tercih etti. Finans dünyasının yakından tanıdığı Warsh, 2008 finansal krizindeki hamleleri, Fed politikalarına yönelik sert çıkışları ve Cumhuriyetçi elitlerle olan bağlarıyla dikkat çekiyor. Ancak Trump’ın tercihi, Senato’da sert bir siyasi hesaplaşmanın da kapısını araladı.
FED'İN YENİ BAŞKANI KİM OLDU?
ABD Senatosu’nda yapılan oylamada Kevin Warsh, 54’e karşı 45 oyla Fed başkanlığına onay aldı. Sonuç, yalnızca yeni bir Fed döneminin başlangıcı olarak değil, aynı zamanda kurumun siyasi bağımsızlığı üzerindeki baskı tartışmalarını yeniden alevlendiren kritik bir gelişme olarak yorumlandı. Warsh’un aldığı destek, son yıllardaki en düşük farkla geçen Fed başkanlığı onaylarından biri olarak kayıtlara geçti.
Oylama, Washington’daki sert siyasi kutuplaşmayı da gözler önüne serdi. Demokratlar, Warsh’un ABD Başkanı Donald Trump’ın faizleri hızlı şekilde düşürme yönündeki baskılarına yakın durabileceği endişesiyle büyük ölçüde karşı oy kullandı. Demokrat Parti içinde yalnızca Pensilvanya Senatörü John Fetterman destek verirken, Warsh’un oy oranı 2014’te Janet Yellen’ın aldığı desteğin de altında kaldı. Geçmişte Fed başkan adaylarının iki partiden geniş mutabakatla geçtiği hatırlatılırken, Alan Greenspan’ın 2000 yılında oybirliğiyle yeniden göreve getirilmesi dikkat çekici bir karşılaştırma olarak öne çıktı.
KEVIN WARSH KİMDİR?
55 yaşındaki Kevin Warsh, Harvard Law School mezunu. Kariyerine Morgan Stanley’de başlayan Warsh, burada başkan yardımcılığı ve direktörlük görevlerine kadar yükseldi. 2002’de dönemin ABD Başkanı George W. Bush tarafından Ulusal Ekonomi Konseyi’ne alınan Warsh, 2006 yılında Fed yönetim kuruluna aday gösterildi. O dönemde sadece 35 yaşında olan Warsh, merkez bankası tarihinin en genç yöneticilerinden biri oldu.
2008 KRİZİNDE NASIL BİR ROL OYNADI?
Warsh’ın adı en çok 2008 finansal krizindeki kritik operasyonlarla duyuldu. Sigorta devi AIG’nin devlet tarafından kurtarılmasında aktif rol oynayan Warsh, aynı zamanda 85 yıllık yatırım devi Bear Stearns’in JPMorgan Chase tarafından satın alınması sürecinde etkili isimlerden biri oldu.
FED’İN FAİZ POLİTİKASINA NEDEN KARŞI ÇIKTI?
Warsh, kriz döneminde Fed’in faizleri hızla düşürme kararına sert şekilde karşı çıktı. Bu adımların “yalnızca enflasyonu körükleyeceğini” savundu. 2011’de Fed’in 600 milyar dolarlık tahvil alım programına da karşı çıkan tek Fed yetkilisi olarak kayıtlara geçti.
Fed’den 2011’de ayrılan Warsh, sağ eğilimli Hoover Institution’a katıldı. Trump’ın 2017’de mevcut Fed Başkanı Jerome Powell yerine değerlendirdiği isimlerden biri olan Warsh, yıllar içinde Powell’ın en sert eleştirmenlerinden biri haline geldi. Warsh geçen yıl yaptığı açıklamada Fed’de bir “rejim değişikliği” gerektiğini savunarak, kurumun politikasının “uzun zamandır bozuk” olduğunu iddia etti. Trump’ın, Powell’ın faizleri daha hızlı düşürmeyi reddetmesi nedeniyle “haklı olarak hayal kırıklığı yaşadığını” dile getirdi.
TRUMP İLE BAĞLANTISI NEREDEN GELİYOR?
Warsh’ın siyasi ve ekonomik bağlantıları da Washington’da tartışma konusu oldu. 2002 yılında kozmetik devi Estée Lauder’in varislerinden Jane Lauder ile evlenen Warsh, ABD’nin en güçlü ailelerinden biriyle akrabalık kurdu. Kayınpederi Ronald Lauder’ın, Trump’ın 2016 başkanlık kampanyasına bağış yapan isimlerden biri olduğu biliniyor. Ronald Lauder’ın ayrıca Trump’ın Greenland’ı satın alma fikrine ilgisini artıran isimlerden biri olduğu da ileri sürülüyor.
Warsh’ın Fed sonrası kariyerinde ise milyarder yatırımcı Stanley Druckenmiller’ın şirketi Duquesne Family Office’te ortak olarak görev aldığı belirtildi.
WALL STREET WARSH’I NEDEN DESTEKLİYOR?
Trump’ın tercihi ekonomi dünyasında da yankı buldu. Kanada Başbakanı Mark Carney, Warsh için “dünyanın en önemli merkez bankasını yönetmek için harika bir tercih” dedi.
Brookings Institution araştırmacısı Robin Brooks, Warsh’ı “gerçekten çok iyi bir tercih” diye nitelendirdi. Obama döneminin ekonomi danışmanlarından Jason Furman ise Warsh’ın “içerik ve bağımsızlık açısından çıtanın oldukça üstünde” olduğunu savundu. Ekonomist Mohamed El-Erian da Warsh’ın “derin uzmanlık, geniş deneyim ve güçlü iletişim becerileri” taşıdığını ifade etti.
SENATO’DA NEDEN KRİZ ÇIKTI?
Trump’ın Fed tercihi şimdi ABD Senatosu’nun onayına kaldı. Ancak sürecin kolay geçmeyeceği şimdiden netleşmiş durumda. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, ABD Adalet Bakanlığı’nın Powell ve Fed binasının yenilenmesine yönelik soruşturması tamamlanmadan hiçbir Fed adayına destek vermeyeceğini açıkladı. Tillis, Warsh’ı “para politikasını derinlemesine anlayan nitelikli bir aday” diye tanımlasa da tavrının değişmediğini belirtti ve şu ifadeleri kullandı:
“Powell hakkındaki soruşturma ve olası iddianame tamamlanana kadar Fed adaylıkları ilerlemeyecek… Bu engelleri ne zaman kaldıracağıma Adalet Bakanlığı karar verecek.”
POWELL İLE SAVAŞ NEDEN BÜYÜYOR?
Fed Başkanı Jerome Powell’ın görev süresi mayıs ayında sona eriyor. Ancak Powell’ın 2028’e kadar yönetim kurulunda kalma ihtimali Washington’da yeni bir gerilim başlığı yarattı. Trump yönetimi, Powell hakkında Fed’in 2,5 milyar dolarlık merkez binası yenilemesiyle ilgili “yanlış beyanda bulunulduğu” iddiasıyla soruşturma başlattı. Powell ise suçlamaları sert dille reddetti.
Powell yaptığı açıklamada, “Ceza davası tehdidi, Fed’in faiz oranlarını başkanın tercihine göre değil, kamu yararına göre belirlemesinin sonucudur” dedi. Powell ayrıca şu kritik mesajı verdi:
“Mesele, Fed’in faiz oranlarını ekonomik koşullara ve kanıtlara göre belirlemeye devam edip edemeyeceği ya da para politikasının siyasi baskı ve yıldırma yoluyla yönlendirilip yönlendirilmeyeceğidir.”
