Evde üzüm sirkesi yapımı son yıllarda doğal beslenmeye yönelenlerin en çok araştırdığı konular arasında yer alıyor. Uzmanlar, doğru malzeme ve yöntem kullanıldığında ev yapımı sirkenin hem ekonomik hem de katkısız olduğunu söylüyor. Olgun üzümlerle kurulan sirke, zamanla fermente oluyor, doğal asidini kazanıyor ve mutfakta çok yönlü şekilde kullanılıyor. Süreç biraz sabır gerektiriyor ancak doğru adımlar izlendiğinde sonuç oldukça tatmin edici oluyor.
ÜZÜM SİRKESİ YAPIMINDA GEREKEN MALZEMELER
Üzüm sirkesi hazırlanırken temel birkaç malzeme kullanılıyor. İki kilo olgun siyah ya da beyaz üzüm tercih ediliyor, üzerine yaklaşık bir litre içme suyu ekleniyor. Mayalanmayı hızlandırmak için bir çay bardağı doğal sirke kullanılıyor. Bir yemek kaşığı kaya tuzu ya da deniz tuzu ilave ediliyor. Karışım cam kavanozda bekletiliyor, ağzı temiz bir tülbentle kapatılıyor ve bez lastik ya da ip ile sabitleniyor. Plastik kaplardan kaçınılıyor, tahta kaşık tercih ediliyor.
ÜZÜM SİRKESİ NASIL YAPILIYOR?
Önce üzümler ayıklanıyor, çürük taneler ayrılıyor ve kısa süre bol suyla yıkanıyor. Süzülen üzümler geniş bir kapta hafifçe eziliyor ve cam kavanoza aktarılıyor. Üzerine içme suyu yavaşça ekleniyor, tuz serpilerek karıştırılıyor ve doğal sirke ilave ediliyor. Kavanozun ağzı tülbentle kapatılıyor, karışım güneş görmeyen ılık bir köşeye bırakılıyor.
İlk on gün boyunca karışım her gün tahta kaşıkla karıştırılıyor. Bu işlem mayalanmayı destekliyor ve yüzeyde küf oluşmasını azaltıyor. Üzümler dibe çökmeye başlayınca süreç ilerliyor. Yaklaşık üç-dört hafta sonra karışım süzülüyor, elde edilen sıvı temiz bir cam şişeye aktarılıyor ve tekrar tülbentle kapatılarak birkaç hafta daha dinlenmeye bırakılıyor. Koku net şekilde sirkeye dönüştüğünde ve tadı ekşileştiğinde kapak kapatılıyor, sirke kullanıma hazır hale geliyor.
ÜZÜM SİRKESİ YAPARKEN DİKKAT EDİLEN PÜF NOKTALARI
Tatlı ve olgun üzüm kullanılıyor, ham ya da çok ekşi üzüm tercih edilmiyor. Su olarak klorsuz içme suyu seçiliyor çünkü klor mayalanmayı zorlaştırıyor. Kavanozun ağzı mutlaka tülbentle kapatılıyor, böylece hava alıyor ama toz ve böcek girmiyor. Ortam sıcaklığı oda seviyesinde tutuluyor, aşırı sıcak veya soğuk alanlardan kaçınılıyor.
İlk günlerde düzenli karıştırma yapılıyor, bu sayede yüzeyde istenmeyen oluşumlar azalıyor. Doğal sirke eklenmesi süreci hızlandırıyor ve zamanla kendi sirke anası oluşuyor. Hazır hale gelen sirke karanlık ve serin bir yerde saklanıyor, doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmıyor.
ÜZÜM SİRKESİ NE KADAR SÜREDE OLUYOR?
Ev yapımı üzüm sirkesi genelde 40 ila 60 gün arasında hazır hale geliyor. Ortam sıcaklığı, üzümün şeker oranı ve kullanılan sirke anası süreci etkiliyor. Sirkenin tuttuğu belirgin ekşi kokudan anlaşılıyor, yüzeyde şeffaf ya da krem rengi ince bir tabaka oluşabiliyor. Bu tabaka genelde sirke anası olarak kabul ediliyor. Yeşil ya da siyah küf görülüyorsa karışım kullanılmıyor.
