Sigarayı bırakmak isteyen pek çok kişinin ortak kaygısı, nikotin yoksunluğu nedeniyle yaşanacak fiziksel ve psikolojik belirtiler oluyor. Ancak Uzm. Dr. Özlem Sönmez’e göre bu süreç sanıldığı kadar ürkütücü değil ve kişiye göre değişkenlik gösteriyor. Sigara bırakıldığında vücudun nikotine verdiği tepkiye dikkat çeken Sönmez, bu durumun biyolojik bir mekanizma olduğunu belirterek, “Sigara bırakma sırasında sigaranın içinde bulunan nikotin, yoksunluk belirtileri yaratır” ifadesini kullandı.
Bu belirtilerin herkeste aynı şiddette görülmediğini özellikle vurgulayan Sönmez, yoksunluğun derecesinin bağımlılık düzeyiyle doğrudan ilişkili olduğunun altını çizdi. Bu noktada, “Bu belirtiler vücuttaki nikotin reseptörlerinin yoğunluğuna, yani kişinin bağımlılık düzeyine göre değişir. Hafif bağımlılarda daha hafif, ağır bağımlılarda ise daha ağır seyreder” dedi.
EN SIK GÖRÜLEN BELİRTİLER NELER?
Yoksunluk döneminde ortaya çıkan şikâyetleri de sıralayan Sönmez, bu belirtilerin çoğunun geçici olduğuna dikkat çekti. Sürecin özellikle ilk günlerde zorlayıcı olabildiğini ifade eden Sönmez, “Sigara yoksunluğunda en sık görülen belirtiler sinirlilik, huzursuzluk, uykusuzluk ve dikkat dağınıklığıdır” diye konuştu. İştah değişikliklerinin de sık yaşandığını aktaran Sönmez, bunun kişiden kişiye farklılık gösterebildiğini belirterek, “İştah artışı sık görülür, ancak bazı kişilerde tam tersi de olabilir” dedi.
"HERKES TEK BAŞINA BAŞARMAK ZORUNDA DEĞİL"
Yoksunluk belirtilerinin yönetiminin de yine bağımlılık düzeyine bağlı olduğuna işaret eden Sönmez, bazı kişilerin bu süreci kendi başına atlatabildiğini, ancak herkes için bunun geçerli olmadığını söyledi. Bu noktada sigara bırakma polikliniklerinin rolüne dikkat çekerek, “Bazı kişiler bu süreci kendi başına yönetebilirken, bazıları mutlaka tıbbi desteğe ihtiyaç dZuyar” ifadelerini kullandı. Sigara bırakma polikliniklerinin temel amacını da net bir şekilde tanımlayan Sönmez, “Sigara bırakma polikliniklerinin temel amacı bu süreci doğru yönetmek ve başarıyı artırmaktır” dedi.
“FARKINDALIK GÜNLERİ SİGARA BIRAKMA BAŞARISINA KATKIDA BULUNUR”
Sigara bırakma günleri sigara bırakma farkındalığını artırmak için önemli günlerdir. Sigara bırakmayı düşünmeyenlere bunu hatırlatacak ve kararsız olan olguların karar vermesi yönünde davranışını değiştirecek günlerdir. Bu günleri fırsata çevirmek lazım. Sigara bırakma polikliniklerine başvuru böyle günler sayesinde artar ve bu da doğal olarak sigara bırakma başarısını artırır.
"SADECE FİZİKLESEL DEĞİL, PSİKOLOJİK BİR BAĞIMLILIK"
Sigara bağımlılığının yalnızca fizyolojik bir sorun olmadığını vurgulayan Sönmez, sürecin psikolojik ve sosyal boyutlarının da göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Bu durumu, “Sigara bağımlılığı sadece fizyolojik değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal bir bağımlılıktır” sözleriyle ifade etti. Sönmez’e göre sigarayı bırakmanın temelinde düşünce değişimi yatıyor. Bu noktada, “Sigara bırakmanın temelinde kişinin düşünce yapısının değişmesi vardır” diyerek farkındalık çalışmalarının neden önemli olduğunu açıkladı.
TEDAVİ MODELİ KİŞİNİN BAĞIMLILIK DÜZEYİNE GÖRE BELİRLENİYOR
Sigarayı bırakma sürecinde en kritik faktörün motivasyon olduğunu vurgulayan Dr. Sönmez, hekimlerin ilk adımda kısa ve etkili bir müdahaleyle süreci başlattığını anlattı. Bu yaklaşımı, “Sigara içiyor musunuz, bırakmayı düşünür müsünüz ve bu konuda size yardımcı olabiliriz soruları sürecin temelini oluşturur” sözleriyle özetledi. Tedavi planının kişiye özel belirlendiğini aktaran Sönmez, “Tedavi modeli kişinin bağımlılık düzeyine göre seçilir” dedi. Nikotin yerine koyma tedavileri ve ilaç seçeneklerine de değinen Sönmez, bu sürecin mutlaka psikososyal destekle tamamlanması gerektiğini vurgulayarak, “Farmakolojik tedavi verilen her hastada davranışsal bilişsel tedavi mutlaka eklenmelidir” ifadelerini kullandı.
"BIRAKMANIN KAZANCI DAKİKALAR İÇİNDE BAŞLAR"
Sigara bırakmanın faydalarının uzun vadeyle sınırlı olmadığını belirten Sönmez, kazanımların çok kısa sürede başladığını anlattı. Bu durumu, “Sigara bırakmanın dakikalar içinde bile fizyolojik kazanımları vardır” sözleriyle ifade etti. Kalp ritmi ve solunumun hızla düzeldiğini belirten Sönmez, günler ve aylar içinde öksürük, balgam ve fiziksel dayanıklılıkta belirgin iyileşmeler görüldüğünü, uzun vadede ise kalp ve kanser risklerinin ciddi biçimde azaldığını söyledi.
"SİGARAYI BIRKAKMA KARARI HER YAŞTA DOĞRUDUR"
Son olarak sigarayı bırakmayı erteleyenlere seslenen Uzm. Dr. Özlem Sönmez, korkuların bırakmayı geciktirmemesi gerektiğini vurguladı. Bu noktada, “Sigara sağlığınız için zararlıdır ve bırakmayı düşünmenizi öneriyoruz” diyerek çağrıda bulundu. Sönmez, süreci özetlerken şu mesajı verdi: “Başarısızlıktan korkmayın; her zorluğun tıbbi bir karşılığı ve çözümü vardır. Yeter ki isteğinizi harekete geçirin, biz bu süreçte buradayız.”
