ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik “büyük çaplı operasyon” açıklaması ve İsrail’in Tahran’a düzenlediği saldırılar sonrası küresel gerilim tırmandı. Olası bir 3. Dünya Savaşı senaryosunda dünya genelinde hangi bölgelerin daha güvenli olabileceği tartışılıyor.
Dünya gündemi, ABD ile İran arasındaki gerilimin artması ve İsrail’in Tahran’a yönelik saldırılarıyla hareketlendi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a ilişkin “büyük çaplı operasyon” açıklaması uluslararası kamuoyunda yankı uyandırdı. İran’ın dini lideri Ali Hamenei’nin hedef alındığı yönündeki haberler de bölgedeki tansiyonu yükseltti. Yaşanan gelişmeler, küresel ölçekte “3. Dünya Savaşı mı başlıyor?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Olası bir küresel savaş durumunda siyasi tarafsızlık, coğrafi konum ve doğal kaynak kapasitesi gibi unsurların ülkelerin güvenliği üzerinde belirleyici olabileceği belirtiliyor.
3. DÜNYA SAVAŞI MI BAŞLIYOR?
Ortadoğu merkezli gelişmeler sonrası uluslararası arenada belirsizlik arttı. İran yönetiminin karşılık verebileceğine ilişkin haberler, bölgesel çatışmanın genişleme ihtimalini gündeme getirdi. ABD ve İsrail’in askeri hamleleri, küresel güç dengeleri açısından yakından izleniyor. Diplomatik temasların sürdüğü bildirilirken, olası bir geniş çaplı çatışmanın bölgesel sınırları aşabileceği değerlendiriliyor.
3. DÜNYA SAVAŞI ÇIKARSA NE OLUR?
Olası bir küresel savaş senaryosunda yalnızca çatışmaya doğrudan katılan ülkelerin değil, dünya genelindeki ekonomik ve sosyal dengelerin etkilenebileceği ifade ediliyor. Küresel ticaret hatlarında kesintiler yaşanabileceği, enerji ve gıda arzında sorunlar ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Nükleer silahların devreye girmesi durumunda çevresel etkilerin ve uzun vadeli iklim sonuçlarının küresel ölçekte hissedilebileceği kaydediliyor.
Bu tür bir senaryoda ülkelerin dayanıklılığını belirleyen başlıca unsurlar arasında coğrafi uzaklık, tarafsız dış politika, güçlü altyapı ve yeterli doğal kaynak kapasitesi yer alıyor.
3. DÜNYA SAVAŞI ÇIKARSA DÜNYANIN EN GÜVENİLİR YERLERİ NERELER OLURDU?
ANTARKTİKA
Antarktika, dünyanın en güneyinde yer alması nedeniyle nükleer silah sahibi ülkelere coğrafi olarak uzak bir konumda bulunuyor. Yaklaşık 14 milyon kilometrekarelik yüzölçümüne sahip kıta, geniş ve izole bir alan sunuyor. Aşırı soğuk iklim koşulları yaşamı zorlaştırsa da askeri hedef olma ihtimalinin düşük olduğu bölgeler arasında gösteriliyor.
İZLANDA
İzlanda, ada konumu ve askeri çatışmalara doğrudan katılmayan yapısıyla öne çıkıyor. Kuzey Atlantik’te yer alan ülkenin coğrafi izolasyonu, doğrudan hedef olma riskini azaltan unsurlar arasında yer alıyor. Avrupa’da yaşanabilecek geniş çaplı bir krizin dolaylı etkileri ise tamamen dışlanmıyor.
YENİ ZELANDA
Yeni Zelanda, Pasifik Okyanusu’ndaki uzak konumu ve dağlık coğrafyasıyla dikkat çekiyor. Uluslararası barış endekslerinde üst sıralarda yer alan ülke, doğal kaynak kapasitesi ve tarımsal üretim gücü sayesinde kriz dönemlerinde kendi kendine yetebilme potansiyeline sahip ülkeler arasında gösteriliyor.
İSVİÇRE
İsviçre, tarihsel tarafsızlık politikası ve yaygın sığınak altyapısıyla biliniyor. Alp Dağları ile çevrili coğrafi yapısı savunma avantajı sağlıyor. Ülkede kişi başına düşen sığınak kapasitesinin yüksek olduğu ifade ediliyor.
ENDONEZYA
Endonezya, binlerce adadan oluşan coğrafi yapısıyla stratejik bir konumda bulunuyor. Tarafsız dış politika yaklaşımı ve geniş yüzölçümü, doğrudan hedef olma riskini azaltan faktörler arasında sıralanıyor.
TUVALU
Tuvalu, Pasifik Okyanusu’nda yer alan küçük bir ada ülkesi olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 11 bin nüfusa sahip ülkenin sınırlı askeri ve stratejik kapasitesi, potansiyel hedef olma ihtimalini düşürüyor. Coğrafi izolasyon güvenlik açısından avantaj sağlıyor.
ARJANTİN
Arjantin, geniş tarım alanları ve yüksek gıda üretim kapasitesiyle dikkat çekiyor. Güney Amerika’da yer alan ülkenin tarımsal üretim gücü, uzun süreli kriz senaryolarında temel ihtiyaçların karşılanmasına imkan tanıyabilecek unsurlar arasında yer alıyor.
BHUTAN
Bhutan, Himalaya Dağları’ndaki konumu ve tarafsızlık politikasıyla öne çıkıyor. Dağlık coğrafyası doğal savunma avantajı sunarken, denize kıyısının bulunmaması stratejik hedef olma riskini azaltan unsurlar arasında yer alıyor.
ŞİLİ
Şili, uzun kıyı şeridi ve tarım ile madencilik alanındaki kapasitesiyle dikkat çekiyor. Ülkenin gelişmiş ulaşım ve enerji altyapısı, kriz dönemlerinde temel hizmetlerin sürdürülebilmesini sağlayabilecek unsurlar arasında bulunuyor.
FİJİ
Fiji, Pasifik Okyanusu’ndaki ada konumu ve sınırlı askeri kapasitesiyle öne çıkıyor. Küçük nüfus ve coğrafi uzaklık, potansiyel hedef olma ihtimalini azaltan faktörler arasında yer alıyor.
GÜNEY AFRİKA
Güney Afrika, verimli tarım arazileri ve tatlı su kaynaklarıyla dikkat çekiyor. Gelişmiş ulaşım ve enerji altyapısı, olası kriz senaryolarında temel ihtiyaçların karşılanmasına katkı sağlayabilecek unsurlar arasında yer alıyor.
