Tarımsal kaynaklı sera gazı emisyonlarının yüzde 61’i yalnızca 6 ülke tarafından üretiliyor. Listenin ilk üç sırasında Çin, Endonezya ve Hindistan yer alıyor.
İnfografikte yer alan verilere göre, ülkelerin toplam tarımsal emisyon içindeki payları ve emisyon kaynakları bölgesel üretim desenlerine göre farklılık gösteriyor.
ASYA ÜLKELERİ LİSTENİN ZİRVESİNDE
Tarımsal emisyonlarda ilk sırada yer alan Çin, küresel toplamın yaklaşık yüzde 23’ünü oluşturuyor. Çin’i yüzde 15 ile Endonezya, yüzde 12 ile Hindistan izliyor.
Bu üç ülke tek başına küresel tarımsal emisyonların yarısına yakınını üretiyor. İlk altı ülke sıralamasında ayrıca ABD (yüzde 4,1), Tayland (yüzde 3,7) ve Brezilya (yüzde 3,5) bulunuyor. Böylece ilk altı ülkenin toplam payı yüzde 61’e ulaşıyor.
Uzmanlara göre, Asya ülkelerinin listede üst sıralarda yer almasının temel nedeni nüfus yoğunluğu ve pirinç üretiminin yaygınlığı.
PİRİNÇ ÜRETİMİ EMİSYONUN ANA KAYNAĞI
İnfografik verileri, Asya’da tarımsal emisyonların önemli bölümünün pirinç tarımından kaynaklandığını gösteriyor. Özellikle sulu çeltik üretimi sırasında ortaya çıkan metan gazı, toplam sera gazı yükünü ciddi biçimde artırıyor.
Çin, Hindistan, Endonezya, Tayland ve Vietnam gibi ülkelerde pirinç üretimi, tarımsal emisyon kalemleri içinde en yüksek paya sahip. Metan gazının karbondioksite kıyasla daha yüksek küresel ısınma potansiyeline sahip olması, bu üretim modelini iklim politikaları açısından kritik hale getiriyor.
ENDONEZYA’DA TURBALIK ALANLAR DİKKAT ÇEKİYOR
Endonezya’nın emisyon profilinde ise pirinç üretiminin yanı sıra turbalık alanların tarıma açılması öne çıkıyor. Turobalık drenajı ve arazi dönüşümü, büyük miktarda karbonun atmosfere salınmasına yol açıyor.
Uzmanlar, tropikal bölgelerdeki turbalık alanların korunmasının küresel iklim hedefleri açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguluyor.
ABD VE BREZİLYA’DA GÜBRE KULLANIMI ÖN PLANDA
ABD ve Brezilya’da ise tarımsal emisyonların önemli kısmı gübre kullanımından kaynaklanıyor. Azot bazlı gübrelerin yoğun kullanımı, nitroz oksit salımını artırıyor. Nitroz oksit, uzun atmosferik ömrü ve yüksek ısınma potansiyeli nedeniyle dikkat çeken sera gazları arasında yer alıyor.
Brezilya’da ayrıca hayvansal üretim ve arazi kullanım değişiklikleri de emisyon kalemlerinde belirleyici rol oynuyor.
İLK 10 ÜLKENİN PAYI YÜZDE 70’E YAKLAŞIYOR
Verilere göre Çin, Endonezya, Hindistan, ABD, Tayland, Brezilya, Vietnam, Bangladeş, Rusya ve Kanada ilk 10 ülkeyi oluşturuyor. Bu ülkelerin toplam payı küresel tarımsal emisyonların yaklaşık yüzde 70’ine yaklaşıyor.
Bu tablo, tarım sektöründe emisyon azaltım politikalarının ülke bazlı hedeflerle şekillendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
İKLİM HEDEFLERİ AÇISINDAN KRİTİK SEKTÖR
Uzman değerlendirmelerine göre, tarım sektörü hem gıda güvenliği hem de iklim değişikliğiyle mücadele açısından çift yönlü bir öneme sahip. Artan nüfus nedeniyle üretimin devam etmesi gerekirken, emisyon yoğun üretim modellerinin dönüştürülmesi gerekiyor.
Sulu pirinç üretiminde alternatif sulama teknikleri, gübre kullanımında verimlilik artışı, turbalık alanların korunması ve sürdürülebilir arazi yönetimi uygulamaları, öne çıkan çözüm başlıkları arasında yer alıyor.
Veriler, küresel tarımsal emisyonların büyük bölümünün sınırlı sayıda ülkede yoğunlaştığını ortaya koyarken; iklim politikalarında hedefli ve bölgesel stratejilerin önemini bir kez daha gündeme taşıyor.
