Özbekistan’ın Ankara Büyükelçisi İlham Haydarov, ülkesinin bağımsızlığının 35. yılı dolayısıyla yaptığı değerlendirmelerde Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin geldiği noktaya ve gelecek dönemdeki hedeflere ilişkin önemli mesajlar verdi. Türkiye’yi Özbekistan’ın en önemli ekonomik ortaklarından biri olarak nitelendiren Haydarov, iki ülke arasındaki iş birliğinin artık yalnızca ticaretle sınırlı kalmadığını, yatırım, sanayi, ulaştırma, savunma, eğitim ve turizm gibi birçok alana yayıldığını belirtti.
Özbekistan’da yaklaşık 2 bin 276 Türk şirketinin katılımıyla büyük yatırım ve sanayi projelerinin hayata geçirildiğini aktaran Haydarov, Türk şirketlerini ülkenin bölgesel üretim ve ihracat merkezi olma hedefinde daha güçlü şekilde görmek istediklerini söyledi. Büyükelçi, Türkiye’nin teknoloji ve tecrübesiyle Özbekistan’ın üretim kapasitesi ve insan kaynağının bir araya gelmesinin önemli fırsatlar oluşturabileceğine dikkat çekti.
“BAĞIMSIZLIK BİZE MİLLİ DEĞERLERİMİZİ GERİ VERDİ”
Özbekistan’ın bağımsızlığının 35. yılını kutladığını hatırlatan Haydarov, bu yıl dönümünün ülke açısından yalnızca tarihi bir tarih olmadığını vurguladı. Özbekistan’ın devletçilik geleneğinin 3 bin yılı aşan bir geçmişe dayandığını ifade eden Haydarov, bağımsızlık sonrasında ülkenin kendi siyasi, ekonomik ve toplumsal yolunu oluşturduğunu söyledi.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in bağımsızlığa ilişkin sözlerini de hatırlatan Haydarov, bağımsızlığın ülkeye milli değerlerini, ana dilini, dini ve kültürel kimliğini yeniden kazandırdığını belirtti. Son 35 yılda Özbekistan’ın uluslararası alanda daha açık, pragmatik ve dengeli bir dış politika izleyen ülke haline geldiğini dile getirdi.
Haydarov, özellikle son yıllarda Orta Asya’da oluşan yeni siyasi atmosferin önemine işaret ederek, komşu ülkelerle sınır, su, ulaştırma, ticaret ve güvenlik gibi konularda karşılıklı güven ve diyalog temelinde önemli ilerlemeler sağlandığını kaydetti.
ÖZBEKİSTAN EKONOMİSİNDE 300 MİLYAR DOLAR HEDEFİ
Özbekistan ekonomisinin son yıllarda hızlı bir büyüme sürecine girdiğini belirten Büyükelçi Haydarov, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın son dönemde 2,5 kat arttığını ve 2025 sonunda 145 milyar dolar seviyesine ulaştığını söyledi. Aynı dönemde ihracatın 33 milyar dolara, doğrudan yatırımların ise 43 milyar doların üzerine çıktığını aktardı.
Özbekistan’ın daha önce 2030 için belirlediği 160 milyar dolarlık ekonomik büyüklük hedefini daha erken aşmayı beklediğini ifade eden Haydarov, ülkenin yeni hedefinin çok daha yüksek olduğunu söyledi. Buna göre Özbekistan yönetimi, 2030 yılına kadar GSYH’yi 300 milyar dolar seviyesine çıkarmayı amaçlıyor.
Haydarov, ekonomik büyümenin sürdürülebilir hale getirilmesi için sanayi üretimi, yüksek katma değerli ürünler, ihracat, yabancı yatırım ve bölgesel lojistik bağlantılarının geliştirilmesine ağırlık verileceğini kaydetti.
“TÜRKİYE EN ÖNEMLİ EKONOMİK ORTAKLARIMIZDAN BİRİ”
Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin temelinde ortak tarih, dil, kültür ve manevi değerlerin bulunduğunu belirten Haydarov, Türkiye’nin Özbekistan’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olmasının ilişkiler açısından özel bir anlam taşıdığını söyledi.
