ABD’nin Arizona eyaletinde yıllar önce yaşanan sıra dışı bir hikâye, ortaya çıkan yapıyla bugün bile şaşırtmaya devam ediyor. 1930’lu yıllarda tüberküloz teşhisi konulan Boyce Luther Gulley, ailesinden ayrılarak Arizona’daki çöl arazisine yerleşti. Ancak Gulley’nin burada geçireceği yıllar, sıradan bir yaşamdan çok daha farklı olacaktı. Elindeki imkanlarla işe koyulan Gulley, çölde bulduğu taşları ve çeşitli atık malzemeleri kullanarak kendi elleriyle dev bir yapı inşa etmeye başladı.
ÇÖLDE BULDUĞU TAŞLARI TEK TEK İŞLEDİ
Gulley’nin inşa ettiği yapı, herhangi bir mimarlık veya mühendislik eğitimi olmadan ortaya çıkarıldı. Çöl taşlarının yanı sıra hurda tuğlalar, telefon direkleri, demiryolu parçaları ve eski taşıt malzemeleri de yapının farklı bölümlerinde kullanıldı. Tam 15 yıl süren çalışma sonunda ortaya çıkan yapı ise Gulley’nin hayalinin çok ötesine geçti. Kale; 18 oda, bir şapel ve 13 şömineye sahip devasa bir yapıya dönüştü. Taş işçiliğinin içerisine bazı mobilyalar da doğrudan entegre edildi.
KALENİN HİKÂYESİ KIZINA KALDI
Gulley’nin inşa ettiği kalenin hikâyesi yalnızca yapının kendisiyle sınırlı kalmadı. Kızı Mary Lou Gulley, babasının Arizona’da yaptığı bu sıra dışı yapıyı 22 yaşındayken öğrendi. 1945 yılında annesiyle birlikte kaleye taşınan Mary Lou, hayatının geri kalanını bu yapının korunmasına adadı. Kale, 1948 yılında LIFE dergisinde yayımlanan bir yazıyla daha geniş kitleler tarafından tanındı ve “Gizemli Kale” adıyla anılmaya başladı. Mary Lou, 2010 yılında hayatını kaybedene kadar kalenin korunması ve ziyaretçilere tanıtılmasıyla ilgilendi.
HURDADAN TARİHİ ESERE DÖNÜŞTÜ
Bir insanın çölde kendi imkanlarıyla inşa ettiği yapı, zaman içerisinde yalnızca ilginç bir ev olmaktan çıktı. Kale, halk sanatı ile geri dönüşüm malzemelerinin sıra dışı biçimde bir araya getirildiği tarihi bir yapı olarak değerlendirilmeye başlandı. Yapının korunması amacıyla Mary Lou tarafından bir vakıf oluşturuldu. Ardından kale, Ulusal Tarihi Koruma Vakfı tarafından “Amerika’nın En Tehlike Altındaki 11 Tarihi Mekanı” listesine dahil edildi.
BİR HASTALIKLA BAŞLADI, MİRAS OLARAK KALDI
Gulley’nin hikâyesini dikkat çekici hale getiren en önemli ayrıntılardan biri ise kalenin ortaya çıkışındaki neden. Tüberküloz teşhisiyle ailesinden ayrılıp çöle gelen bir adamın, burada yıllar boyunca taş ve hurdaları bir araya getirerek 18 odalı bir kale inşa etmesi, yapıyı yalnızca mimari bir eser değil, aynı zamanda sıra dışı bir yaşam öyküsünün parçası haline getirdi. Bugün Arizona’nın Güney Dağları eteklerinde yükselen bu yapı, yıllar önce çölde tek başına başlayan bir mücadelenin kalıcı mirası olarak varlığını sürdürüyor.
