Fransa’nın Pau kentinde faaliyet gösteren BA Kültür Merkezi, Azerbaycan halıcılık geleneğini yaşatmayı ve farklı kültürler arasında yeni bağlar kurmayı amaçlayan “Hayat Halısı” adlı projeyi hayata geçirdi. Azerbaycan kökenli Bilure Bernard’ın öncülüğünde başlatılan proje, halı dokumacılığını yalnızca geleneksel bir el sanatı olarak değil, aynı zamanda kişisel hikâyelerin, anıların ve kültürel değerlerin aktarılabileceği bir ifade alanı olarak ele alıyor.
Projenin ilk atölyesinde farklı yaş gruplarından katılımcılar halı dokumacılığı ve çeşitli dokuma teknikleriyle tanıştı. Atölyenin temel amacı, kadınları, erkekleri ve çocukları ortak bir üretim ortamında buluşturarak birlikte öğrenmelerini, iletişim kurmalarını ve kendi yaşam hikâyelerinden izler taşıyan eserler ortaya çıkarmalarını sağlamak oldu.
“HER DÜĞÜM BİR YAŞAM, HER DESEN BİR HİKÂYE”
“Hayat Halısı” projesinin çıkış noktasında, halının yalnızca dekoratif veya sanatsal bir obje olmadığı düşüncesi bulunuyor. Proje kapsamında her katılımcının kendi deneyimlerini, hatıralarını ve hayatında önem taşıyan değerleri dokuma yoluyla ifade etmesi teşvik ediliyor.
Organizatörler bu yaklaşımı, “Her düğüm bir yaşam, her desen bir hikâye” sözleriyle özetliyor. Böylece geleneksel halı dokumacılığı, geçmişten gelen bir zanaat olmanın ötesinde, farklı kuşakların ve toplulukların ortak hikâyelerini anlatabilecek bir araç haline getiriliyor.
AZERBAYCAN VE FRANSA ARASINDA KÜLTÜREL KÖPRÜ
Projenin önemli yönlerinden birini Azerbaycan ve Fransa’nın tekstil geleneklerinin aynı çatı altında buluşturulması oluşturuyor. BA Kültür Merkezi’nin kurucusunun halı dokuma sanatını Azerbaycan’ın Lahıc bölgesinde öğrenmesi, girişimin Azerbaycan kültürüyle olan bağını güçlendiriyor.
“Hayat Halısı” kapsamında Azerbaycan halıcılık geleneğinin, Fransa’nın köklü duvar halısı ve tekstil kültürüyle bir araya getirilmesi hedefleniyor. Bu çerçevede özellikle Gobelins ve Aubusson gibi Fransa’nın tanınmış dokuma merkezlerinin gelenekleriyle Azerbaycan halıcılık mirası arasında yeni bir kültürel etkileşim alanı oluşturulması amaçlanıyor.
KÜLTÜREL MİRAS YENİ NESİLLERE AKTARILACAK
Girişimin yalnızca halı dokumayı öğretmekle sınırlı olmadığı belirtiliyor. Projenin temel hedeflerinden biri, somut olmayan kültürel mirasın korunması ve geleneksel bilgi ile becerilerin yeni kuşaklara aktarılması.
Bu doğrultuda ilerleyen dönemde çocuklar, aileler ve yaşlıların yanı sıra kültürel etkinliklere erişimi sınırlı gruplar ve mülteciler için de özel atölyelerin düzenlenmesi planlanıyor. Farklı sosyal çevrelerden insanların ortak üretim etrafında bir araya getirilerek kültürel katılımın güçlendirilmesi hedefleniyor.
İLK ATÖLYE TEKSTİL SEKTÖRÜNÜN DE İLGİSİNİ ÇEKTİ
Pau’da gerçekleştirilen ilk atölye, yalnızca katılımcıların değil, yün, dokuma ve tekstil alanında çalışan kişilerin de ilgisini çekti. Bu ilginin ilerleyen dönemde yerel zanaatkârlar, sanatçılar ve tekstil uzmanlarıyla yeni iş birliklerinin kurulmasına zemin hazırlayabileceği değerlendiriliyor.
Projenin büyümesiyle birlikte geleneksel dokuma tekniklerinin çağdaş tasarım ve üretim anlayışlarıyla buluşturulması da hedefler arasında yer alıyor. Böylece kültürel mirasın korunmasının yanında yeni üretim modellerinin ve ortak çalışmaların geliştirilmesi amaçlanıyor.
GELENEKSEL SANATA EKONOMİK DEĞER KAZANDIRILACAK
“Hayat Halısı” projesinin bir diğer hedefi ise geleneksel el sanatlarının ekonomik potansiyelini artırmak. Halı ve dokuma alanındaki bilgi birikiminin yeni üretim ve iş birliği fırsatlarına dönüştürülmesiyle, zanaatkârların ve yerel üreticilerin desteklenmesi planlanıyor.
BA Kültür Merkezi’nin yaklaşımına göre halı, yalnızca ipliklerin bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bir sanat eseri değil; insanları buluşturan, ortak hafızayı koruyan ve kültürel mirası geleceğe taşıyan bir araç olarak görülüyor. Fransa’da başlatılan proje de Azerbaycan’ın köklü halıcılık geleneğini yeni kuşaklara ve farklı toplumlara tanıtmayı amaçlayan kültürel bir köprü niteliği taşıyor.
