Uluslararası Para Fonu (IMF), Ortadoğu’da artan gerilimin küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. IMF Sözcüsü Julie Kozack, düzenlediği basın toplantısında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin küresel enerji arzını doğrudan etkilediğini belirtti. Kozack, boğazın kapalı kalmasının yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte bir arz şokuna dönüştüğünü ifade etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI ENERJİ ARZINI DOĞRUDAN ETKİLİYOR
IMF verilerine göre, dünya genelinde petrol ve deniz yoluyla taşınan sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20’sine erişim Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. Bölgedeki gerilim nedeniyle bu hattın sekteye uğraması, enerji piyasalarında hızlı fiyat artışlarını beraberinde getirdi. Son bir ayda petrol ve doğal gaz fiyatlarının yüzde 50’nin üzerinde yükseldiği belirtilirken, bu artışın küresel ekonomide zincirleme etkiler oluşturduğu kaydedildi.
IMF’nin hesaplamalarına göre, petrol fiyatlarında yaşanan her yüzde 10’luk artış, küresel manşet enflasyonda yaklaşık 40 baz puanlık yükselişe neden oluyor. Aynı zamanda bu artışın küresel büyüme üzerinde de baskı oluşturduğu ifade edildi. Buna göre, söz konusu yükseliş küresel gayrisafi yurt içi hasılada yüzde 0,1 ile 0,2 arasında daralma yaratıyor.
GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ RİSKİ
Enerji krizinin etkileri yalnızca yakıt fiyatlarıyla sınırlı kalmıyor. IMF, gübre sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar ve lojistik sorunların gıda fiyatlarını da yukarı yönlü etkileyebileceğine dikkat çekti. Bu durumun özellikle ithalata bağımlı ülkelerde daha belirgin hissedileceği ifade edildi.
IMF Sözcüsü Julie Kozack, enerji fiyatlarındaki yükselişin “ikinci tur etkiler” yaratarak enflasyonu kalıcı hale getirme riskine işaret etti. Kozack, merkez bankalarına yönelik değerlendirmesinde, “Enerji fiyatlarındaki artış karşısında tetikte olun ve enflasyon beklentilerini yakından izleyin” ifadelerini kullandı.
ABD VE AVRUPA EKONOMİLERİNE ETKİ
Kozack, ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmesinde, kamu borcunun 39 trilyon dolara ulaşmasına dikkat çekerek mali disiplin çağrısında bulundu. Körfez ülkelerinde büyümenin zayıflayabileceği belirtilirken, enerji ithalatına bağımlılığı yüksek olan Avrupa ekonomilerinin bu süreçten daha fazla etkilenmesinin beklendiği aktarıldı.
Küresel ölçekte enerji arzına yönelik risklerin artması, önümüzdeki dönemde hem fiyat istikrarı hem de ekonomik büyüme açısından belirsizliklerin süreceğine işaret ediyor.
