Resmi Gazete’de yayımlanan Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) kararları, idari yargıda önemli bir dönüşümün kapısını araladı. Özellikle imar ve taşınmazlara ilişkin davalar başta olmak üzere bazı uyuşmazlıkların belirli mahkemelerde görülmesine yönelik düzenleme, hem yargı pratiğini hem de vatandaşların adalete erişimini doğrudan etkileyecek nitelikte.
Yeni sistemle birlikte, aynı nitelikteki davaların farklı mahkemelerde görülmesinden kaynaklanan zaman kaybı ve karar farklılıklarının önüne geçilmesi amaçlanıyor. HSK’nın bu adımı, “ihtisaslaşma” vurgusuyla yargı süreçlerinde daha hızlı, tutarlı ve öngörülebilir bir yapı kurulmasını hedefliyor.
İMAR DAVALARINDA YENİ DÖNEM
HSK Birinci Dairesi’nin 20 Nisan 2026 tarihli kararlarında, özellikle imar planları, parselasyon işlemleri ve yapı ruhsatlarına ilişkin davaların çoğu zaman geniş kitleleri etkilediğine dikkat çekildi. Bu tür davalarda çok sayıda taşınmaz malikinin taraf olduğu ve aynı konuya ilişkin farklı mahkemelerde paralel davalar açıldığı hatırlatıldı.
Kararda, bu durumun hem yargı yükünü artırdığı hem de farklı mahkemelerden çıkan çelişkili kararlar nedeniyle hukuki belirsizlik yarattığı vurgulandı. Bu nedenle imar ve taşınmaz davalarının belirli idare mahkemelerinde toplanmasının, içtihat birliğini güçlendireceği ve hukuki öngörülebilirliği artıracağı ifade edildi.
Ayrıca, aynı konuda açılan davaların farklı mahkemelerde eş zamanlı görülmesinin yargı süreçlerini uzattığına dikkat çekilerek, ihtisas mahkemeleri aracılığıyla daha koordineli ve etkin bir yargılama süreci oluşturulmasının hedeflendiği belirtildi.
SADECE İMARLA SINIRLI DEĞİL
Düzenleme yalnızca imar davalarını kapsamıyor. HSK, askeri hizmete ilişkin idari işlemlerden doğan uyuşmazlıklar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların kararlarına karşı açılan davalar için de benzer bir ihtisaslaşma modelini hayata geçirdi.
Bu kapsamda, özellikle teknik ve uzmanlık gerektiren dava türlerinin belirli mahkemelerde toplanmasıyla, hâkimlerin belirli alanlarda derinleşmesi ve daha isabetli kararlar verilmesi amaçlanıyor. Böylece hem yargı kalitesinin artırılması hem de karar süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
TÜRKİYE GENELİNDE UYGULANACAK
Yeni sistem, yalnızca sınırlı bir bölgede değil, Türkiye genelinde birçok ili kapsayacak şekilde uygulanacak. Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya ve Samsun gibi büyük şehirlerde belirlenen idare mahkemeleri ihtisas mahkemesi olarak görevlendirildi.
Bu illerdeki mahkemeler, belirli dava türlerine bakmakla yetkilendirilerek benzer dosyaların aynı merkezlerde toplanması sağlanacak. Böylece hem iş yükünün dengelenmesi hem de kararlar arasında birlik sağlanması planlanıyor.
HEDEF: HIZ, ETKİNLİK VE GÜVEN
HSK, söz konusu düzenlemeyle yargı hizmetlerinde hız ve etkinliğin artırılmasını, davaların makul sürede sonuçlandırılmasını ve vatandaşların adalet sistemine duyduğu güvenin güçlendirilmesini amaçladığını açıkladı.
İhtisas mahkemeleri modeliyle birlikte, özellikle karmaşık ve teknik bilgi gerektiren davalarda daha uzmanlaşmış bir yargı yapısının oluşacağı ve bu sayede hem karar kalitesinin hem de yargıya olan güvenin artacağı değerlendiriliyor.
1 HAZİRAN’DA YÜRÜRLÜKTE
Resmi Gazete’de yayımlanan kararların 1 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe gireceği bildirildi. Yeni düzenleme, idari yargıda önemli bir yapısal değişiklik olarak değerlendirilirken, uygulamanın sahadaki etkileri ve yargı süreçlerine katkısı önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.
