ABD tarafından sunulan ve Orta Doğu’daki askeri operasyonlara ilişkin diplomatik çerçeve oluşturmayı hedefleyen tasarı, Rusya ve Çin tarafından veto edildi.
Kararın ardından Konsey salonunda diplomatik gerilim zirveye çıkarken, taraflar arasında sert açıklamalar yapıldı. Gözlemciler, bu gelişmenin küresel güçler arasında zaten kırılgan olan diplomatik dengeleri daha da sarsabileceği görüşünde.
ABD TASARISI VETOYA TAKILDI
Amerika Birleşik Devletleri tarafından hazırlanan tasarı, bölgedeki askeri operasyonların sınırlandırılması ve tarafların uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmesi çağrısını içeriyordu. Ancak Moskova ve Pekin yönetimleri, tasarının “tek taraflı bir yaklaşım içerdiğini” ve bölgedeki güç dengelerini göz ardı ettiğini savundu.
Oylama sırasında Rusya ve Çin veto hakkını kullanırken, bazı Batılı ülkeler tasarıya destek verdi. Böylece tasarı, Konsey’de kabul edilmesi için gereken çoğunluğu sağlayamadı.
MOSKOVA VE PEKİN’DEN SERT MESAJ
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi, veto kararını savunarak Washington yönetimini “uluslararası hukuku kendi çıkarlarına göre yorumlamakla” suçladı. Çinli diplomatik yetkililer ise tasarının bölgedeki krizi daha da derinleştirebileceğini belirtti.
Moskova ve Pekin’e göre, krizin çözümü askeri veya baskıcı diplomasiyle değil, çok taraflı müzakere süreçleriyle mümkün olabilir.
WASHINGTON’DAN TEPKİ: “SORUMLULUKTAN KAÇIYORLAR”
ABD temsilciliği ise veto kararına sert tepki gösterdi. Washington’a göre Rusya ve Çin’in bu hamlesi, uluslararası toplumun ortak bir çözüm üretmesini engelliyor.
ABD’li yetkililer, veto kararının “krizin çözümünü geciktirdiğini” ve Konsey’in etkinliğini zayıflattığını savundu.
KÜRESEL DİPLOMASİDE YENİ KIRILMA
Uzmanlara göre yaşanan veto krizi, büyük güçler arasındaki jeopolitik rekabetin artık diplomatik platformlarda da açık bir çatışmaya dönüştüğünü gösteriyor.
Son yıllarda özellikle Ukrayna savaşı, Tayvan gerilimi ve Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle Birleşmiş Milletler içinde uzlaşma zemininin giderek daraldığı belirtiliyor.
Analistler, bu son vetonun ardından küresel krizlerin çözümünde diplomatik kanalların daha da zorlanabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle büyük güçler arasında güvenin azalması, uluslararası sistemde yeni bloklaşmaların önünü açabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
