Çocuk endokrinoloji, bebeklikten ergenlik döneminin sonuna kadar olan süreçte hormonlarla ilgili hastalıkların tanı, takip ve tedavisini yürüten tıbbi uzmanlık alanıdır. Hormonların salgılanmasından sorumlu bezlerin çalışmasındaki bozukluklar; büyüme, gelişme, metabolizma ve ergenlik süreci üzerinde etkili olur. Bu alanda görev yapan hekimler, çocukların yaşına ve gelişim düzeyine uygun değerlendirme yaparak hormon sistemine ilişkin sorunları inceler.
ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ NEDİR?
Çocuk endokrinoloji; hipofiz, tiroit, böbreküstü bezleri, pankreas ve eşey bezleri gibi hormon üreten organların işleyişini konu alır. Bu bölümde, büyüme geriliği, erken ya da gecikmiş ergenlik, tiroit hastalıkları, diyabet ve obezite gibi durumlar değerlendirilir. Tanı sürecinde kan testleri, idrar testleri, görüntüleme yöntemleri ve gerektiğinde özel hormon testleri uygulanır.
ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ DOKTORU NEYE BAKAR?
Çocuk endokrinoloji uzmanı; boy kısalığı, aşırı boy uzaması, kilo artışı ya da kilo kaybı, şeker hastalığı (diyabet), tiroit bezinin az ya da fazla çalışması, erken ergenlik ve ergenlik gecikmesi gibi durumlarla ilgilenir. Ayrıca doğuştan gelen hormon eksiklikleri ve metabolik hastalıkların takibini yapar. Büyüme eğrileri düzenli olarak izlenir ve çocuğun yaşıyla uyumlu gelişim gösterip göstermediği değerlendirilir.
ENDOKRİNOLOJİ BÖLÜMÜNE NEDEN GİDİLİR?
Hormon sistemine bağlı şikâyetlerin varlığında çocuk endokrinoloji bölümüne başvurulur. Boyun yaşıtlarına göre belirgin şekilde kısa ya da uzun olması, hızlı kilo artışı, aşırı susama ve sık idrara çıkma, boyun bölgesinde şişlik, adet düzensizlikleri ve tüylenme artışı gibi durumlar başvuru nedenleri arasında yer alır. Aile hekimi ya da çocuk sağlığı uzmanının yönlendirmesiyle de bu bölüme gidilebilir.
ÇOCUK ENDOKRİNE NE ZAMAN GİDİLİR?
Çocuğun büyüme takibinde sapma görülmesi, ergenlik belirtilerinin beklenenden erken başlaması ya da 13-14 yaşına kadar hiç başlamaması durumunda çocuk endokrinoloji değerlendirmesi yapılır. Yenidoğan döneminde tespit edilen hormon bozuklukları da bu bölüm tarafından izlenir. Uzun süreli halsizlik, açıklanamayan kilo değişimi veya kan şekeri yüksekliği gibi bulgular da başvuru zamanını belirleyen etkenler arasında yer alır.
ENDOKRİN HASTALIĞIN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Endokrin hastalıkların belirtileri hastalığın türüne göre değişiklik gösterir. Büyüme geriliği, ani boy uzaması, aşırı kilo alma ya da kilo kaybı, saç dökülmesi, cilt kuruluğu, çarpıntı, terleme artışı, adet düzensizliği, erken ya da gecikmiş ergenlik ve sık idrara çıkma en sık görülen belirtiler arasında yer alır. Bu belirtiler görüldüğünde ilgili uzmanlık alanına başvurulması gerekir.
