İstanbul’da 23 Nisan sabahı yaşanan 6.2 büyüklüğündeki deprem, hem şehirde hem de çevre illerde büyük korkuya yol açtı. Sarsıntının ardından art arda gelen artçı depremler vatandaşları sokaklara dökerken, olayın üzerinden saatler geçmeden dikkat çekici bir iddia sosyal medyada gündem oldu. Hollanda merkezli araştırma kuruluşu SSGEOS, İstanbul’da gerçekleşen bu sarsıntıyı iki gün önceden tahmin ettiğini açıkladı. Daha önce 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri ile ilgili yaptığı uyarıyla da tanınan SSGEOS’un bu çıkışı yeniden tartışmaları alevlendirdi.
SSGEOS 21 Nisan'da Türkiye İçin Uyarıda Bulundu
Hollanda’daki Güneş Sistemi Geometri Araştırma Merkezi (SSGEOS), 21 Nisan sabahı sosyal medya üzerinden yayınladığı duyuruda “Gezegensel ve ay geometrilerinin etkisiyle Türkiye’yi de kapsayan bölgede sismik hareketlilik bekleniyor” açıklamasını yaptı. Kurum, yaptığı paylaşımda 23 Nisan’a dikkat çekerek 5 ila 6 büyüklüğünde bir dizi deprem yaşanabileceğini belirtti.
Nitekim bu açıklamadan tam iki gün sonra, Silivri açıklarında 6.2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem uzmanları her ne kadar bu tür tahminlerin bilimsel kesinlik taşımadığını vurgulasa da, SSGEOS’un yaptığı öngörü, kamuoyunda “bu tesadüf mü?” sorularını gündeme getirdi.
Deprem Sonrası İstanbul'da Panik ve Belirsizlik
Depremin merkez üssü Silivri olarak açıklanırken, sarsıntı İstanbul’un birçok ilçesinde yoğun şekilde hissedildi. AFAD başta olmak üzere resmi kurumlar, vatandaşlara hasarlı yapılardan uzak durmaları ve resmi açıklamalara kulak vermeleri konusunda peş peşe uyarılarda bulundu.
Çok sayıda vatandaş evlerine girmeye çekinirken, kent genelinde toplanma alanlarına yöneliş gözlendi. Artçı sarsıntıların sürmesi nedeniyle İstanbul’da gece boyunca tedirgin bir bekleyiş yaşandı.
SSGEOS’un Geçmişteki Tahminleri de Gündeme Geldi
SSGEOS’un İstanbul depremine ilişkin tahminleri, akıllara 6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremleri getirdi. Kurum, o felaketten üç gün önce yine benzer uyarılar yapmış ve Doğu Akdeniz bölgesine dikkat çekmişti. O dönemde de paylaştığı grafik ve analizlerle sosyal medyada çokça konuşulan merkez, bu çıkışıyla depremlerin önceden tahmin edilip edilemeyeceği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Bilim Dünyası Ne Diyor?
Deprem bilimciler, bu tür tahminlerin kesin bilimsel verilere dayandırılamayacağını savunuyor. Prof. Dr. Naci Görür ve Prof. Dr. Şükrü Ersoy gibi uzmanlar, gezegensel hizalanmaların depremi doğrudan tetiklediğine dair net bir bilimsel kanıt olmadığını belirtiyor. Ancak buna rağmen, SSGEOS’un arka arkaya yaptığı doğruya yakın tahminler, bu kurumu özellikle sosyal medyada ilgi odağı haline getiriyor.
Tahminler Kadar Önlemler de Konuşulmalı
SSGEOS’un dikkat çeken tahminleri kamuoyunda merak uyandırsa da, uzmanlar asıl önemli konunun deprem tahmininden ziyade hazırlıklı olmak olduğunu söylüyor. Deprem kuşağında yer alan Türkiye’de, yapıların sağlamlığı, afet bilinci ve kentsel dönüşüm gibi konular öncelikli gündem olmaya devam ediyor.
