Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını artırırken, kıtanın güvenlik mimarisinde Türkiye’nin konumu da daha fazla tartışılmaya başlandı. Türkiye’nin NATO’daki askeri kapasitesi, stratejik konumu ve savunma sanayisindeki üretim gücü, Avrupa’nın güvenlik ihtiyaçları açısından öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Centre for European Reform (CER) tarafından yayımlanan değerlendirmede de Türkiye’nin Avrupa savunması açısından önemine dikkat çekildi. Türkiye’nin NATO’nun ikinci büyük daimi ordusuna sahip olduğu belirtilirken, özellikle insansız hava araçları alanındaki üretim kapasitesinin Avrupa’nın savunma tedarik zincirlerindeki eksikliklerin giderilmesine katkı sağlayabileceği vurgulandı.
TÜRKİYE AVRUPA’NIN SAVUNMA AÇIĞINDA ÖNE ÇIKIYOR
CER değerlendirmesinde, Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayisinde gerçekleştirdiği atılımların Avrupa’nın yeniden silahlanma süreci bakımından önem taşıdığı ifade edildi.
Özellikle İHA ve insansız sistemler alanındaki Türkiye merkezli üretim kapasitesi, Avrupa ülkelerinin dikkatini çekerken, Türk savunma şirketlerinin kıta ülkeleriyle geliştirdiği ortaklıklar da bu sürecin somut örnekleri arasında gösteriliyor.
BAYKAR-LEONARDO ORTAKLIĞI DİKKAT ÇEKİYOR
Türkiye’nin Avrupa savunma sanayisiyle artan ilişkilerinin öne çıkan örneklerinden biri Baykar ile İtalyan savunma şirketi Leonardo arasındaki ortaklık oldu.
İki şirket, Avrupa’daki İHA pazarına yönelik yüzde 50-50 ortak girişim oluşturdu. İtalya hükümeti tarafından haziran ayında şartlı onay verilen ortaklık kapsamında insansız sistemlerin geliştirilmesi ve üretimine yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Ortak girişimin İHA'ların tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve bakımını kapsaması planlanırken, İtalya’da Astore Levante İHA’larının üretimine de başlandığı belirtiliyor.
EUROFIGHTER ANLAŞMASI AVRUPA BAĞLANTISINI GÜÇLENDİRDİ
Türkiye’nin Avrupa savunma ekosistemiyle ilişkilerinde bir diğer önemli başlık ise Eurofighter Typhoon anlaşması oldu.
İngiltere ile yapılan anlaşma kapsamında Türkiye’nin 20 Eurofighter savaş uçağı satın alması planlanıyor. Anlaşmanın değerinin 8 milyar sterline kadar ulaşabileceği belirtilirken, İngiliz hükümeti anlaşmanın yaklaşık 20 bin kişilik istihdamı desteklemesinin beklendiğini açıkladı.
Türkiye ile İngiltere arasında ayrıca Türk pilot ve teknik personelin Eurofighter uçakları konusunda İngiltere’de eğitim almasına yönelik düzenleme de yapıldı.
Eurofighter programında İngiltere’nin yanı sıra Almanya, İtalya ve İspanya’nın bulunması, Türkiye’nin Avrupa savunma sanayisiyle ilişkilerinin kapsamı açısından dikkat çekiyor.
150 MİLYAR EUROLUK SAFE FONU GÜNDEMDE
Avrupa’nın savunma kapasitesini artırma planlarında SAFE mekanizması da önemli bir yer tutuyor.
AB tarafından oluşturulan program kapsamında Avrupa savunma sanayisinin güçlendirilmesi amacıyla 150 milyar euroya kadar kredi sağlanması hedefleniyor. Ortak savunma tedarik projelerinin finansmanını amaçlayan mekanizmaya üçüncü ülkelerin katılımı ise belirli şartlara bağlanıyor.
Türkiye’nin SAFE kapsamındaki projelere daha geniş şekilde katılabilmesi için ayrıca bir anlaşma yapılması gerekiyor. Ancak Türkiye ile AB arasında bu yönde bir anlaşmanın henüz sonuçlandırılmadığı belirtiliyor.
ATİNA’DAN ANKARA’NIN SAFE KATILIMINA İTİRAZ
Türkiye’nin Avrupa savunma projelerindeki rolünün genişlemesi konusunda Yunanistan’ın itirazı ise sürüyor.
Atina yönetimi, Türkiye’nin AB savunma finansmanından daha geniş şekilde yararlanmasına karşı çıkıyor. Yunanistan’ın bu tutumu, Türkiye’nin Avrupa ülkeleriyle savunma sanayisi alanındaki giderek artan işbirliği ile AB düzeyindeki siyasi yaklaşım arasındaki farklılığı ortaya koyuyor.
Bir tarafta İngiltere’nin Eurofighter anlaşması ve İtalya ile Baykar arasındaki ortaklık gibi Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki savunma işbirlikleri artarken, diğer tarafta Türkiye’nin AB savunma mekanizmalarına katılımı konusunda siyasi engeller bulunuyor.
CER’nin değerlendirmesi de Türkiye’nin askeri kapasitesi, stratejik konumu ve savunma sanayisindeki üretim gücüyle Avrupa güvenliği açısından önemli bir ortak olarak öne çıktığını ortaya koyuyor.
