Kafkas Dağları’nın zirvesinde gizlenen bir köy, dil bilimcilerin bile hayranlıkla incelediği bir sırrı saklıyor. Yalnızca birkaç yüz kişinin konuştuğu bu dil, dünyanın en izole ve en sıra dışı dilleri arasında gösteriliyor.
2 BİN METRENİN ÜZERİNDE SAKLANAN DİL MİRASI
Azerbaycan’daki Hınalık köyü, deniz seviyesinden yaklaşık 2 bin 180 metre yüksekte yer alıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan bu dağ köyünde yaşayan insanlar, binlerce yıldır kendi dillerini korumayı başardı. Köy sakinleri kendilerine “Ketid” adını veriyor ve günlük yaşamlarında Hınalık (Khinalug) dilini kullanıyor. Dilin en dikkat çekici özelliği ise dünyada başka hiçbir topluluk tarafından anlaşılmaması.
ALFABESİ BİLE YOK!
Uzmanlara göre Hınalık dili tamamen sözlü bir kültürle günümüze ulaştı. Herhangi bir yazı sistemi ya da alfabesi bulunmuyor. Buna rağmen karmaşık ses yapısı ve dil bilgisi kurallarıyla çevrede konuşulan tüm dillerden ayrılıyor. Yüzyıllardır süren coğrafi izolasyon, bu dilin dış etkilerden korunmasını sağladı. Dil bilimciler, Hınalık dilinin Kafkasya’nın en özgün dil miraslarından biri olduğunu belirtiyor.
KÖKENLERİNİ EFSANELERE DAYANDIRIYORLAR
Köy halkı, atalarının Kafkas Arnavutları olduğunu söylüyor. Yerel inanışlarda ise topluluğun kökeni Nuh Tufanı’na kadar uzanıyor. Rivayete göre tufandan kurtulan insanlar bu yüksek dağlara sığınarak yaşamlarını sürdürdü.
ÇATILAR AVLU OLUYOR
Hınalık yalnızca diliyle değil mimarisiyle de dikkat çekiyor. Dik yamaçlara kurulan taş evler üst üste diziliyor; bir evin çatısı, üstteki evin avlusu olarak kullanılıyor. Bu sıra dışı yerleşim düzeni hem yer tasarrufu sağlıyor hem de sert dağ ikliminde evlerin sıcak kalmasına yardımcı oluyor.
