İşverenlerin mesai saatleri dışında çalışanlardan gelen mesajlara yanıt talep etmesi ve buna uyulmaması halinde yaptırım uygulaması, iş hukuku kapsamında tartışılmaya devam ediyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Fırat Bilici, mevcut mevzuatta açık bir “bağlantıyı kesme hakkı” düzenlemesi bulunmamasına rağmen işverenin sınırsız bir disiplin yetkisine sahip olmadığını belirtti.
MESAİ DIŞINDA CEVAP VERİLMEMESİ HUKUKİ AÇIDAN NE GİBİ SONUÇLAR DOĞURABİLİR?
Avukat Fırat Bilici, işverenin mesai dışı iletişimi yaptırım konusu haline getirebilmesi için belirli şartların oluşması gerektiğini ifade ederek, “Türk hukukunda açık bir ‘bağlantıyı kesme hakkı’ düzenlemesi bulunmuyor. Ancak bu durum işverenin mesai dışı iletişimi sınırsız bir disiplin alanı gibi kullanabileceği anlamına gelmez” dedi.
Bilici, bu tür durumlarda işverenin somut gerekçeler ortaya koyması gerektiğini vurgulayarak, “Mesai dışında cevap vermemeyi yaptırım konusu yapabilmek için bunun sözleşmesel görev, vardiya, nöbet ya da çağrı üzerine çalışma gibi açık bir yükümlülük olduğunun gösterilmesi gerekir. Aksi halde yalnızca cevap verilmediği gerekçesiyle uygulanan disiplin cezası ya da fesih, geçerli veya haklı neden olarak kabul edilmeyebilir” ifadelerini kullandı.
Fesih sürecinde işverenin belirli yükümlülükleri bulunduğunu belirten Bilici, “İşveren feshi yazılı olarak ve açık bir sebebe dayandırmak zorundadır. Ayrıca davranış ya da verim gerekçesiyle yapılan fesihlerde işçinin savunmasının alınması gerekir. Feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükü de işverene aittir” dedi.
İŞVEREN VE İŞÇİ ARASINDAKİ MESAJLAR FESİH GEREKÇESİ OLUR MU?
Özel yazışmaların hukuka aykırı şekilde elde edilmesinin feshe dayanak yapılamayacağını belirten Bilici, “İşveren, işçinin özel yazışmalarını hukuka aykırı şekilde elde ederek bunları fesih gerekçesi yapamaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189’uncu maddesi hukuka aykırı delilleri dışlar. Türk Borçlar Kanunu’nun 419’uncu maddesi ise işçinin kişisel verilerinin ancak işin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanılmasına izin verir” diye konuştu.
Yargı kararlarına da değinen Bilici, “Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, gizlilik içeren WhatsApp yazışmalarına dayanılarak yapılan feshi haksız bulmuştur” dedi.
İŞÇİLER İÇİN HUKUKİ YOLLAR AÇIK
Yaptırıma maruz kalan işçilerin başvurabileceği hukuki yollar bulunduğunu ifade eden Bilici, “Disiplin işleminin yazılı gerekçesi talep edilebilir ve bu işleme itiraz edilebilir. Fesih söz konusuysa işe iade davası açılabilir veya tazminat talep edilebilir. Ayrıca kişilik haklarının ihlali durumunda manevi tazminat isteme hakkı da bulunmaktadır” ifadelerini kullandı.
Mesai dışı iletişim ve işçi haklarına ilişkin tartışmalar sürerken, uygulamaların somut olayın koşullarına göre değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