Son 10 yılda iki ülke arasındaki ilişkilerin önemli bir ivme kazandığını vurgulayan Haydarov, dış politika, savunma, güvenlik ve içişleri alanlarını kapsayan Özbekistan-Türkiye 4+4 Mekanizması başta olmak üzere çok sayıda kurumsal yapının oluşturulduğunu hatırlattı.
Haydarov, “Türkiye, Özbekistan’ın en önemli ekonomik ortaklarından biri” diyerek ülkede yaklaşık 2 bin 276 Türk şirketinin katılımıyla büyük yatırım ve sanayi projelerinin yürütüldüğünü açıkladı.
İki ülke arasındaki stratejik ortaklığın yalnızca siyasi açıklamalardan oluşmadığını belirten Haydarov, artan şirket sayısı, yatırımlar ve ticaret hacminin ilişkilerin güçlü ekonomik bir zemine sahip olduğunu gösterdiğini ifade etti.
TÜRK ŞİRKETLERİNE “BÖLGESEL ÜRETİM MERKEZİ” ÇAĞRISI
Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticaret hacminin 2025 sonunda 3 milyar dolara ulaştığını aktaran Haydarov, 5 milyar dolarlık ticaret hedefinin artık yakın olduğunu söyledi. Ancak iki ülkenin yalnızca ticaret rakamlarını artırmakla yetinmemesi gerektiğini belirten Büyükelçi, yüksek katma değerli üretim ve ortak ihracat projelerine ağırlık verilmesi gerektiğini vurguladı.
Haydarov, bu kapsamda Türk şirketlerine açık bir çağrıda bulunarak, “Türk şirketlerini yalnızca mevcut pazara değil, Özbekistan’ı bölgesel bir üretim ve ihracat merkezine dönüştürmeyi hedefleyen projelere de daha geniş ölçekte dahil etmek istiyoruz” dedi.
Türkiye’nin teknolojik tecrübesi ve uluslararası pazarlara erişimi ile Özbekistan’ın genç insan kaynağı ve üretim potansiyelinin birbirini tamamladığını belirten Haydarov, sanayi, enerji, ulaştırma ve lojistik alanlarında yeni ortak projeler için geniş imkan bulunduğunu kaydetti.
Özbekistan’ın Orta Asya’nın merkezindeki konumuna dikkat çeken Büyükelçi, Türkiye’nin de Avrupa ile Asya arasındaki önemli ulaştırma merkezlerinden biri olduğunu belirterek iki ülke arasındaki lojistik hatların güçlendirilmesinin bölgesel ticarete de katkı sağlayacağını ifade etti.
HAFTADA 130’DAN FAZLA UÇUŞ GERÇEKLEŞTİRİLİYOR
Türkiye ile Özbekistan arasındaki yakınlaşmanın yalnızca ekonomi ve siyasette değil, toplumlar arasındaki ilişkilerde de kendisini gösterdiğini belirten Haydarov, bu yılın ilk yarısında Türkiye’den Özbekistan’a giden ziyaretçi sayısının 100 bini aştığını açıkladı. Yıl sonunda ise 200 binden fazla Türk vatandaşının Özbekistan’ı ziyaret etmesinin beklendiğini söyledi.
İki ülke arasında haftalık 130’dan fazla uçuş gerçekleştirildiğini aktaran Haydarov, hava ulaşımındaki artışın turizm, iş dünyası, eğitim ve kültürel ilişkileri doğrudan desteklediğini vurguladı.
Öğrenci değişimleri, kültürel etkinlikler, iş forumları ve karşılıklı ziyaretlerin iki halk arasındaki bağları daha da güçlendirdiğini ifade eden Haydarov, Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin bugün ulaştığı seviyeyi nihai nokta olarak görmediklerini belirtti. Büyükelçi, mevcut siyasi güven ve tarihsel yakınlığın önümüzdeki dönemde ekonomik ortaklığın çok daha ileri bir seviyeye taşınmasına imkan sağlayacağını söyledi.
