Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) verilerine göre, ülke genelinde yıl boyunca toplam 150,4 milyar adet sigara tüketildi. Bu rakam, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde kaydedilen en yüksek sigara tüketimi olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, sigara bağımlılığının halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekiyor.
“15 Yaş Üstünde Oran Yüzde 35”
Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Kılınç, 2024 istatistiklerini değerlendirdi: “15 yaş üstü nüfusun yüzde 35’i tütün kullanıyor. Bu, her üç kişiden birinin sigara bağımlısı olduğu anlamına geliyor. 150,4 milyar adet sigara tüketimi, tütün kontrol politikalarının yetersizliğini açıkça ortaya koyuyor. 2008-2012 yıllarında kamu spotları ve kampanyalarla kişi başı yıllık tüketim 1.100 adede düşürülmüştü. Ancak son veriler, bu rakamın 1.700’e yükseldiğini gösteriyor. Güçlü yasalarımız var, ancak uygulanmıyor. Topyekûn bir seferberliğe ihtiyaç var.”
Türkiye, Dünyada ve Avrupa’da Zirvede
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bektaş Murat Yalçın, Türkiye’nin sigara tüketiminde dünyada 9’uncu, Avrupa’da ise 3’üncü sırada yer aldığını belirtti. Ülkede yaklaşık 19 milyon kişinin aktif olarak sigara kullandığı, bu sayının her geçen gün arttığı ifade edildi. İstatistiklere göre, her iki erkekten biri ve 18 yaş üstü her dört kadından biri sigara bağımlısı.
Sigaranın Ölümcül Bilançosu
Sigara, dünya genelinde önlenebilir ölümlerin ve hastalıkların en büyük nedenlerinden biri olarak biliniyor. Türkiye’de her yıl yaklaşık 80 bin kişi, sigaraya bağlı hastalıklardan hayatını kaybediyor. Uzmanlar, sigaranın güvenli bir tüketim seviyesinin olmadığını vurguluyor. Araştırmalar, günde bir sigara içenlerin bile kalp hastalığı ve inme riskinin, günde 20 sigara içenlere kıyasla yalnızca yüzde 50 daha düşük olduğunu gösteriyor. Sigaranın neden olduğu sağlık sorunları arasında akciğer kanseri, kalp-damar hastalıkları, reflü, yemek borusu, mide, kolon, pankreas ve böbrek kanserleri yer alıyor. Gebelikte sigara kullanımı ise erken doğum, düşük riski ve bebekte gelişim sorunlarına yol açabiliyor.
“Etkili Denetim ve Kararlılık Şart”
Prof. Dr. Kılınç, tütün kontrolünde 2008-2012 döneminde elde edilen başarıların, son yıllarda uygulanmayan politikalar nedeniyle gerilediğini belirtti: “Türkiye, güçlü yasal düzenlemelere sahip. Ancak denetim eksikliği ve uygulamadaki yetersizlikler, tüketimin artmasına neden oluyor. Sigara kullanım oranlarını yüzde 20’nin altına düşürmek mümkün, ancak bunun için kararlı bir siyasi irade ve etkin denetim gerekiyor.”
Sigarayı Bırakma Çağrısı
Uzmanlar, sigara bağımlılığından kurtulmanın sağlık ve yaşam süresi açısından kritik olduğunu vurguluyor. Sigarayı bırakmak isteyenler için nikotin yerine koyma tedavileri, ilaç tedavileri ve psikolojik destek gibi yöntemler öneriliyor. Prof. Dr. Yalçın, “Sigarayı tamamen bırakmak, sağlık açısından en büyük kazançtır. Bağımlılar, profesyonel destek alarak bu alışkanlıktan kurtulabilir” dedi.
Toplum Sağlığı İçin Acil Eylem Gerekli
2024’te ulaşılan 150,4 milyar adetlik sigara tüketimi, Türkiye’de tütünle mücadelede yeni bir dönemin başlatılması gerektiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, gençlerde sigara kullanımının önlenmesi, denetimlerin artırılması ve farkındalık kampanyalarının yeniden güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Türkiye’nin sigarayla mücadelede geçmişte elde ettiği başarıları tekrar yakalaması için topyekûn bir mücadele şart.
