Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yaklaşık altı aylık aranın ardından haftalık repo ihalelerine yeniden başladı. 1 Mart 2026'dan bu yana kullanılmayan haftalık repo fonlamasının 24 Ağustos'ta yüzde 37 faizle yeniden devreye alınması, piyasalarda para politikasında sınırlı bir gevşeme sinyali olarak değerlendirildi. Ekonomistler, kararın bankaların fonlama maliyetinden döviz talebine, enflasyondan olası faiz indirimlerine kadar geniş bir alanda etkili olabileceğine dikkat çekiyor.
6 AY SONRA HAFTALIK REPO GERİ DÖNDÜ
TCMB, 23 Ağustos Pazar günü aldığı kararla haftalık repo ihalelerine yeniden başlanacağını duyurdu. Kararın ardından 24 Ağustos'ta yüzde 37 faiz oranıyla 1 milyar TL tutarında ilk haftalık repo ihalesi gerçekleştirildi.
Repo ihaleleri, Merkez Bankası'nın bankacılık sistemine kısa vadeli Türk lirası likiditesi sağlamak amacıyla kullandığı temel para politikası araçları arasında bulunuyor. Bu nedenle bankaların hangi faiz oranından fonlandığı, finansal sistemdeki kredi ve mevduat faizlerini de doğrudan etkileyebiliyor.
BANKALAR YÜZDE 40 YERİNE YÜZDE 37'DEN FONLANACAK
Merkez Bankası yaklaşık altı aylık dönemde bankaları ağırlıklı olarak yüzde 40 seviyesindeki gecelik faiz üzerinden fonladı. Bu durum, politika faizinde resmi bir değişiklik yapılmasa dahi bankaların gerçek fonlama maliyetini yükselttiği için ekonomistler tarafından “fiili” veya “örtülü faiz artışı” şeklinde yorumlanıyordu.
Haftalık repo kanalının yüzde 37 faizle yeniden açılması ise bu tablonun tersine dönmeye başladığına işaret ediyor.
Bankaların daha düşük maliyetle TCMB'den likidite sağlayabilmesi, ortalama fonlama faizinin aşağı gelmesine ve finansal koşulların sınırlı ölçüde gevşemesine yol açabilir.
MERKEZ BANKASI PİYASANIN TEPKİSİNİ ÖLÇÜYOR
Koç Üniversitesi'nden Doç. Dr. Cem Çakmaklı'ya göre TCMB'nin haftalık repo fonlamasına geri dönmesinin arkasında piyasanın vereceği tepkiyi ölçme amacı bulunuyor.
Rezervlerde belirli bir birikim seviyesine ulaşılması ve ağustos enflasyonunun beklentilerin altında gerçekleşebileceği öngörüsü de Merkez Bankası'na bu adımı atabilecek alanı sağlamış olabilir.
Bu açıdan bakıldığında haftalık repo ihalelerinin yeniden başlaması doğrudan bir faiz indirimi değil; Merkez Bankası'nın sıkı para politikasından ne ölçüde çıkabileceğini test ettiği kontrollü bir geçiş hamlesi olarak değerlendiriliyor.
DÖVİZ VE ALTINA YÖNELİŞ KRİTİK
Bilkent Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hakan Kara ise önceki dönemde fonlama maliyetinin fiilen yükseltilmesinin arkasında tasarrufların döviz ve altına yönelmesini önleme çabasının bulunduğuna dikkat çekiyor.
Bu nedenle TCMB'nin bundan sonraki adımları açısından en kritik göstergelerden biri, daha düşük fonlama maliyetinin döviz talebini artırıp artırmayacağı olacak.
İç talepteki yavaşlama faiz indirimi için gerekçe oluşturabilecek olsa da mevcut ekonomik koşullarda hızlı bir parasal gevşeme risk taşıyor. Özellikle 2027 için belirlenen yüzde 15'lik enflasyon hedefi, Merkez Bankası'nın hareket alanını sınırlayan başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
FAİZ İNDİRİMİNİN KAPISI ARALANABİLİR
Bazı ekonomistlere göre haftalık repo ihalelerine dönüş zaten beklenen bir adımdı. Ancak asıl önemli gelişme bundan sonra yaşanabilir.
Bankaların daha düşük faizle fonlanmasının ardından dövize yönelik belirgin bir talep oluşmaz ve finansal istikrar korunursa TCMB'nin ilerleyen dönemde politika faizinde resmi indirime gitmesinin önü açılabilir.
Çakmaklı'ya göre Merkez Bankası doğrudan faiz indiriminin yanı sıra mevcut faiz koridorunu esnetmeyi de tercih edebilir. Para politikasında önceliğin finansal istikrarın korunmasına kaymasıyla birlikte yıl sonuna doğru reel faizlerde gerileme görülmesi de ihtimaller arasında.
KUR-ENFLASYON DENGESİ DEĞİŞEBİLİR
Son üç yılda döviz kuru, Türkiye'nin enflasyonla mücadelesinde kritik araçlardan biri haline geldi. Yüksek faiz politikası TL'yi destekleyerek kurdaki yükselişin enflasyonun altında tutulmasına katkı sağladı.
Ancak bunun diğer tarafında ihracatçı ve sanayici açısından giderek ağırlaşan bir rekabet sorunu bulunuyor.
Repo fonlamasının yeniden başlamasıyla birlikte para politikasında kontrollü bir rahatlama yaşanması, döviz kurunun enflasyona kıyasla bir miktar daha hızlı hareket etmesine izin verebilir. Böyle bir senaryo ihracat ve sanayi sektörlerinin üzerindeki baskıyı azaltabilir.
Bununla birlikte kurdaki daha hızlı yükseliş, ithalat maliyetleri üzerinden enflasyonu yeniden besleyebileceği için Merkez Bankası açısından hassas bir denge gerektiriyor.
GÖZLER ŞİMDİ TCMB'NİN BİR SONRAKİ ADIMINDA
Haftalık repo ihalelerinin altı ay sonra yeniden başlaması teknik bir likidite kararı gibi görünse de piyasalar açısından çok daha geniş bir anlam taşıyor.
TCMB bir taraftan enflasyonla mücadeleden vazgeçmeden sıkı finansal koşulları korumaya, diğer taraftan yüksek faizlerin ekonomi üzerindeki baskısını kontrollü biçimde azaltmaya çalışıyor.
Bundan sonraki süreçte döviz talebi, rezervlerin seyri, ağustos enflasyonu ve bankaların ortalama fonlama maliyetiMerkez Bankası'nın hareket alanını belirleyecek.
24 Ağustos'taki 1 milyar TL'lik ihale bu nedenle büyüklüğünden çok verdiği mesajla önem taşıyor: Altı aydır kapalı olan haftalık repo musluğu yeniden açıldı. Şimdi piyasaların yanıtına göre sıradaki adımın resmi faiz indirimi olup olmayacağı izlenecek.
