ABD ile İran arasında yeniden başlayan karşılıklı saldırılar, küresel ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı da doğrudan etkiledi. İran Devrim Muhafızları Donanması, "yetkisiz rotada ilerlediğini" öne sürdüğü bir ticari gemiyi uyarı ateşi açarak durdurduklarını açıkladı. Olayın ardından yapılan duyuruda, Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir emre kadar tüm deniz trafiğine kapatıldığı bildirildi.
Açıklamada, ABD'nin bölgedeki askeri faaliyetleri sona erene kadar hiçbir geminin boğazdan geçişine izin verilmeyeceği belirtilirken, "Düşmanın yanlış bir adım atması halinde çok sert karşılık verilecektir" ifadeleri kullanıldı.
"YETKİSİZ ROTA" KRİZİ GERİLİMİ TIRMANDIRDI
İran tarafı, daha önce yabancı gemilere rotaları konusunda uyarıda bulunulduğunu, buna rağmen bazı gemilerin belirlenen güzergâhların dışına çıktığını savundu. Devrim Muhafızları, güvenliği tehdit ettiği öne sürülen bir konteyner gemisinin uyarı atışlarıyla durdurulduğunu belirterek yaşanan olayın ardından boğazın tamamen kapatılması kararının alındığını duyurdu. Açıklamada ayrıca, Amerikan güçlerine destek veren ülkelerin de yaşanacak gelişmelerden sorumlu tutulacağı mesajı verildi.
ABD'DEN GENİŞ ÇAPLI HAVA SALDIRISI
Boğazın kapatılmasıyla birlikte bölgedeki askeri hareketlilik hız kazandı. İran basını, ABD savaş uçaklarının Buşehr ve Asaluye kentleri başta olmak üzere ülkenin güneyindeki birçok noktayı hedef aldığını duyurdu. Basra Körfezi kıyısındaki Bender Abbas, Çabahar ve Sirik kentlerinden de peş peşe patlama sesleri geldiği bildirildi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemiye yönelik saldırıya misilleme olarak İran'a yeni bir operasyon düzenlediklerini açıkladı. CENTCOM, bu haftaki üçüncü saldırı dalgasında 140 askeri hedefin vurulduğunu duyurdu.
İRAN'DAN KÖRFEZ'DEKİ ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME
Tahran yönetimi de ABD saldırılarına kısa sürede karşılık verdi. İran, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'de bulunan Amerikan askeri üslerine balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi. Bahreyn'de sirenler çalarken, Birleşik Arap Emirlikleri hava savunma sistemlerinin İran'dan ateşlenen füze ve dronlara müdahale ettiğini açıkladı. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre Katar'ın başkenti Doha'da da güvenlik uyarılarının ardından şiddetli patlama sesleri duyuldu. İran Devrim Muhafızları daha sonra Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan komuta kontrol merkezi ile MQ-9 tipi insansız hava araçlarının bulunduğu hangarların hedef alındığını ileri sürdü.
KONTEYNER GEMİSİNDE KAYIP MÜRETTEBAT
Gerilimin fitilini ateşleyen olaylardan biri olan "GFS Galaxy" isimli konteyner gemisinde ise hasarın büyük olduğu bildirildi. İran'ın uyarı ateşi açmasının ardından gemide yangın çıktığı, makine dairesinin ağır hasar aldığı ve geminin seyrine devam edemediği belirtildi. Mürettebattan bir kişinin ise halen kayıp olduğu ifade edildi.
ATEŞKES TAMAMEN ÇÖKTÜ
Washington ile Tahran arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda varılan ve çatışmaların durdurulmasını öngören 14 maddelik mutabakatın da fiilen sona erdiği değerlendiriliyor. Son haftalarda art arda yaşanan saldırılarla birlikte taraflar yeniden doğrudan askeri çatışmaya girerken, ABD Başkanı Donald Trump da NATO Zirvesi sırasında yaptığı açıklamada, "Bence ateşkes bitti" ifadelerini kullanmıştı. Trump, son paylaşımında ise İran'ın yeniden müzakere talebinde bulunduğunu ancak ABD'nin ateşkesin sona erdiğini Tahran yönetimine açık şekilde ilettiğini söylemişti.
GÖZLER YENİDEN HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin kısa süre önce Umman'da Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçiş mekanizması kurulmasına yönelik temaslarda bulunmasına rağmen yaşanan son gelişmeler, diplomatik girişimlerin sonuçsuz kaldığını ortaya koydu.
Dünya petrol sevkiyatının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ihtimali; enerji piyasaları, küresel ticaret ve uluslararası güvenlik açısından son yılların en kritik gelişmelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bölgedeki karşılıklı saldırılar nedeniyle Orta Doğu'da daha geniş çaplı bir çatışma riskinin arttığı belirtiliyor.
