Kamuoyunda “IBAN mağdurlarına af” tartışmalarıyla gündeme gelen 12. Yargı Paketi’nin en dikkat çeken yönlerinden biri, düzenlemenin geçmişte işlenen suçlara da uygulanabilecek olması oldu. Avukat M. Tarık Tekbaş, düzenlemenin Türk Ceza Kanunu’nun lehe kanun ilkesine dayandığını belirterek, kesinleşmiş mahkumiyetler dahil birçok dosyanın yeniden değerlendirilmesinin mümkün hale gelebileceğini ifade etti.
“LEHE KANUN GEÇMİŞ DOSYALARA DA UYGULANACAK”
Yeni düzenlemenin kapsamını değerlendiren Tekbaş, bunun yalnızca yürürlüğe girdikten sonra işlenecek suçlarla sınırlı olmadığını vurguladı. Tekbaş, “Düzenleme, TCK m.7/2 kapsamında fail lehine bir ceza hükmü olduğundan, geçmişte işlenen suçlar ve kesinleşmiş mahkumiyetler bakımından da uygulanabilecektir. Kanun yolu incelemesinde bulunan ve yeni düzenlemenin kapsamına girebilecek dosyaların ilk derece mahkemelerine gönderilerek yeniden değerlendirilmesi öngörülmektedir. Cezası kesinleşmiş ve infaz aşamasında bulunan kişiler de hükmü veren mahkemeden lehe kanun değerlendirmesi yapılmasını talep edebilir” dedi.
KİMLER FAYDALANABİLECEK?
Düzenlemenin kapsamının sınırlı olduğunun altını çizerek, yalnızca suça katkısı hesap veya ödeme aracı sağlamakla sınırlı kalan kişiler için uygulanabileceğini söyleyen Tekbaş, konuya ilişkin şunları kaydetti:
“Dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca banka hesabı, kredi kartı, ödeme kuruluşu hesabı, kripto varlık hesabı veya bunların kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından cezanın yarı oranında indirilmesi öngörülmektedir” diyen Tekbaş, “Bu hüküm, dolandırıcılık planına daha geniş şekilde katılan kişiler hakkında uygulanmayacaktır. Mağdurla iletişim kuran, para transferini yöneten veya suçun organizasyonunda başka görevler üstlenen kişiler bu kapsamda değerlendirilemez."
Hesabını dolandırıcılık amacıyla kullanılacağını bilmeden kullandıran kişiler yönünden ise farklı bir hukuki değerlendirme yapılması gerektiğini belirten Tekbaş, “Hesabını dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeden kullandırdığı ve suç işleme kastıyla hareket ettiği ispatlanamayan kişiler bakımından ceza indirimi değil, beraat değerlendirmesi yapılmalıdır” dedi.
ETKİN PİŞMANLIK İÇİN GEÇİCİ DÜZENLEME
12. Yargı Paketi’nin infaz aşamasındaki bazı hükümlüler için ayrıca özel bir etkin pişmanlık imkanı getirdiğini belirten Tekbaş, bu düzenlemenin tüm dolandırıcılık suçlularını kapsamadığını söyledi.
Tekbaş, “İnfaz aşamasındaki dosyalar yönünden ayrıca özel bir etkin pişmanlık imkanı getirilmiştir. Ancak bu imkan bütün dolandırıcılık hükümlülerine değil, yalnızca TCK m.158/4 kapsamına giren ve hakkında daha önce etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamış kişilere yöneliktir. Bu kişilere mahkemenin ihtarından itibaren altı aylık süre verilecek; mağdurun zararı bu süre içinde tamamen karşılanırsa TCK m.168/2 uyarınca ayrıca ceza indirimi uygulanabilecektir. Zarar tamamen giderilmeden yalnızca bu hükme dayanılarak infazın durdurulması veya ertelenmesi mümkün değildir” diye konuştu.
CEZA YARIYA İNEBİLİR
Yeni düzenlemenin uygulamasına ilişkin örnek de veren Tekbaş, ceza miktarında önemli değişiklikler yaşanabileceğini ifade etti.
Tekbaş, “Örnek vermek gerekirse, dört yıl hapis cezası alan bir kişinin suça katkısının yalnızca hesabını kullandırmakla sınırlı olduğu belirlenirse cezası yeni düzenleme uyarınca yarı oranında indirilerek iki yıla düşebilir. Kişi daha önce etkin pişmanlıktan yararlanmamışsa ve verilen altı aylık süre içinde mağdurun zararını tamamen karşılarsa, etkin pişmanlık indiriminin üst sınırdan uygulanması halinde cezası teorik olarak bir yıla kadar düşebilir. Böyle bir durumda diğer yasal şartlar da mevcutsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya diğer lehe hükümlerin uygulanması gündeme gelebilir” ifadelerini kullandı.
“HER DOSYA AYRI AYRI DEĞERLENDİRİLECEK”
Düzenlemenin otomatik sonuç doğurmayacağını vurgulayan Tekbaş, her dosyada mahkemenin somut olayın özelliklerini ayrı ayrı inceleyeceğini belirtti. Tekbaş, “Bu sonuçlar otomatik değildir. Kişinin suça katkısının gerçekten hesap kullandırmakla sınırlı kalıp kalmadığı, daha önce etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanıp yararlanmadığı, mağdur zararının tamamen ve süresinde karşılanıp karşılanmadığı her dosyada mahkeme tarafından ayrı ayrı değerlendirilmelidir” dedi.
