Dünyada gündem olan yolcu gemisindeki hanta virüsü vakalarını TÜRKINFORM muhabiri Yaren Tekin'e değerlendiren Prof. Dr. Levent Doğancı, virüsün fare ve kemiriciler yoluyla yayıldığını belirterek, gemilerdeki hijyen riskine dikkat çekti. Yıllar önce Türkiye’ye gelebilecek enfeksiyonlar arasında hanta virüsünü işaret ettiğini söyleyen Doğancı, Zonguldak Limanı’nda daha önce küçük çaplı bir salgın görüldüğünü anlattı. Doğancı, “Tek bir enfekte fare bile o gemiyi enfekte eder” dedi.
NE OLMUŞTU?
Arjantin’den 1 Nisan’da hareket eden Hollanda bayraklı MV Hondius gemisinde ortaya çıkan hanta virüs vakaları uluslararası sağlık alarmına neden oldu. 23 farklı ülkeden yolcu ve mürettebatın bulunduğu gemide şu ana kadar 8 şüpheli vaka tespit edilirken, bunlardan 3’ünün laboratuvar testleriyle doğrulandığı açıklandı. İlk ölümün 11 Nisan’da Hollandalı bir yolcuda görülmesinin ardından, yolcunun eşi Güney Afrika’da, bir Alman yolcu ise 2 Mayıs’ta yaşamını yitirdi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre virüsten etkilenen 3 kişi hayatını kaybederken, bir hastanın Güney Afrika’da yoğun bakımda tedavisi sürüyor. Yetkililer, hanta virüs şüphesi bulunan 3 kişinin gemiden tahliye edilerek Hollanda’da tedavi altına alınacağını duyurdu.
Gemide yaşanan ölümler sonrası hanta virüsün bulaş yolları gündeme gelirken, Prof. Dr. Levent Doğancı da yıllar önce yaptığı uyarıları hatırlatarak özellikle fare ve gemi kaynaklı risklere dikkat çekti.
“TÜRKİYE’YE GELEBİLECEĞİNİ YILLAR ÖNCE SÖYLEMİŞTİM”
Prof. Dr. Doğancı, 1990’lı yıllarda Türkiye’ye gelebilecek yeni enfeksiyonlar arasında hanta virüsünü de işaret ettiğini söyledi.
Doğancı, “Türkiye’ye gelebilecek enfeksiyonları 1992-1993 yıllarında işaret etmiştim. Bunlardan biri Kırım Kongo’ydu, biri West Nile virüsüydü, biri de fare ve kemirici kaynaklı hanta virüsüydü” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Asya ülkeleriyle artan ticaret hacmine dikkat çeken Doğancı, “Gemilerle sadece konteyner gelmiyor, fareler de geliyor” dedi.
“ZONGULDAK LİMANI’NDA KÜÇÜK BİR SALGIN YAŞANDI”
Doğancı, Türkiye’de geçmiş yıllarda Zonguldak Limanı’nda hanta virüsü vakalarının görüldüğünü belirtti.
“Beklenen şey birkaç yıl önce Zonguldak Limanı’nda oldu” diyen Doğancı, “Orada 10-12 kişilik küçük bir salgın yaşandı. Zannediyorum ölüm olmadı. Eğer yerleşseydi bu enfeksiyonu sürekli görmek durumunda kalacaktık” ifadelerini kullandı.
“FARE İDRARI HAVAYA KARIŞTIĞINDA BULAŞ OLUŞUYOR”
Virüsün bulaş mekanizmasını anlatan Doğancı, farelerin idrarı yoluyla çevreye virüs yayabildiğini söyledi.
Doğancı, “Fare enfekte olduğu zaman hemen ölmez. Virüsü böbreklerinde üretir. İdrar havaya karıştığında solunum yoluyla insanlara bulaşabilir” dedi.
Gemilerin fareler açısından riskli alanlar olduğunu belirten Doğancı, “Gemilerde tavan ve duvar kaplamalarının arası fareler için saklanma alanıdır. Fareler limandan limana gezer. Rıhtıma bağlanan halatlar üzerinden gemiye çıkabilirler” diye konuştu.
“TEK BİR ENFEKTE FARE GEMİYİ ENFEKTE EDEBİLİR”
Yolcu gemisindeki vakalarla ilgili değerlendirmelerde bulunan Doğancı, gemi şirketlerinin fare ihtimalini kabul etmek istemediğini söyledi.
“Firma bunun insandan insana geçtiğini savunmaya çalışıyor” diyen Doğancı, şu ifadeleri kullandı:
“Gemide fare bulmak çok zor iştir. Fareler insanlardan uzak alanlarda koloni oluşturur. Tek bir enfekte fare bile o gemiyi enfekte eder.”
“O GEMİNİN HALA ATLANTİK OKYANUSU'NDA DOLAŞTIRILMASI BİR SKANDALDIR”
Yolcu gemisinin karantinaya alınmamasını eleştiren Doğancı, sürecin tıbbi ve diplomatik açıdan yanlış yönetildiğini söyledi.
Doğancı, “O geminin hala Atlantik Okyanusu’nda dolaştırılması bir skandaldır. Hiç kimse sahiplenmiyor” dedi.
Prof. Dr. Doğancı, yolcu gemisinde uygulanması gereken önlemleri de sıraladı.
“Yolcuların karaya alınması gerekir” diyen Doğancı, “Gemi yoğun şekilde ilaçlanmalı, dezenfekte edilmeli. Fareler yok edilmeli. Yolcular yaklaşık 14 gün karantinada tutulmalı” ifadelerini kullandı.
Doğancı ayrıca, “Gemide yemek pişirilmemeli. İnsanlara yüksek kaliteli maske taktırılmalı” dedi.
“HANTA VİRÜS ÖNCE BÖBREĞİ HEDEFLİYOR”
Virüsün sağlık üzerindeki etkilerine de değinen Doğancı, hanta virüsünün ilk olarak böbrekleri etkilediğini söyledi.
Doğancı, “Böbrek süzemediği için idrar çıkışı azalır. Bu durumda hipertansif kriz gelişebilir. İleri aşamada diyaliz gerekebilir” dedi.
Bazı hastalarda akciğer tutulumu görülebildiğini de ifade eden Doğancı, “Bazı türlerde akciğer ödemi ve ağır solunum tablosu oluşabiliyor” diye konuştu.
