Türkiye’deki eğitim sisteminin en büyük sorununun “sistemsizlik” olduğunu belirten eğitim uzmanları, eğitimin içinde bulunduğu sorunları Türkinform’a değerlendirdi.
İSTİKRAR YOK
Eğitimin istikrar istediğini belirten uzmanlar, “reform” adı altında yapılan ve arkası gelmeyen değişikliklerin sisteme büyük zarar verdiği görüşünü dile getiriyor.
Sınavların değişmesi, müfredatın yenilenmesi, yeni okul türlerinin açılıp bir süre sonra kapatılması, öğrencinin geleceğini de etkiliyor. “Bir çocuk ilkokula başladığında, mezun olana kadar kaç kez kural ve sistem değişeceğini bilmiyor.” görüşünü dile getiren eğitim uzmanları, bu belirsizliğin öğrencide, velide ve öğretmende ciddi bir güvensizlik duygusu yarattığının altını çiziyor. Hal böyle olunca öğrenciler geleceğe hazırlanmak yerine “bugünü kurtarma” derdine düşüyor.
FIRSAT EŞİTLİĞİ SÖZDE KALDI
Eğitimde eşitsizliğin de bir başka büyük sorun olduğuna işaret eden uzmanlar, bir yanda özel okullar, yabancı dil ağırlıklı programlar, yurt dışı fırsatları, diğer yanda kalabalık sınıflar, yetersiz fiziki koşullar, öğretmen açığı gibi “fırsat eşitliği”ni bozan unsurların varlığına dikkat çekiyor. Anayasada “eşitlik” ilkesi olsa da gerçek hayatta öğrencinin başarısı, çocuğun yeteneğinden çok ailesinin ekonomik gücüne bağlı hale geliyor.
“EZBERDEN KURTULAMADIK”
Öğrenciye ne düşündüğü değil, “doğru şıkkı” işaretleyip işaretlemediğinin sorulduğunu aktaran eğitim uzmanları, sorgulayan, eleştiren, hata yapmaktan korkmayan bireyler yetiştirmek yerine, risk almayan, kalıplara uyan, not odaklı gençlerin öncelendiğini belirtiyor. “Ezberci” anlayıştan bir türlü uzaklaşılamadığı için “neden yaratıcı düşünemiyoruz, neden bilimde ve sanatta gerideyiz” sorularını çok sık duyuyoruz.
Eğitim sisteminin en ağır yükünü öğretmenlerin üstlendiğini vurgulayan eğitim uzmanları, atama sorunları, düşük ücretler, mesleki itibarsızlaşma, aynı işi yapan öğretmenler arasındaki eşitsiz kadro ve sürekli değişen beklentilerin eğitim neferlerini de yorduğu görüşünü dile getiriyor.
“Öğretmenin kendini güvende hissetmediği bir sistemde, öğrencinin güvende hissetmesini beklemek gerçekçi değil.” diyen uzmanlar, öğretmeni eğitimin merkezine almayan sistemin sürdürülebilir olmadığını belirtiyor.
GENÇLERİN UMUDU YOK
Üniversite diplomasının artık iş garantisi anlamına gelmediğini, çoğu zaman sadece “işsizliğin ertelenmiş hali” olarak görüldüğünü ifade eden uzmanlar, gençlerde ciddi bir motivasyon kaybı ve umutsuzluğun yaşandığına işaret ediyor.
Uzmanlar, üniversite mezunu gençlerin içinde bulunduğu umutsuzluğu şöyle özetliyor:
“Okuyan ama umutlanamayan, mezun olan ama hayata başlayamayan bir kuşak büyüyor. Beyin göçü de tam bu noktada hız kazanıyor: Gidenler, sadece daha iyi maaş için değil, daha öngörülebilir bir sistem için gidiyor.”
ÇÖZÜM NE?
Türkiye’deki eğitim sorununun sadece müfredatla ya da sadece sınavlarla çözülemeyeceğinin altını çizen uzmanlar, eğitimin bir ideolojik mücadele alanından çıkarılması gerektiği görüşünde birleşiyor.
Uzun vadeli, kapsayıcı, liyakat temelli ve siyasi dalgalanmalardan bağımsız bir yaklaşım olmadan, yapılan her değişikliğin, bir öncekini silmekten öteye geçmediğine dikkat çeken eğitim uzmanları, “Biz çocuklara ne öğretmek istiyoruz?” sorusu yerine “Nasıl bir toplum olmak istiyoruz?” sorusunun cevabının aranması gerektiğini belirtiyor.
