Haydarpaşa Garı ile ilgili yıllardır tartışma konusu olan imar planında yeni bir gelişme yaşandı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi, daha önce bölgede ticari yapılaşmaya imkan tanıyan planın yeniden değerlendirilmesine karar verdi. İBB Meclisi’nde görüşülen teklif doğrultusunda, İmar ve Bayındırlık Komisyonunun “planın revize edilmek üzere Planlama Müdürlüğü’ne iade edilmesi” yönündeki raporu oy birliğiyle kabul edildi.
Kararla birlikte Haydarpaşa Garı ve çevresine ilişkin yeni bir koruma amaçlı plan hazırlanmasının önü açılmış oldu. Yeni süreçte tarihi yapının kimliğinin korunması, kamusal kullanım alanlarının artırılması ve garın yeniden demiryolu işleviyle değerlendirilmesi hedefleniyor.
TARİHİ GARA YÖNELİK TARTIŞMALI PLAN YENİDEN GÜNDEME GELDİ
İBB Meclisi tarafından 2013 yılında onaylanan önceki plan, bölgede ticari yapılar, oteller, ofis alanları ve günübirlik turizm tesisleri yapılabilmesine imkan tanıyordu. Plan kapsamında kıyı alanlarıyla bütünleşecek şekilde lokanta, kafeterya ve çeşitli ticari kullanım alanlarının oluşturulması öngörülüyordu.
Ancak söz konusu plan uzun yıllar boyunca şehir plancıları, mimarlar, sivil toplum kuruluşları ve Haydarpaşa Dayanışması gibi oluşumlar tarafından eleştirildi. Tarihi garın asli işlevinden uzaklaştırılacağı ve bölgenin yoğun ticari baskı altına gireceği yönündeki tartışmalar kamuoyunda sık sık gündeme geldi.
Son alınan kararla birlikte geçmişte onaylanan bu planın yeniden düzenlenmesi ve tarihi dokunun öncelikli hale getirilmesi kararlaştırıldı.
YENİ PLANDA YEŞİL ALAN VE DEMİRYOLU MÜZESİ YER ALACAK
Hazırlanacak yeni planda Haydarpaşa Garı’nın tarihi kimliğinin korunacağı belirtildi. Garın hızlı tren hattının ilk istasyonlarından biri olarak kullanılmasının planlandığı ifade edilirken, çevrede kamuya açık yeşil alanların artırılması da hedefleniyor.
Ayrıca bölgede TCDD ve Türkiye’nin demiryolu tarihine ilişkin bir müze kurulmasının da gündemde olduğu öğrenildi. Yeni düzenleme kapsamında hem tarihi yapıların korunması hem de vatandaşların kullanımına açık sosyal alanların oluşturulması amaçlanıyor.
Komisyon raporunda, bölgede çok sayıda tescilli eser ve korunması gereken ağaç bulunduğuna dikkat çekildi. Bu nedenle yapılacak tüm planlamaların tarihi ve doğal doku dikkate alınarak hazırlanacağı ifade edildi.
“KENTSEL TASARIM PROJESİ HAZIRLANMALI” VURGUSU
İmar ve Bayındırlık Komisyonu’nun raporunda, Haydarpaşa Garı ve çevresinin yalnızca yapılaşma açısından değil bütüncül bir kent tasarımı anlayışıyla ele alınması gerektiği belirtildi.
Raporda, alanın tamamında uygulamaların Kentsel Tasarım Projesi kapsamında yürütülmesinin gerekli olduğu ifade edilirken kamusal kullanım alanlarının artırılmasının önemine dikkat çekildi. Ayrıca TCDD’nin ihtiyaçlarının da Ulaştırma Bakanlığı tarafından yürütülen mevcut projeler doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.
Bu kapsamda ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanarak Şehir Planlama Müdürlüğü tarafından 1/5000 ölçekli Haydarpaşa Garı, Kadıköy Meydanı ve Çevresi Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı’nın yeniden hazırlanmasına karar verildi.
CHP’Lİ MECLİS ÜYELERİNDEN TEŞEKKÜR MESAJI
İBB Meclisi’nde gerçekleştirilen görüşmeler sırasında CHP’li Meclis üyeleri Esin Hacıalioğlu ve Hüseyin Sağ söz alarak karardan duydukları memnuniyeti dile getirdi. CHP’li üyeler, tarihi alanın korunmasına yönelik yaklaşım nedeniyle komisyon üyelerine ve AK Parti Grubu’na teşekkür etti.
Mecliste alınan kararın, Haydarpaşa Garı’nın geleceği açısından önemli bir adım olduğu değerlendirmeleri yapıldı.
HAYDARPAŞA GARI’NIN AÇILIŞI YILLARDIR GECİKİYOR
İstanbul’un en önemli tarihi yapılarından biri olan Haydarpaşa Garı’nda restorasyon ve yeniden açılış süreci uzun yıllardır devam ediyor. Gar binasında tren seferleri, hat yenileme çalışmaları gerekçesiyle 1 Şubat 2012 tarihinde durdurulmuştu.
Geçmiş yıllarda farklı tarihler verilmesine rağmen restorasyon süreci tamamlanamadı. Dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, 2016 yılında yaptığı açıklamada Haydarpaşa’nın restorasyon sonrası tren garı olarak kullanılmaya devam edeceğini söylemişti.
Daha sonra görev yapan Ulaştırma Bakanı Ahmet Arslan da garın 2018 yılında açılacağını açıklamıştı. Ancak verilen tarihler gerçekleşmedi ve çalışmalar beklenen hızda ilerlemedi.
ÇALIŞMALARIN YAVAŞLADIĞI İDDİALARI GÜNDEME GELDİ
Haydarpaşa Garı’ndaki restorasyon sürecine ilişkin zaman zaman çalışmaların yavaşlatıldığı yönünde iddialar da gündeme geldi. İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü verilerine göre 2018 yılında başlayan çalışmalarda yaklaşık 400 işçi, 17 arkeolog ve 3 müze uzmanı görev almıştı.
Ancak sonraki süreçte çalışan sayısının önemli ölçüde düştüğü öne sürüldü. Güncel süreçte daha sınırlı bir kadroyla çalışmaların sürdürüldüğü belirtiliyor.
Haydarpaşa Dayanışması ve çeşitli meslek örgütleri ise tarihi garın yeniden aktif tren garı olarak hizmet vermesi gerektiğini savunmaya devam ediyor. Uzun yıllardır İstanbul ulaşımının simgelerinden biri olan Haydarpaşa Garı’nın geleceğine ilişkin süreç kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
