Türkiye’de ortopedik engelli bireylerin araç sahibi olmasına ilişkin yasal düzenlemeler güncellendi. Yapılan değişikliklerle birlikte engellilik oranına göre ÖTV muafiyeti şartları yeniden belirlenirken, sürücü belgesi alamayan ortopedik engelli bireyler için de araç alımına imkan tanındı. Yeni düzenleme, engellilik oranı, özel tertibat şartı ve araç kullanımına ilişkin detayları kapsıyor.
ORTOPEDİK ENGELLİ RAPORU YÜZDE KAÇ OLURSA ARAÇ ALINABİLİR?
Türkiye’de yürürlükte bulunan uygulamaya göre engellilik oranı yüzde 90 ve üzeri olan bireyler, belirlenen fiyat limitleri dahilinde ÖTV ödemeden araç satın alabiliyor. Bu kapsamda alınan araçlar, engelli bireyin kendisi tarafından kullanılabileceği gibi belirlenen yakınları tarafından da kullanılabiliyor.
Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan bireyler için ise araçta özel tertibat şartı aranıyor. Bu durumda araç, engelli bireyin kullanımına uygun şekilde düzenlenmiş olmalı ve sağlık kurulu raporunda bu durumun belirtilmesi gerekiyor.
2025 yılında yapılan düzenlemeyle birlikte ortopedik engeli bulunan ve sürücü belgesi alamayan bireyler için de yeni bir hak tanındı. Buna göre yüzde 40 ve üzeri ortopedik engellilik oranına sahip kişiler, ÖTV istisnası kapsamında araç sahibi olabilecek.
ORTOPEDİK ENGELLİLER İÇİN ÖTV MUAFİYETİNİN GETİRDİĞİ YENİLİKLER
Yeni düzenlemeyle birlikte daha önce yalnızca sürücü belgesi alabilen engelli bireylerin yararlanabildiği muafiyet kapsamı genişletildi. Sürücü belgesi bulunmayan ortopedik engelli bireylerin de ÖTV muafiyetinden yararlanabilmesinin önü açıldı.
Bu kapsamda araç, engelli bireyin ulaşım ihtiyacını karşılamak amacıyla aile bireyleri tarafından kullanılabilecek. Ayrıca ÖTV muafiyetiyle alınan araçlar belirlenen süre boyunca satılamıyor veya devredilemiyor. Süre dolmadan yapılan satışlarda vergi yükümlülüğü uygulanıyor.
Araç alımında ayrıca her yıl belirlenen fiyat limitleri dikkate alınıyor. Limitlerin üzerinde kalan araçlar için ÖTV istisnası uygulanmıyor.
ORTOPEDİK ENGELLİ NE DEMEK?
Ortopedik engelli kavramı, fiziksel hareket kabiliyetini etkileyen rahatsızlıkları ifade ediyor. Bu kapsamda kas ve iskelet sistemi hastalıkları, uzuv kaybı veya fonksiyon kaybı, omurga bozuklukları ve hareket kabiliyetini etkileyen nörolojik rahatsızlıklar ortopedik engellilik kapsamında değerlendiriliyor.
Ortopedik engellilik oranı, sağlık kurulları tarafından yapılan değerlendirme sonucunda belirleniyor. Bu değerlendirmede bireyin günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme kapasitesi ve hareket kabiliyeti dikkate alınıyor.
Ortopedik engellilik kapsamında değerlendirilen bazı durumlar şu şekilde sıralanıyor:
Uzuv kaybı veya fonksiyon kaybı
Omurga bozuklukları
Kas ve iskelet sistemi hastalıkları
Nörolojik hareket bozuklukları
Doğuştan fiziksel şekil bozuklukları
