Acil durumlarda birkaç saniye içerisinde verilen kararlar, kişinin hayati durumunu doğrudan etkileyebiliyor. Yangın, boğulma, zehirlenme, elektrik çarpması, bayılma veya ciddi yaralanma gibi durumlarda bilinçsizce yapılan müdahaleler ise tehlikeyi daha da artırabiliyor.
Paramedik İsa Yalçıntaş, acil durumlarda önceliğin hem olay yerindeki güvenliği sağlamak hem de doğru müdahaleyi zamanında yapmak olduğunu belirterek, vatandaşların temel ilk yardım kurallarını bilmesinin önemine dikkat çekti.
YANGINDA İLK OLARAK NE YAPILMALI?
Yangın sırasında önceliğin kişinin kendi güvenliğini sağlaması olduğunu belirten Yalçıntaş, kontrol edilemeyen yangınlarda müdahaleyi sürdürmek yerine güvenli bölgeye çıkılması ve 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini söyledi.
Özellikle yangın sırasında paniğe kapılmanın yanlış kararların önünü açabileceğini belirten Yalçıntaş, güvenli şekilde ortamdan uzaklaşmanın büyük önem taşıdığını ifade etti.
Kıyafetlerin alev alması durumunda ise koşmak yerine durmak, yere kapanmak ve yuvarlanmak temel yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Tavada meydana gelen yağ yangınlarında da su kullanılmaması gerektiğine dikkat çekilirken, suyun alevlerin daha geniş bir alana yayılmasına neden olabileceği konusunda uyarıda bulunuluyor.
BAYILAN KİŞİYE NASIL MÜDAHALE EDİLMELİ?
Bayılma gibi durumlarda öncelikle olay yerinin güvenli hale getirilmesi gerektiğini belirten Yalçıntaş, ardından kişinin bilincinin ve solunumunun değerlendirilmesinin önem taşıdığını söyledi.
Kişinin durumunda ciddi bir sorun görülmesi, bilincinin yerine gelmemesi veya solunumla ilgili problem bulunması halinde vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiği ifade ediliyor.
BURUN KANAMASINDA BAŞ GERİYE Mİ YATIRILMALI?
Burun kanaması sırasında toplumda sık yapılan hatalardan birinin başı geriye yatırmak olduğunu belirten Yalçıntaş, bunun yerine başın hafifçe öne eğilmesi ve burnun yumuşak kısmına basınç uygulanmasının daha doğru bir yaklaşım olduğunu aktardı.
Bu sırada kişinin kanı yutmamasına dikkat edilmesi de önem taşıyor.
KESİK VE ŞİDDETLİ KANAMADA NE YAPILMALI?
Kesik ve kanamalarda temiz bir bez veya gazlı bez kullanılarak kanayan bölgeye doğrudan basınç uygulanması gerektiği belirtiliyor.
Özellikle yoğun kanamalarda müdahaleyi geciktirmeden profesyonel yardım çağrılması gerektiğini vurgulayan Yalçıntaş, ciddi kan kaybının hayati risk oluşturabileceğine dikkat çekti.
YANIKTA BU HATAYI YAPMAYIN!
Yanıklarda da yanlış uygulamaların yaralanmayı artırabileceğine dikkat çekiliyor.
Hafif yanıklarda etkilenen bölgenin serin akan suyla soğutulması, ancak doğrudan buz uygulanmaması gerektiği belirtiliyor.
Yanığın geniş, derin veya ciddi olması halinde ise evde müdahaleyi uzatmak yerine sağlık ekiplerinden yardım alınması önem taşıyor.
ELEKTRİK ÇARPAN KİŞİYE HEMEN DOKUNULUR MU?
Elektrik çarpması sırasında yapılabilecek en tehlikeli hatalardan birinin enerji kaynağı kesilmeden kazazedeye doğrudan dokunmak olduğunu belirten Yalçıntaş, öncelikle elektrik akımının güvenli şekilde kesilmesi gerektiğini söyledi.
Akım devam ederken kişiye dokunulmasının ikinci bir kişinin de elektrik akımına maruz kalmasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuluyor.
ZEHİRLENME ŞÜPHESİNDE KİŞİ KUSTURULMALI MI?
Zehirlenme şüphesinde kişinin kendi başına kusturulmaması gerektiğini belirten Yalçıntaş, yapılacak yanlış bir müdahalenin durumu daha da ağırlaştırabileceğine dikkat çekti.
Türkiye'de zehirlenme vakalarında Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ne 114 numarası üzerinden ulaşılabiliyor.
Zehirlenmeye neden olduğu düşünülen ürünün ambalajının veya bilgilerinin mümkünse muhafaza edilmesi, sağlık ekiplerinin değerlendirmesine yardımcı olabilir.
BOĞULMA VE NEFES ALMA GÜÇLÜĞÜNDE NE YAPILMALI?
Boğulma veya ciddi nefes alma güçlüğü yaşanan durumlarda kişinin durumunun hızlı şekilde değerlendirilmesi ve gerektiğinde acil yardım çağrılması gerekiyor.
Bu tür durumlarda kişiye gelişigüzel yiyecek veya içecek verilmemesi gerektiği belirtilirken, özellikle bilinç durumu bozulmuş kişilere ağızdan herhangi bir şey verilmemesi önem taşıyor.
DEPREM SIRASINDA HANGİ ADIMLAR ATILMALI?
Deprem sırasında panikle merdivenlere veya asansöre yönelmek yerine güvenli bir alanda Çök-Kapan-Tutun hareketinin uygulanması gerektiğini belirten Yalçıntaş, sarsıntı sırasında pencerelerden, devrilebilecek eşyalardan ve düşebilecek nesnelerden uzak durulmasının önem taşıdığını söyledi.
Sarsıntı sona ermeden bulunduğunuz yeri terk etmeye çalışmamak ve güvenli şekilde hareket etmek de büyük önem taşıyor.
112 HANGİ DURUMLARDA ARANMALI?
Yangın, trafik kazası, boğulma, zehirlenme, bayılma, ciddi yaralanma, ağır yanık ve hayati tehlike oluşturabilecek diğer acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranabiliyor.
Çağrı sırasında olayın meydana geldiği yerin açık şekilde tarif edilmesi, olayın ne olduğunun ve etkilenen kişi sayısının mümkün olduğunca net aktarılması ekiplerin olay yerine daha hızlı ve doğru şekilde yönlendirilmesine yardımcı oluyor.
Paramedik İsa Yalçıntaş, acil durumlarda vatandaşların öncelikle kendi güvenliklerini sağlamaları, panik yapmamaları ve bilinçsiz müdahalelerden kaçınmaları gerektiğini belirterek, “Doğru zamanda doğru müdahale hayat kurtarabilir. Ancak hangi durumda ne yapılacağını bilmeden yapılan müdahaleler kişiye daha fazla zarar verebilir. Bu nedenle temel ilk yardım bilgilerinin toplum genelinde bilinmesi büyük önem taşıyor” değerlendirmesinde bulundu.
