İş sözleşmesini sona erdirmek isteyen işçi veya işveren açısından önemli bir süreç olan ihbar süresi, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinin devam ettiği bir dönem olarak öne çıkıyor. Peki, işçi, ihbar süresi devam ederken başka bir işte çalışmaya başlayabilir mi? İşveren bu durumu tespit ederse hangi haklara sahip olur? Av. Osman Talha Yıldız, ihbar süresinde başka bir işte çalışmanın doğurabileceği hukuki sonuçları Türkinform’a değerlendirdi.
İHBAR SÜRESİNDE İŞ SÖZLEŞMESİ DEVAM EDİYOR
İhbar süresinin, belirsiz süreli iş sözleşmesinin taraflardan biri tarafından feshedilmesinin ardından iş ilişkisinin belirli bir süre daha devam etmesi anlamına geldiğini belirten Yıldız, bu dönemde iş sözleşmesinden doğan hak ve borçların devam ettiğine dikkat çekti.
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenen ihbar süreleri boyunca işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinin hukuken devam ettiğini ifade eden Yıldız, bu nedenle işçinin ihbar süresi sona ermeden sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmesi gerektiğini belirtti.
“KURAL OLARAK BAŞKA BİR İŞTE ÇALIŞAMAZ”
Yıldız, ihbar süresi devam eden işçinin kural olarak başka bir işte çalışamayacağını belirterek, bunun temelinde işçinin işverene karşı sahip olduğu sadakat ve iş görme borcunun bulunduğunu ifade etti. Yıldız, işçinin ihbar süresi boyunca işverenin iş organizasyonu içerisinde çalışmaya devam etmesi gerektiğini, mesai saatleri içerisinde başka bir işyerinde fiilen çalışmaya başlamasının ise mevcut iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerle bağdaşmayacağını söyledi.
Özellikle işçinin yeni bir işyerinde tam zamanlı çalışmaya başlamasının, mevcut işverene karşı sadakat yükümlülüğü açısından hukuki sorun oluşturabileceğini belirtti.
İŞ ARAMA İZNİ BAŞKA İŞTE ÇALIŞMA HAKKI VERMİYOR
İhbar sürecindeki işçiler açısından önemli haklardan birinin iş arama izni olduğunu hatırlatan Yıldız, İş Kanunu kapsamında işverenin işçiye günde en az 2 saat ücretli iş arama izni vermekle yükümlü olduğunu belirtti. İşçinin isterse bu izinleri birleştirerek toplu şekilde kullanabileceğini ifade eden Yıldız, ancak iş arama izninin yeni bir işyerinde çalışmak amacıyla kullanılamayacağının altını çizdi.
Yıldız, bu sürenin temel amacının işçinin yeni bir iş bulabilmesi için iş görüşmeleri yapmasına imkan sağlamak olduğunu belirterek, işçinin izin saatlerini birleştirip ihbar süresi sona ermeden başka bir işyerinde çalışmaya başlamasının mevcut işverene karşı sadakat yükümlülüğü bakımından sorun oluşturabileceğini kaydetti.
İHBAR SÜRESİNDE İŞÇİNİN HAKLARI DA DEVAM EDİYOR
İhbar süresinin yalnızca işçinin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerden ibaret olmadığını vurgulayan Yıldız, bu dönemde işçinin sahip olduğu hakların da devam ettiğini belirtti.
İşçi ihbar süresi boyunca çalışmaya devam ettiği her gün için ücretini almaya devam ederken, iş sözleşmesinden doğan diğer özlük haklarından da yararlanabiliyor. Yol ve yemek gibi hakların yanı sıra şartları oluşması halinde fazla çalışma ücretleri de işçiye ödenmesi gereken haklar arasında yer alıyor. Bu nedenle ihbar süresinin, işçinin işyerindeki haklarının sona erdiği bir dönem olmadığına dikkat çekiliyor.
İŞVEREN BAŞKA İŞTE ÇALIŞTIĞINI TESPİT EDERSE NE YAPABİLİR?
Yıldız, işverenin işçinin ihbar süresi sona ermeden başka bir işyerinde çalışmaya başladığını tespit etmesi halinde, olayın niteliğine göre iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceğini belirtti. Yıldız, işçinin davranışının sadakat yükümlülüğüne aykırılık oluşturması ve olayın şartlarına göre 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi halinde işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle ve derhal sona erdirebileceğini belirtti.
Ancak böyle bir durumda somut olayın özelliklerinin önem taşıdığı, işçinin başka işte çalışmasının niteliği, çalışma saatleri, mevcut işverene verdiği zarar ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gibi unsurların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
İŞVEREN ZARAR UĞRADIYSA TAZMİNAT GÜNDEME GELEBİLİR
İşçinin ihbar süresi devam ederken başka bir işte çalışmasının mevcut işverene zarar vermesi halinde, yalnızca iş sözleşmesinin feshi değil, ortaya çıkan zararın tazmini de gündeme gelebiliyor. Yıldız, işçinin başka bir işte çalışması nedeniyle işlerin aksaması, müşteri kaybı veya işverene yönelik başka somut zararların ortaya çıkması halinde işverenin uğradığı zararın tazmini için hukuki yollara başvurabileceğini ifade etti.
Bu noktada işverenin uğradığını ileri sürdüğü zararı ve bu zarar ile işçinin eylemi arasındaki bağlantıyı ortaya koyması önem taşıyor.
İHBAR SÜRESİ DOLMADAN İŞTEN AYRILMANIN SONUÇLARI
İşçinin ihbar süresini tamamlamadan mevcut işinden ayrılarak başka bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde de işveren açısından ihbar tazminatı talebi gündeme gelebiliyor. Yıldız, tarafların ihbar sürelerine uymadan iş sözleşmesini sona erdirmeleri halinde, şartları oluştuğunda karşı tarafın ihbar tazminatı talep edebileceğini belirtti.
Dolayısıyla yeni bir iş bulmuş olmak, işçinin mevcut işyerindeki ihbar süresine ilişkin yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
İŞÇİ İÇİN EN ÖNEMLİ NOKTA SOMUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ
İhbar süresinde başka bir işte çalışılması konusunda her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekiyor. İşçinin yeni işyerindeki çalışma şekli, mevcut işyerindeki görevleriyle çakışıp çakışmadığı, işverene zarar verip vermediği, rekabet yasağına ilişkin hükümler ve iş sözleşmesindeki düzenlemeler hukuki değerlendirmede önem taşıyor. Yıldız, sözlerini şöyle sürdürdü:
“İşçi, ihbar süresi boyunca mevcut iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeye devam ederken ücret, iş arama izni ve diğer özlük haklarından da yararlanabilir. Ancak iş arama izninin amacı dışında kullanılarak başka bir işte çalışılması veya işçinin mevcut işverenini zarara uğratacak şekilde başka bir işte faaliyete başlaması halinde, işveren açısından haklı nedenle fesih ve şartların oluşması durumunda tazminat talebi gündeme gelebilir. Bu nedenle ihbar süresi devam eden bir işçinin yeni bir işe başlamadan önce mevcut iş sözleşmesinin hükümlerini ve somut durumunu hukuki açıdan değerlendirmesi önem taşıyor.”
