ABD'nin Kudüs'te büyükelçilik yerleşkesini genişletmek için seçtiği arazinin, "Gaip Mülkleri Kanunu" ile Filistinlilerden gasp edildiği ortaya çıktı. Hukuk çevreleri ve Filistinli temsilciler, söz konusu anlaşmanın özel mülkiyet haklarını ve uluslararası hukuk normlarını açıkça ihlal ettiğini belirtiyor.
BERGUSİ: "ABD HUKUK İHLALİNE ORTAK OLDU"
Filistin Ulusal Girişim Hareketi Genel Sekreteri Mustafa el-Bergusi, atılan adımın sadece siyasi değil, hukuki bir suç teşkil ettiğini vurguladı. Bergusi, "ABD bu adımla, Filistin halkının meşru haklarına yönelik yapılan ihlale doğrudan ortak olmuştur" diyerek, anlaşmanın İsrail'in tek taraflı taleplerine verilmiş hukuk dışı bir karşılık olduğunu ifade etti. Bergusi'ye göre, dünyanın büyük çoğunluğu Kudüs'ün statüsüne ilişkin uluslararası hukuku desteklerken, ABD'nin bu konuda marjinal bir azınlıkta kalması dikkat çekici.
1 DOLARA 99 YILLIK "GASBEDİLEN" ARAZİ
İsrail ile ABD arasında imzalanan anlaşma kapsamında, Batı Kudüs'te yer alan ve 1948 öncesinde Filistinli ailelere ait olduğu arşiv belgeleriyle ispatlanan arazi, sembolik bir ücret olan 1 Dolar karşılığında 99 yıllığına ABD'ye tahsis edildi. İsrail'deki "Adalah" Hukuk Merkezi, arazinin 1950 tarihli "Gaip Mülkleri Kanunu" ile Filistinlilerden hukuka aykırı şekilde alındığını hatırlatarak, sürecin Lahey Sözleşmesi'nin özel mülkiyetin müsadere edilmesini yasaklayan 46. maddesine aykırı olduğunu bir kez daha hatırlattı.
ULUSLARARASI HUKUK NE DİYOR?
Birleşmiş Milletler'in tutumu, Doğu Kudüs'ü işgal altındaki toprakların bir parçası olarak görmesi ve şehrin karakterini değiştirecek hiçbir adımı tanımaması üzerine kurulu. ABD'nin büyükelçiliğini 2018'de Kudüs'e taşıması dünya genelinde geniş yankı bulmuş, ancak büyükelçiliklerini Tel Aviv'de tutan pek çok ülke, şehrin hukuki statüsüne bağlı kalarak uluslararası konsensüsü korumayı tercih etmişti. Bugün Kudüs'te büyükelçiliği bulunan sadece 7 ülke ile birlikte Somaliland'in de dahil olduğu bu yapı, uluslararası toplumun büyük çoğunluğu tarafından diplomatik bir risk olarak görülüyor.
YENİ BİNA, "GAİP MÜLKLER" ÜZERİNE İNŞA EDİLECEK
2017'de Donald Trump'ın kararıyla başlayan süreç, bugün büyükelçilik binasının genişletilmesiyle yeni bir aşamaya taşındı. Geçmişte Filistinli ailelerin mülkü olan ve İngiliz Mandası döneminde kira sözleşmeleri bulunan bu arazinin üzerine kurulacak yeni diplomatik yerleşke, mülkiyet hakları tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, bu adımın hem Filistinli mültecilerin geri dönüş haklarını fiilen yok etmeye yönelik bir girişim hem de Kudüs'ün demografik ve hukuki yapısını değiştirmeyi amaçlayan sistematik bir strateji olduğunu belirtiyor.
