Avrupa, deniz yoluyla yayılan yeni bir sağlık kriziyle karşı karşıya. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yakından takip edilen ve Hollanda bayraklı lüks kruvaziyer gemisi MV Hondius’ta patlak veren Hantavirus (Andes suşu) vakaları, kıta genelinde panik dalgası yarattı. İlk olarak gemi personeli ve yolcular arasında görülen virüsün, Fransa ve İspanya’ya da sıçradığı resmi makamlarca doğrulandı. Son gelen bilgilere göre hayatını kaybedenlerin sayısı 3’e yükselirken, virüsün %27 gibi son derece yüksek bir ölüm oranına sahip olması endişeleri derinleştiriyor.
MV HONDIUS GEMİSİNDE BAŞLAYAN KABUS AVRUPA'YA SIÇRADI
Hollanda bayraklı lüks kruvaziyer gemisi MV Hondius'ta ortaya çıkan gizemli rahatsızlıkların arkasından, ölümcül Andes virüsü çıktı. Gemi karantinaya alınmadan önce liman teması kuran yolcular üzerinden virüsün Fransa ve İspanya’ya ulaştığı tespit edildi. Sağlık bakanlıkları, söz konusu gemiyle seyahat eden veya liman bölgelerinde temas kuran kişileri takibe alırken, uluslararası kamuoyunda "yeni bir pandemi kapıda mı?" sorusu yüksek sesle sorulmaya başlandı.
ÖLÜM ORANI %27: DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ ALARMDA
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Andes virüsünün bu denli hızlı yayılması ve yüksek mortalite oranı üzerine acil takip koduyla inceleme başlattı. Mevcut vakalardaki ölüm oranının %27 seviyesinde seyretmesi, tıp dünyasını alarma geçirdi. Kemirgenler vasıtasıyla bulaştığı bilinen ancak Andes suşunda insandan insana geçiş riskinin bulunması, küresel sağlık otoritelerinin tedbirleri en üst seviyeye çıkarmasına neden oldu. Karantina ve filyasyon çalışmaları sınır kapılarında yoğunlaştırıldı.
SOSYAL MEDYADA PANDEMİ KORKUSU DÜNYA GÜNDEMİNDE
Gelişmelerin ardından mikroblog sitesi X (Twitter) başta olmak üzere sosyal medya platformlarında adeta bir panik havası hakim oldu. Yaz sezonunun yaklaşmasıyla birlikte tatil planı yapan milyonlarca kullanıcı, rezervasyonlarını iptal etmeye başladıklarını belirten paylaşımlar yaptı. #AndesVirusu ve #Pandemi etiketleri kısa sürede dünya gündeminin (Worldwide Trends) zirvesine yerleşti. Kullanıcılar, küresel otoritelerden daha şeffaf açıklamalar beklediklerini dile getiriyor.
TURİZM SEZONU ÖNCESİ SESSİZLİK: TÜRK BASINI MESAFELİ
Avrupa’yı sarsan bu sağlık krizi dünya basınında geniş yankı uyandırırken, Türk medyasının konuya karşı mesafeli duruşu dikkat çekiyor. Yaklaşan yaz sezonu öncesinde Akdeniz ve Ege'deki turizm hareketliliğinin ve kruvaziyer turizminin olumsuz etkilenmemesi adına yerel basında habere neredeyse hiç yer verilmedi. Sektör temsilcileri, erken bir paniğin Türkiye’nin turizm gelirlerine darbe vurmasından endişe ederken, uzmanlar ise sınır kapılarında ve limanlarda önlemlerin el altından artırılması gerektiği görüşünde birleşiyor.
ANDES VİRÜSÜ NEDİR?
Andes virüsü, temel olarak kemirgenler (özellikle Güney Amerika'ya özgü uzun kuyruklu cüce pirinç sıçanları) aracılığıyla insanlara bulaşan ve Hantavirüs ailesine ait olan oldukça ölümcül viral bir etkendir.
İlk kez 1995 yılında Arjantin ve Şili'de tanımlanan bu virüs, tıp dünyasında çok özel ve tehlikeli bir yere sahiptir. Onu diğer tehlikeli virüslerden ve kendi ailesindeki diğer Hantavirüs türlerinden ayıran temel özellikleri şunlardır:
İNSANDAN İNSANA BULAŞABİLEN TEK HANTAVİRÜS TÜRÜDÜR
Normalde Hantavirüsler sadece kemirgenlerin salgılarının (idrar, dışkı, tükürük) solunmasıyla insana geçer ve insandan insana bulaşmazlar. Ancak Andes virüsü, insandan insana (özellikle yakın ve uzun süreli temasla, tükürük veya solunum salgıları yoluyla) bulaştığı bilinen tek Hantavirüs suşudur. Bu özelliği, lüks cruise gemisi MV Hondius gibi kapalı ortamlarda yayılma riskini ve yarattığı küresel panik dalgasını açıklamaktadır.
DOĞRUDAN AKCİĞERİ HEDEEF ALIR (HPS)
Andes virüsü insan vücuduna girdiğinde Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) adı verilen, akciğerlerin hızla sıvı ile dolmasına ve akut solunum yetmezliğine yol açan çok ağır bir tabloya neden olur.
BELİTİLERİ NELERDİR?
Virüsün kuluçka süresi oldukça uzundur (4 ila 42 gün arası) ve ilk aşamada sıradan bir griple karıştırılması çok kolaydır.
Erken Dönem Belirtileri: Yüksek ateş, şiddetli kas ve vücut ağrıları, aşırı halsizlik, baş ağrısı, mide bulantısı ve kusma.
İleri Dönem Belirtileri: Hastalık ilerledikçe akciğer kılcal damarlarının geçirgenliği bozulur. Şiddetli kuru öksürük, akut nefes darlığı, kan oksijen seviyesinin düşmesi, tansiyon düşüklüğü ve kardiyojenik şok baş gösterir.
ÖLÜM ORANI ÇOK YÜKSEKTİR
Andes virüsünün neden olduğu pulmoner sendrom vakalarında ölüm oranı klinik verilere göre %38 ila %40 civarındadır. Bu oran, virüsü dünyanın en tehlikeli enfeksiyonlarından biri yapmaktadır.
TEDAVİSİ VAR MI?
Şu an için Andes virüsüne veya genel olarak Hantavirüslere karşı onaylanmış spesifik bir antiviral ilaç veya yaygın kullanıma sunulmuş bir aşı bulunmamaktadır. Tedavi tamamen hastanın solunumunu desteklemeye (yoğun bakım, oksijen desteği, solunum cihazı) yönelik "destekleyici tedavi" olarak yürütülür. Bu yüzden erken teşhis ve şüpheli temas durumunda hızlıca karantina/izolasyon uygulanması hayati önem taşır.
