İsrail’in önde gelen gazetelerinden Haaretz, son 11 yılda Batı Şeria’da Filistinlilere yalnızca 66 inşaat izni verilirken, İsrailli yerleşimcilere 22 bin izin verildiğini ortaya koyan verileri paylaştı.
Gazetenin yayımladığı rapor, uluslararası kamuoyunda uzun süredir tartışılan “iki devletli çözüm” perspektifinin sahadaki uygulamalarla ne ölçüde örtüştüğü sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
BATI ŞERİA’DA İZİN DENGESİ
Haberde yer verilen resmi verilere göre, özellikle C Bölgesi olarak adlandırılan ve idari ile güvenlik kontrolü büyük ölçüde İsrail’de bulunan alanlarda Filistinlilerin inşaat ruhsatı alma oranı son derece düşük seviyede kaldı.
Aynı dönemde İsrailli yerleşimciler için on binlerce konut ve altyapı projesine onay verildiği belirtildi. Bu durumun, bölgedeki demografik ve coğrafi yapıyı kalıcı biçimde değiştirdiği yorumları yapıldı.
YERLEŞİM POLİTİKALARI VE ULUSLARARASI TEPKİ
Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleri, Birleşmiş Milletler kararları ve birçok ülke tarafından uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor. İsrail ise güvenlik gerekçelerini ve tarihi bağları öne sürerek politikalarını savunuyor.
Son dönemde yerleşim birimlerinin genişletilmesine yönelik yeni planların gündeme gelmesi, Avrupa Birliği ve bazı Batılı ülkeler tarafından eleştirildi. ABD yönetimi de yerleşim faaliyetlerine ilişkin “endişe” açıklamalarında bulundu.
SAHADAKİ SON GELİŞMELER
2024 ve 2025 yıllarında Batı Şeria’da artan gerilim, güvenlik operasyonları ve karşılıklı saldırılar nedeniyle bölgede tansiyon yükseldi. İsrail ordusunun operasyonları ile Filistinli grupların eylemleri sonucu can kayıpları yaşandı.
Ayrıca bazı insan hakları kuruluşları, ruhsatsız olduğu gerekçesiyle Filistinlilere ait yapıların yıkımında artış yaşandığını rapor etti. Buna karşılık İsrail makamları, uygulamaların mevcut imar mevzuatı çerçevesinde yürütüldüğünü savunuyor.
İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE
Gazetede yer alan analizde, Batı Şeria’daki mevcut tabloyun iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığı görüşüne yer verildi. Uzmanlar, yerleşimlerin artmasıyla Filistin topraklarının parçalı bir yapıya dönüştüğünü ve siyasi çözümün daha karmaşık hale geldiğini ifade ediyor.
Filistin yönetimi ise yerleşim faaliyetlerinin durdurulması çağrısını yineledi. İsrail hükümeti kanadı ise güvenlik ve stratejik gereklilik vurgusunu sürdürüyor.
Batı Şeria’daki yapılaşma verileri ve sahadaki gelişmeler, bölgede kalıcı barışın sağlanmasına yönelik diplomatik çabaların önündeki en önemli başlıklardan biri olmaya devam ediyor.
