DÖRT ÜLKEYİ BİRBİRİNE BAĞLAYACAK
Projenin temeli, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan’ın Nisan 2025’te imzaladığı Yeşil Enerji Koridoru Mutabakat Zaptı’na dayanıyor. Anlaşmayla yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin ülkeler arasında taşınması ve ticaretinin geliştirilmesi için ortak altyapı oluşturulması kararlaştırıldı.
Taraflar, elektrik iletim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra yeni bağlantı hatları, ortak yatırım projeleri ve Avrupa elektrik sistemiyle daha güçlü entegrasyon üzerinde de çalışıyor. Projenin hayata geçirilmesiyle dört ülke arasında kesintisiz bir elektrik transit güzergâhı oluşturulması amaçlanıyor.
AZERBAYCAN’DAN AVRUPA’YA ELEKTRİK TAŞINACAK
Koridorun ana hedeflerinden biri, Azerbaycan’ın hızla büyüyen yenilenebilir enerji üretim kapasitesinin Avrupa pazarlarına taşınması. Elektriğin Azerbaycan’dan Gürcistan’a, buradan Türkiye üzerinden Bulgaristan’a ulaştırılması planlanıyor. Bulgaristan’ın ise hattın Güneydoğu Avrupa’ya açılan önemli noktalarından biri olması öngörülüyor.
Proje yalnızca Azerbaycan’dan elektrik ihracatını değil, güzergâh üzerindeki ülkelerin kendi ürettikleri elektriği de bölgesel pazarlara sunabilmesini sağlayacak bir yapı olarak tasarlanıyor. Böylece Gürcistan ve Türkiye’nin transit konumu güçlenirken, bölgesel elektrik ticaretinin de genişletilmesi hedefleniyor.
“ELEKTRİĞİN TANAP’I” HEDEFLENİYOR
Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, haziran ayında yaptığı açıklamada projeyi TANAP’ın elektrik versiyonuna benzetmişti. Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan arasındaki elektrik bağlantılarının güçlendirilmesiyle Kafkasya’dan Avrupa’ya uzanan geniş bir enerji ağı kurulması planlanıyor.
Türkiye’nin önümüzdeki 10 yılda elektrik iletim ve dağıtım altyapısına yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım yapmayı planlaması da koridorun teknik kapasitesinin artırılması açısından önem taşıyor. Ankara ayrıca Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan ile mevcut elektrik bağlantılarını güçlendirmeyi hedefliyor.
FİZİBİLİTE VE YOL HARİTASI HAZIRLANIYOR
Dört ülke, projenin uygulama aşamasına geçebilmesi için fizibilite çalışmaları ve ayrıntılı bir yol haritası üzerinde çalışıyor. Haziran ayında yapılan temaslarda hükümetler arası anlaşma sürecinin başlatılması ve projenin hazırlanması için ortak takvim oluşturulması konusunda mutabakat sağlandı.
Teknik çalışmaların elektrik iletim kapasitesi, gerekli altyapı yatırımları, bağlantı noktaları ve finansman modeli gibi başlıkları kapsaması bekleniyor. Projenin kesin güzergâhı ve kapasitesi de bu çalışmaların ardından netleşecek.
BÖLGESEL ENERJİ HARİTASINDA YENİ SAYFA
Yeni koridor, Azerbaycan’dan Avrupa’ya uzanan mevcut petrol ve doğal gaz hatlarının ardından elektrik alanında da Doğu-Batı enerji bağlantısının güçlendirilmesini hedefliyor. Projenin gerçekleşmesi halinde Azerbaycan enerji tedarikçisi, Gürcistan ve Türkiye transit merkezleri, Bulgaristan ise Avrupa’ya açılan kapılardan biri olarak öne çıkacak.
Koridorun aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynaklarının Avrupa piyasalarına entegrasyonunu artırması, bölgesel enerji güvenliğine katkı sağlaması ve dört ülke arasındaki ekonomik işbirliğini güçlendirmesi bekleniyor.
