Türkiye’de iş gücü piyasasında dengeler son yıllarda hızla değişmeye devam ediyor. Özellikle yüksek uzmanlık gerektiren meslek gruplarında maaşlar olağanüstü seviyelere ulaşırken, buna rağmen bu alanlarda çalışacak yeterli sayıda nitelikli personel bulunamaması dikkat çekiyor. Bazı sektörlerde aylık gelirlerin milyon TL seviyelerine kadar çıktığı ifade edilirken, işverenler bu yüksek ücretlere rağmen ciddi bir eleman açığıyla karşı karşıya kalıyor. Yani para var ama işi yapacak uzman yok.
NEDEN KİMSE BU MESLEKLERİ SEÇMİYOR?
Uzmanlara göre bu tablonun en önemli sebeplerinden biri, söz konusu mesleklerin oldukça uzun ve zorlu eğitim süreçleri gerektirmesi. Buna yüksek maliyetler, yoğun çalışma temposu ve ciddi sorumluluklar da eklenince birçok kişi bu alanlardan uzak durmayı tercih ediyor. Kâğıt üzerinde oldukça cazip görünen yüksek maaşlar, gerçekte yıllar süren bir emek ve büyük bir disiplin gerektiriyor. Bu nedenle gençlerin önemli bir kısmı, daha kısa sürede gelir elde edebilecek farklı kariyer alanlarına yöneliyor.
EN ÇOK KAZANDIRAN MESLEKLER DEĞİŞTİ
Son yıllarda yapılan araştırmalar, Türkiye’de en çok kazandıran mesleklerin de değiştiğini ortaya koyuyor. Artık klasik mesleklerin yanı sıra teknoloji ve uzmanlık gerektiren alanlar ön plana çıkmış durumda. Noterlik, pilotluk ve yazılım mühendisliği gibi meslekler yüksek gelir grubu içinde yer alırken, noterlikte aylık gelirlerin 456 bin TL’ye kadar çıkabildiği, pilotluk ve yazılım mühendisliğinde ise 300 bin TL seviyelerinin görülebildiği belirtiliyor. Ancak bunun da ötesinde, bazı çok özel ve niş alanlarda kazançların çok daha yüksek seviyelere ulaştığı ifade ediliyor.
SAĞLIK VE TEKNİK ALANLAR ZİRVEDE
Özellikle sağlık sektöründe bazı branşlar dikkat çekici kazançlarıyla öne çıkıyor. Estetik cerrahi, diş implantı uygulamaları ve ileri düzey operasyonlar gerçekleştiren uzmanların gelirleri, standart maaş sistemlerinin çok üzerinde seyrediyor. Bu alanlarda çalışan doktorların kazançları yalnızca maaşla sınırlı kalmıyor; hasta başına alınan ücretler, operasyon gelirleri ve özel klinik kazançlarıyla birlikte toplam gelir çok daha yüksek seviyelere çıkabiliyor. Benzer şekilde yazılım, havacılık ve finans gibi teknik uzmanlık gerektiren mesleklerde de yüksek gelir trendi devam ediyor.
ARZ-TALEP DENGESİ ALTÜST OLDU
Ekonomistler, yaşanan bu durumu arz ve talep dengesinin ciddi şekilde bozulması olarak değerlendiriyor. Bir yanda artan ihtiyaç ve büyüyen sektörler, diğer yanda ise bu alanlarda yetişmiş uzman sayısının yetersizliği bulunuyor. Bu dengesizlik, yüksek maaşlara rağmen açık pozisyonların doldurulamamasına yol açıyor. Özellikle çok özel uzmanlık gerektiren mesleklerde bu sorun daha da belirgin hale gelmiş durumda.
GENÇLER NEDEN UZAK DURUYOR?
Uzmanlara göre gençlerin meslek tercihleri de bu tabloyu doğrudan etkiliyor. Yeni nesil, daha hızlı gelir elde edebileceği ve daha kısa eğitim süreçleri gerektiren alanlara yönelmeyi tercih ediyor. Uzun yıllar süren eğitim, yüksek maliyet ve yoğun çalışma temposu gerektiren meslekler ise giderek daha az tercih edilir hale geliyor. Bu durum, yüksek kazançlı mesleklerde ciddi bir insan kaynağı açığı oluşturuyor.
GELECEĞİN EN BÜYÜK PROBLEMİ
Uzmanlar, bu eğilimin devam etmesi halinde ilerleyen yıllarda çok daha büyük bir sorunla karşı karşıya kalınabileceği uyarısında bulunuyor. Eğer bu alanlara yeterli yönelim olmazsa, yüksek maaşlara rağmen çalışacak insan bulunamayan bir tablo daha da yaygın hale gelecek.
Ortaya ise oldukça dikkat çekici ve ironik bir tablo çıkıyor. Milyonlarca liralık maaşlar var ama o maaşı kazanacak uzman yok.
