ABD Başkanı Donald Trump’ın toplantı çağrısına rağmen İran tarafı, daha önceki mutabakat maddelerinin uygulanmaması nedeniyle ABD heyetiyle masaya oturmadı. Tahran yönetimi, Doha ziyaretini özellikle dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve Lübnan’daki gelişmelerin takibi için bir fırsat olarak değerlendirdi.
"DOHA'DA AMERİKAN TARAFIYLA HİÇBİR GÖRÜŞME YAPILMADI"
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Doha temaslarına ilişkin yaptığı açıklamada, ABD'nin beklentilerinin aksine bir diplomatik trafik izlediklerini net bir şekilde belirtti. ABD Başkanı Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner ile Özel Temsilci Steve Witkoff'un bulunduğu toplantılarda İran heyetinin tavrının değişmediğini vurgulayan Garibabadi, "Doha'da Amerikan tarafıyla hiçbir görüşme yapılmadı" diyerek Tahran'ın kararlı tutumunu yineledi. Bu açıklama, iki ülke arasındaki güvensizliğin ve müzakere öncesi şartların ciddiyetinin devam ettiğini gösteren önemli bir diplomatik işaret olarak değerlendiriliyor.
ÜÇLÜ GÖRÜŞMENİN ODAĞINDA LÜBNAN VE DONDURULMUŞ VARLIKLAR
İran heyetinin Doha'daki ana hedefinin, 14 Haziran'da varılan ve "İslamabad Mutabakat Zaptı" olarak bilinen anlaşmanın hükümlerini takip etmek olduğu ifade edildi. Garibabadi, Katar ve Pakistan heyetleriyle yapılan üçlü görüşmelerin özellikle Lübnan’daki krizin çözümü ve İran’ın uluslararası sistemde dondurulan finansal varlıklarının serbest bırakılması üzerine yoğunlaştığını aktardı. Bu varlıkların serbest bırakılması meselesi, İran'ın ekonomik üzerindeki ambargo baskısını kırmak adına Tahran'ın elindeki en önemli kozlardan biri olmaya devam ediyor.
TRUMP'IN İDDİALARI VE İRAN'IN ŞARTLI DİPLOMASİSİ
ABD Başkanı Trump'ın 29 Haziran’daki "İran toplantı talebinde bulundu" şeklindeki çıkışı, İran tarafından beklenen sertlikte bir yanıtla karşılandı. İran tarafı, Doha'ya gideceklerini ancak "14 Haziran mutabakatındaki maddeler yerine getirilmeden ABD heyetiyle doğrudan bir görüşme yapılmayacağını" günler öncesinden ilan etmişti. Bu stratejiyle Tahran, ABD ile müzakere masasına ancak somut kazanımlar elde edildiğinde ve şartlar oluştuğunda oturacağını tüm dünyaya kanıtlamış oldu.
DİPLOMATİK MEŞRUİYET VE STRATEJİK BEKLENTİLER
Söz konusu tutum, İran'ın uluslararası kamuoyuna karşı elini güçlendiren ve kendi iç kamuoyuna ise diplomatik meşruiyetini koruyan bir duruş olarak yorumlanıyor. Tahran yönetimi, batılı güçlerle olan ilişkilerinde stratejik bir sabır izleyerek kendi şartlarını dikte etmeye devam ediyor. Önümüzdeki günlerde, mutabakat maddelerinin yerine getirilip getirilmeyeceği, tarafların yeni bir "Doha buluşması" yapıp yapmayacağını belirleyecek.
