Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen yeni düzenleme ile birlikte “varlık barışı” resmen yasalaştı. Düzenleme kapsamında yurt dışında bulunan para, altın, döviz, hisse senedi ve çeşitli finansal varlıkların Türkiye ekonomisine kazandırılması hedefleniyor. Hükümet kanadı düzenlemeyi “ekonomik güçlenme ve yatırım hamlesi” olarak değerlendirirken, muhalefet cephesinde ise vergi adaleti ve şeffaflık tartışmaları yeniden gündeme geldi.
Yeni düzenleme, yalnızca yurt dışındaki sermayeyi Türkiye’ye çekmekle sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda İstanbul Finans Merkezi’nin güçlendirilmesi, teknogirişim şirketlerine teşvik sağlanması ve kamu borçlarının yeniden yapılandırılması gibi çok sayıda ekonomik başlığı da kapsıyor. Ekonomi çevreleri bu paketin son yılların en kapsamlı mali düzenlemelerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.
20 YIL BOYUNCA VERGİ AVANTAJI DİKKAT ÇEKTİ
Düzenlemenin en çok konuşulan maddelerinden biri, Türkiye’ye yerleşen ve son üç yılda Türkiye’de vergi mükellefiyeti bulunmayan kişilere sağlanan gelir vergisi istisnası oldu. Buna göre belirli şartları sağlayan kişilerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve gelirler 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulabilecek. Bu madde özellikle yurt dışında yaşayan yatırımcılar ve yüksek gelir grubundaki kişiler açısından büyük avantaj olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu düzenleme, son yıllarda farklı ülkelere yönelen sermayenin yeniden Türkiye’ye çekilmesi için hazırlanan en güçlü teşviklerden biri olarak görülüyor. Özellikle döviz girişini artırma hedefi nedeniyle ekonomi yönetiminin bu adımı stratejik önemde değerlendirdiği belirtiliyor.
YURT DIŞINDAKİ ALTIN VE DÖVİZ İÇİN YENİ DÖNEM
Kanun kapsamında gerçek ve tüzel kişilere ait para, döviz, altın, hisse senedi ve diğer finansal varlıkların belirlenen süre içerisinde Türkiye’ye getirilmesi halinde önemli avantajlar sağlanacak. Bildirilen varlıkların uzun süre finansal sistemde tutulması durumunda uygulanacak vergi oranı kademeli olarak düşecek. Bazı durumlarda bu oran sıfıra kadar inecek. Ekonomi uzmanları, özellikle küresel piyasalardaki belirsizlik ortamında Türkiye’nin yabancı sermaye çekmek için yeni bir ekonomik alan oluşturmaya çalıştığını ifade ediyor. Düzenlemenin bankacılık sistemi üzerindeki döviz baskısını hafifletmesi ve finans piyasalarına likidite sağlaması bekleniyor.
KAMU BORÇLARINDA 72 AYLIK YAPILANDIRMA
Yeni yasa yalnızca varlık barışını değil, kamu alacakları konusunda da dikkat çeken değişiklikler içeriyor. Vergi ve çeşitli kamu borçlarının yapılandırılmasında azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Ayrıca teminatsız yapılandırma sınırının 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltilmesi özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından önemli bir kolaylık olarak yorumlandı. Ekonomistler, yüksek faiz ortamında ödeme zorluğu yaşayan şirketler için bu düzenlemenin kısa vadede rahatlatıcı etki oluşturabileceğini belirtiyor.
İSTANBUL FİNANS MERKEZİ İÇİN DEV TEŞVİK
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik yeni teşvikler oldu. Finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan vergi indiriminin süresi uzatılırken, bazı finans kuruluşlarına yönelik harç muafiyetlerinin de genişletildiği açıklandı. Hükümetin hedefi, İstanbul’u uluslararası yatırımcılar açısından bölgesel bir finans üssüne dönüştürmek. Uzmanlara göre bu hamle, Körfez sermayesi başta olmak üzere yabancı yatırımcıların Türkiye’ye ilgisini artırmayı amaçlıyor.
TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNE VE ÇALIŞANLARA DESTEK
Teknogirişim şirketleri için getirilen yeni teşvikler de dikkat çekiyor. Çalışanlara verilen hisse senetlerinde uygulanan vergi istisnası artırılırken, teknoloji sektöründe çalışan nitelikli personelin Türkiye’de tutulması hedefleniyor. Özellikle yapay zekâ, yazılım ve teknoloji girişimlerine yönelik bu desteklerin genç girişimciler açısından önemli fırsatlar yaratabileceği ifade ediliyor.
MUHALEFETTEN ELEŞTİRİLER GELDİ
Düzenleme Meclis’te tartışmaları da beraberinde getirdi. Muhalefet temsilcileri, varlık barışı uygulamalarının kayıt dışı ekonomiyi teşvik edebileceğini ve vergi adaleti konusunda soru işaretleri oluşturduğunu savundu. Bazı milletvekilleri ise düzenlemenin büyük sermaye gruplarına avantaj sağladığını öne sürdü. İktidar kanadı ise düzenlemenin Türkiye’ye döviz girişini hızlandıracağını, yatırımları artıracağını ve ekonomik büyümeye katkı sağlayacağını belirtiyor.
EKONOMİDE YENİ DÖNEMİN KAPISI MI AÇILIYOR?
Ekonomi çevrelerinde şimdi en çok konuşulan soru, düzenlemenin piyasaya nasıl yansıyacağı. Uzmanlara göre varlık barışı kısa vadede finans piyasalarına hareketlilik getirebilir. Ancak asıl etkinin, Türkiye’ye ne kadar yabancı sermaye ve kayıt dışı varlığın döneceğiyle netleşeceği ifade ediliyor.
