Türkiye genelinde özellikle büyükşehirlerde hızla yükselen site aidatları vatandaşın en büyük ekonomik sorunlarından biri haline gelirken, milyonlarca kişiyi ilgilendiren düzenlemede önemli bir aşama geride kaldı. TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen “Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” kapsamında 6 kritik madde daha kabul edildi. Yeni düzenleme yalnızca site aidatlarını değil, yapı denetimi, beton güvenliği, kentsel dönüşüm ve belediye şirketlerini ilgilendiren önemli değişiklikleri de içeriyor.
Son yıllarda bazı sitelerde aidatların kira bedellerini aşması kamuoyunda büyük tartışma yaratmıştı. Özellikle lüks rezidans ve büyük sitelerde vatandaşların aylık on binlerce liraya ulaşan aidatlar nedeniyle zor durumda kaldığı yönündeki şikayetler artınca, konu Meclis gündemine taşınmıştı. Yeni düzenlemenin ardından gözler artık uygulamanın nasıl işleyeceğine çevrildi.
AİDATLARDA KEYFİ DÖNEM SONA MI ERİYOR?
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, site yönetimlerinin aidat belirleme süreçlerine getirilen yeni kurallar oldu. Yeni sistemle birlikte yöneticilerin tek taraflı şekilde aidat artırmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Aidat ve avans miktarlarının doğrudan kat maliklerinin onayına sunulması zorunlu hale getirilecek. Böylece uzun süredir vatandaşın en büyük şikayetlerinden biri olan “haber verilmeden yüksek aidat artışı yapılması” uygulamasına sınırlama getirilmiş olacak. Özellikle bazı site yönetimlerinin denetimsiz şekilde harcama yaptığı ve aidatları sürekli yükselttiği yönündeki iddialar nedeniyle yeni sistemin daha şeffaf bir yapı oluşturması amaçlanıyor.
Yeni düzenlemeye göre işletme projeleri kat maliklerinin bilgisi ve onayı doğrultusunda hazırlanacak. Eğer onaylı bir işletme projesi bulunmuyorsa, yönetici geçici bir bütçe hazırlayabilecek ancak bu bütçenin de kısa süre içinde genel kurulun onayına sunulması gerekecek.
VATANDAŞIN TEPKİSİ MECLİS’E TAŞINDI
Son dönemde özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde aidat krizleri sık sık gündeme geliyordu. Bazı sitelerde aidatların kira rakamlarına yaklaşması hatta bazı bölgelerde kiraları geçmesi sosyal medyada büyük tepki toplamıştı. Birçok vatandaş, aidatları ödeyemediği için taşınmak zorunda kaldığını anlatırken, bazı site sakinleri yönetimlerle mahkemelik olmuştu. Özellikle güvenlik, sosyal tesis, otopark, peyzaj ve ortak kullanım giderleri adı altında alınan yüksek ücretler kamuoyunda uzun süredir tartışılıyordu. AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan teklifin gerekçesinde de vatandaşlardan gelen yoğun şikayetlerin etkili olduğu belirtildi. Düzenlemenin temel hedefinin site yönetimlerinde şeffaflığı artırmak ve suistimallerin önüne geçmek olduğu ifade edildi.
BETON FİRMALARINA REKOR CEZA GELİYOR
Kanun teklifinin yalnızca aidatlarla sınırlı kalmaması dikkat çekti. Yapı güvenliğiyle ilgili maddeler de teklifin en önemli bölümleri arasında yer aldı. Özellikle deprem gerçeği nedeniyle standart dışı beton kullanımı konusunda çok daha sert yaptırımlar uygulanacak. Yeni düzenlemeye göre sertleşmiş beton numunelerinin standartlara uygun çıkmaması halinde beton üreticilerine 500 bin liraya kadar idari para cezası kesilebilecek. Ayrıca mikser etiketi ile kare kodlu irsaliyesi uyuşmayan firmalara da ağır yaptırımlar uygulanacak. Yetkililer, bu adımın özellikle deprem güvenliği açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor. Son yıllarda yaşanan büyük depremlerin ardından yapı güvenliği konusunda kamuoyunda oluşan hassasiyetin, düzenlemenin hazırlanmasında etkili olduğu belirtiliyor.
KENTSEL DÖNÜŞÜM VE SOSYAL KONUT DETAYI
Teklifte dikkat çeken bir diğer başlık ise atıl durumdaki taşınmazlarla ilgili oldu. Düzenlemeyle birlikte kullanılmayan bazı arazilerin ve taşınmazların sosyal konut projeleri ile kentsel dönüşüm çalışmalarında değerlendirilmesinin önü açılacak. Hükümetin özellikle büyükşehirlerde artan konut ihtiyacına karşı yeni yaşam alanları oluşturmayı hedeflediği ifade edilirken, şehirlerin daha planlı hale getirilmesi için yeni adımların da gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bunun yanı sıra belediyelerin şirket kurması veya mevcut şirketlere ortak olması konusunda da yeni kurallar getiriliyor. Yeni sisteme göre belediyelerin ticari şirket yapılanmaları için Cumhurbaşkanı izni gerekecek.
MİLYONLARIN GÖZÜ YENİ SİSTEMDE
TBMM’de görüşmeleri devam eden teklifin kalan maddelerinin de önümüzdeki günlerde yasalaşması bekleniyor. Özellikle aidatlarla ilgili düzenlemenin nasıl uygulanacağı şimdiden milyonlarca ev sahibi ve kiracı tarafından merak edilmeye başlandı. Vatandaşın en büyük beklentisi ise aidatlarda denetimin artması ve yüksek ücretlerin kontrol altına alınması. Ancak yeni düzenlemenin sahaya nasıl yansıyacağı ve gerçekten aidatları düşürüp düşürmeyeceği önümüzdeki süreçte netlik kazanacak.
