Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı’nın savaşı kaybetmesinin ardından Anadolu’nun birçok bölgesi gibi Şanlıurfa da önce İngiliz, ardından Fransız işgaline uğradı. Ancak haçlı askerlerinin kentteki ayak izleri fazla sürmedi. Şanlıurfalılar bir şehrin yerel direnişle nasıl kurtulacağını dünyaya gösterdi.
MAHALLE MAHALLE SAVUNMA HATLARI KURULDU
Savaş sonrası işgalin başlamasından sonra silah ve mühimmatın sınırlı olduğu dönemde, Urfalılar kendi imkânlarıyla örgütlenerek mahalle mahalle savunma hatları kurdu. Bu direniş, düzenli bir ordudan çok, halkın iradesine dayanan bir mücadele olarak öne çıktı.
Şanlıurfa direnişi, sadece askeri bir mücadele değil, aynı zamanda halkın topyekûn seferberliği olarak dünya tarihine geçti.
YEREL HALK İSTİHBARAT AĞI KURDU
Şehirdeki çatışmalar, klasik cephe savaşlarından farklı olarak dar sokaklarda, mahalle aralarında gerçekleşirken, Urfalılar, şehir coğrafyasını avantaja çevirerek işgal güçlerine karşı etkili bir mücadele yürüttü. Urfa halkının mücadelesinde evler savunma noktalarına dönüştürülürken, halk tarafından yerel istihbarat ağı kuruldu. Bu ağ sayesinde savunma güçlerini oluşturulan vatandaşlar, birbirinden habersiz kalmadı.
11 NİSAN 1920: ZAFER GÜNÜ
İşgalci askerlerine karşı aylar süren direniş, 11 Nisan 1920’de zaferle sonuçlandı. Fransız birlikleri şehirden çekilmek zorunda kaldı. 11 Nisan 1920’de Şanlıurfa, işgalden tamamen kurtuldu.
Bu zafer, yalnızca bir şehrin özgürlüğü değil, aynı zamanda Anadolu’daki diğer direniş hareketlerine de moral kaynağı oldu. O tarihten sonra 11 Nisan günü ülkemizde Şanlıurfa’nın Kurtuluş günü ilan edildi.
GAZİ ÜNVANINI ALDI
Şanlıurfa’nın bu direnişi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından da takdir edildi. Şehre 1984 yılında “Gazi” unvanı verildi.
Bu unvan, Urfa halkının bağımsızlık mücadelesindeki kararlılığının ve fedakârlığının bir simgesi olarak kabul ediliyor.
Aradan geçen yıllara rağmen 11 Nisan, Şanlıurfa’da her yıl coşkuyla kutlanmaya devam ediyor. Törenler, anma programları ve etkinliklerle bu tarih, yeni nesillere aktarılıyor.
