T.C. İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan “Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkisi” başlıklı rapor, dijital dünyada çocukları bekleyen tehlikeleri gözler önüne serdi. 38 sayfalık raporda özellikle “Incel” olarak bilinen çevrim içi toplulukların çocuklar ve gençler üzerindeki etkisine dikkat çekildi.
Raporda, “istemsiz bekarlar” anlamına gelen Incel yapılanmalarının, kadın düşmanlığı ve erkek egemenliği temelli radikal dijital alt kültürlere dönüştüğü ifade edildi. Bu grupların sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden gençleri etkisi altına aldığı vurgulandı.
ŞİDDET VE RADİKALLEŞME UYARISI
Hürriyet'te yer alan habere göre; raporda dijital mecralarda faaliyet gösteren bazı gruplarda “erkeğin üstünlüğü”, “tecavüzü meşrulaştırma”, “kendinden nefret etme”, “ırkçılık” ve “kadınlara yönelik öfke” gibi söylemlerin yaygın olduğu belirtildi.
Ayrıca “901 Grubu”, “Gulyan Grubu”, “C31K-C7K” ve “İsrail Duyurular” gibi oluşumlarda çocuklara yönelik siber zorbalık, tehdit, şantaj, kişisel verileri ele geçirme, kredi kartı kopyalama ve hayvanlara şiddet gibi suçların işlendiğinin tespit edildiği aktarıldı.
Raporda, bu gruplarla bağlantılı olarak gözaltına alınan kişilerin önemli bölümünün 18 yaşından küçük olduğuna dikkat çekildi.
DİSCORD VE TELEGRAM DETAYI
İçişleri Bakanlığı raporunda, Türkiye’de yaşanan bazı şiddet olaylarının faillerinin dijital platformlardaki radikal akımlardan etkilenmiş olabileceği değerlendirildi. Özellikle Discord ve Telegram üzerinden kurulan iletişim ağlarının öne çıktığı ifade edildi.
Raporda, bu tür gruplara dahil olan bireylerin yalnızlık, dışlanmışlık ve öfke duygularıyla hareket ettikleri, zamanla şiddeti meşru gören bir psikolojiye sürüklendikleri belirtildi.
Türkiye’deki Incel yapılanmalarında diğer ülkelerden farklı olarak “yoksulluk” temasının öne çıktığı, üyelerin “yoksul” ve “çirkin” olmalarının karşı cinsle ilişki kuramamalarının temel nedeni olduğuna inandıkları kaydedildi.
SOSYAL MEDYANIN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Raporda sosyal medyanın çocukların günlük yaşamı ve psikolojisi üzerindeki etkilerine ilişkin de çarpıcı değerlendirmeler yer aldı. Dijital bağımlılık, empati eksikliği, yüz yüze iletişim becerilerinin zayıflaması, çevrim içi taciz ve dezenformasyonun çocuklar açısından ciddi tehdit oluşturduğu belirtildi.
Özellikle küçük yaş gruplarında sosyal medya kullanımının kontrolsüz hale gelmesinin psikolojik sorunlara ve toplumsal izolasyona yol açabileceği ifade edildi.
“KİTLESEL ŞİDDET” VURGUSU
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri ise şiddet eğilimi oldu. Incel topluluklarına dahil olan bazı bireylerin intihar düşüncesiyle birlikte “yanında başkalarını da götürme” eğilimi taşıdığı ve kitlesel saldırılara yönelebildiği vurgulandı.
İstanbul’da 2024 yılında iki kadını öldüren Semih Çelik’in dijital materyalleri arasında Incel gruplarına ait içeriklerin bulunduğu ve çevrim içi bağlantılarının tespit edildiği bilgisi de raporda yer aldı.
SOSYAL MEDYA İÇİN YENİ ÖNLEMLER ÖNERİLDİ
Bakanlık raporunda çocukların korunmasına yönelik bir dizi öneri de sıralandı. Buna göre çocukların sosyal medya kullanım sürelerinin sınırlandırılması, canlı yayınlarda para gönderme gibi işlemlerin engellenmesi ve dijital kullanım süresini kısıtlayan uygulamaların yaygınlaştırılması önerildi.
Ayrıca güvenli internet hizmetlerinin artırılması, ebeveyn kontrol sistemlerinin güçlendirilmesi ve uygunsuz içerik filtrelerinin yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi.
Raporda medya okuryazarlığı derslerinin eğitim müfredatına dahil edilmesi ve öğretmenler ile ailelere yönelik dijital farkındalık eğitimlerinin artırılması çağrısı da yapıldı.
